Σταυρός

 ΣΤΑΥΡΟΣ

Ακουμπισμένος πάντα στα βασιλικά

ευωδιαστός και αγιασμένος...

μα είναι ΣΤΑΥΡΟΣ!

Σταυρός θα πει πόνος ασύλληπτος!

Μαλαμοκαπνισμένος ή κι ολόχρυσος

άριστα καλλιτεχνημένος...

μα είναι ΣΤΑΥΡΟΣ!

Σταυρός θα πει αίμα και δάκρυ!

Αγαπημένος, λατρευτός,

χιλιοπροσκυνημένος...

μα είναι ΣΤΑΥΡΟΣ!

Σταυρός θα πει ταπείνωση ακροτάτη!

Μα του Χριστού μας ο ΣΤΑΥΡΟΣ

 μια αγκαλιά απέραντη,

χέρια ολάνοιχτα για να χωρέσει όλη η Πλάση,

ΣΤΑΥΡΟΣ πού 'γινε γέφυρα

τον άνθρωπο στα ουράνια ν' ανεβάσει! (Σ.Κ.)

Οι μάσκες ως αφορμή και μέσον παιδαγωγίας

 Πολύς ο λόγος περί της αναγκαιότητας της χρήσης της μάσκας στις σχολικές αίθουσες. Πολλοί γονείς εξανίστανται και κατεβαίνουν σε πορείες. Άλλοι είναι επιφυλακτικοί ως προς το ρεαλιστικόν του εγχειρήματοςκ.τ.λ. Δεν θα μπω σε κανενός είδους αντιπαράθεση, ούτε καν στην ουσία του θέματος.

Απλά θα το δω ως εκπαιδευτικός (τέως, συγχωρέστε με, ο νους και η καρδιά μου δεν έχουν συνταξιοδοτηθεί) αλλά και μητέρα και γιαγιά, θα δω τι οφέλη μπορώ να αποκομίσω από αυτήν τη νέα πραγματικότητα.

Η μάσκα είναι μια πρακτική δυσκολία, ένα ξεβόλεμα για μεγάλους και μικρούς. Κάθε δυσκολία μας καλεί σε εγρήγορση, σε ενδυνάμωση, σε μια νίκη εναντίον της ραστώνης, του ωχαδελφισμού μας, της καλοπέρασής μας, του χαρίσματος στην αδυναμία μας. Τα παιδιά μας, τα περισσότερα, είναι καλομαθημένα, χωρίς ευκαιρίες σκληραγώγησης. Τους γίνονται πολλά χατίρια, τα βρίσκουν όλα έτοιμα. Έχουν γίνει απαιτητικά και ανυπόμονα. Να μια ευκαιρία για λίγη άσκηση, για λίγη, ελάχιστη σκληραγωγία. Απευθύνομαι σε όλους τους γονείς (και ιδιαίτερα σ' αυτούς τους Χριστιανούς γονείς που έχουν συνδυάσει την όλη στρατηγική κατά του ιού με μια τεράστια συνωμοσία εναντίον της ορθοδοξίας): Δεν θέλουμε τα παιδιά μας λίγο ψημένα; Δεν θέλουμε να μάθουν να αντέχουν στις δυσκολίες που θα φέρει η ζωή; Δεν τα θέλουμε αγωνιστές; Να μια ωραιότατη άσκηση υπομονής και εγκράτειας! 

Η χρήση της μάσκας στα σχολεία αποφασίσθηκε ως μέτρο πρόληψης και προστασίας όχι μόνο των παιδιών, αλλά και όλης της κοινωνίας, δηλαδή των ευπαθών ατόμων που συνοικούν με τα παιδιά, ιδίως των παππούδων και των γιαγιάδων. Ποιο παιδάκι, αν του εξηγηθεί από το γονιό και τον δάσκαλό του όμορφα και ήρεμα, πως φορώντας τη μάσκα με πειθαρχία και σύνεση προστατεύει την γιαγιά και τον παππού του, δεν θα αποδεχθεί με προθυμία αυτήν τη μικρή δυσκολία; Προτείνω στους γονείς να εφοδιάσουν το παιδάκι με μια φωτογραφία του αγαπημένου παππού και της γλυκιάς γιαγιάς, να την βλέπει και να ενθαρρύνεται στην προσπάθειά του. Άσκηση αγάπης λοιπόν η χρήση της μάσκας!

Η πολιτεία με συμβουλές και καθοδήγηση των επαϊόντων, δηλαδή των ειδικών λοιμωξιολόγων, πήρε και παίρνει κάποιες αποφάσεις. Δεν είναι εύκολο να παίρνεις αποφάσεις. Είναι μια τεράστια ευθύνη σε αντίθεση με την δική μας ανεμελιά που πληκτρολογούμε από τον καναπέ μας εκ του ασφαλούς ό,τι κατεβάσει η "κούτρα" μας. Η πολιτεία λοιπόν αποφασίζει και οι πολίτες οφείλουμε υπακοή στους νόμους και τα διοικητικά μέτρα εφόσον δεν καταλύεται το Σύνταγμα. Η χρήση της μάσκας μέσα στην τάξη από εκπαιδευτικούς και μαθητές είναι μια άριστη άσκηση υπακοής στους νόμους, αυτό που λέμε αγωγή του πολίτη. Θυμίζω πως ο Σωκράτης ήπιε το κώνειο για να μην φανεί απειθής στους νόμους της πολιτείας και ο Απόστολος Παύλος μας καλεί: "Πάσα ψυχή εξουσίαις υπερεχούσαις υποτασσέσθω. Ου γαρ εστίν εξουσία ει μη υπό Θεού. Αι δε εξουσίαι πάσαι υπό Θεού τεταγμέναι εισίν"(Προς Ρωμαίους). 

Ασκητική λοιπόν και παιδαγωγία διά της μάσκας

Παρακαλώ πολύ τους γονείς να μην έρθουν σε αντιπαράθεση με τους εκπαιδευτικούς γι' αυτό το θέμα, ακόμα κι αν έχουν άλλη άποψη. Είναι ό,τι πιο καταστρεπτικό για τα παιδιά τους να τους προκαλέσουν εσωτερικό διχασμό. Το παιδί, ιδίως το μικρότερο, εμπιστεύεται τον δάσκαλο ή τη δασκάλα του και τον-την αγαπά. Κι αυτή η εμπιστοσύνη και αγάπη είναι στοιχείο αναγκαίο και για την ψυχική του ισορροπία και για την διαδικασία της μάθησης. Φανταστείτε σε τι ψυχική φόρτιση θα οδηγήσουμε το παιδί μας αν από το σπίτι το παροτρύνουμε να μην φοράει τη μάσκα, ενώ στο σχολείο θα υπάρχει η απαίτηση για το αντίθετο. Ας μην κάνουμε τα παιδιά μας θύματα της δικής μας μισαλλοδοξίας.

Παρακαλώ επίσης τους γονείς να επιδείξουν λίγη συμπάθεια προς τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι εκτός από όλες τις άλλες δυσκολίες του έργου τους θα έχουν φέτος αυτό το πρωτόγνωρο σκηνικό, κι αυτή την πρωτόγνωρη υποχρέωση. Να υποδεχθούν τα παιδιά βλέποντας μόνο τα ματάκια τους! Να επιτηρήσουν την δύσκολη εφαρμογή ενός πρωτόγνωρου μέτρου! Να περάσουν στα παιδιά, που έχουν δεχθεί καταιγισμό άγχους και φοβίας τους τελευταίους μήνες, μηνύματα ελπίδας, αισιοδοξίας, θάρρους και να προχωρήσουν και στην διδακτέα ύλη με όλες τις ελλείψεις της περυσινής κουτσουρεμένης χρονιάς. Σταθείτε δίπλα τους ως βοηθοί, όχι ως κριτές και εισαγγελείς.

Τέλος δεν μπορώ να μην κάνω αναφορά στα παιδάκια που λόγω παθήσεων -πολλάκις πολύ επώδυνων και θανατηφόρων- φορούν συνεχώς μάσκα. Αν το παιδάκι μας μάς παραπονεθεί πως δεν αντέχει την μάσκα γιατί ιδρώνει, γιατί, γιατί, γιατί... ας του δείξουμε μια φωτογραφία από μια παιδοογκολογική κλινική. Ας τη δούμε κι εμείς με ενσυναίσθηση κι ας δοξάσουμε τον Θεό που το παιδί μας πρέπει να φοράει μόνο προληπτικά τη μάσκα. Και ασκητική της ενσυναίσθησης και της δοξολογίας λοιπόν με αφορμή τη μάσκα...!

Καλή σχολική χρονιά!

Τη 24η του αυτού μηνός μνήμη του Αγίου πατρός ημών Κοσμά του Αιτωλού και Φιλοθεΐτου, του Ιερομάρτυρος, Εθνομάρτυρος και Ισαποστόλου

«Κοσμᾶν καὶ θανόντα ζῆν λέγω·
Οἱ γὰρ δίκαιοι ζῶσι καὶ τεθνηκότες· 

καὶ Κοσμᾶν ἐπαινῶν ἀρετὴν ἐπαινέσομαι». 

Τα σύγχρονα χρόνια της κρίσης δεν είναι τα χειρότερα για την πατρίδα μας. Ο 18ος αιώνας επεφύλασσε για τους υπόδουλους Έλληνες μεγάλη φτώχια, πικρή σκλαβιά και απίστευτη απαιδευσιά. Μαζικές εξωμόσεις και άθλια καθημερινότητα κρατούσαν τους ραγιάδες ανέλπιδους, αμόρφωτους, κυριολεκτικά στο σκοτάδι. Σαν φως στο σκοτάδι εμφανίστηκε εκείνα τα χρόνια ο ιερομάρτυς και εθναπόστολος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714-1779). Ταπεινός καλόγερος με φτωχική εξωτερική εμφάνιση, αλλά φλογερή ψυχή αφού μαθήτευσε στον ιεροδιάκονο Ανανία τον Δερβισάνο και στην Αθωνιάδα Σχολή και αφού ασκήτεψε στην ιερά Μονή Φιλοθέου, πήρε ευλογία από τον Πατριάρχη και ξεκίνησε περιοδείες -τέσσερις συνολικά- στον ελλαδικό χώρο για να σπείρει τον σπόρο της πνευματικής λευτεριάς αλλά και της εθνικής. Μιλώντας την απλὴ γλώσσα του λαου, που χειριζόταν θαυμάσια, συμβούλευε την αγάπη, την ομόνοια, την αφιλοκέρδεια, την παύση της κερδοσκοπίας των εμπόρων και των πλουσίων και προ πάντων στηλίτευε τους εξισλαμισμούς. Μοίραζε ελεημοσύνες, ίδρυε εκκλησίες και σχολεία καὶ κυρίως φρόντιζε τὸν κόσμο πούβλεπε πεσμένο θρησκευτικά και ηθικά. «Τούς ἀγρίους ἡμέρευε, τοὺς λῃστὰς κατεπράϋνε, τοὺς ἀνελεήμονας ἔδειχνε ἐλεήμονας, τοὺς ἀνευλαβεῖς εὐλαβεῖς, τοὺς ἀμαθεῖς ἐμαθήτευε». Εβραίοι συκοφάντησαν τὸν Πατρο-Κοσμά στον Κουρτ-Πασά και ζήτησαν τον θάνατό του. Με δόλο πλησίασαν τον Άγιο οι απεσταλμένοι του Χότζα δήμιοι και του έκαναν γνωστή τη διαταγὴ που είχαν. Ο Πατροκοσμάς δέχθηκε με χαρά  την θανατικὴ απόφαση, γονυκλινὴς προσευχήθηκε στον Θεό, ευλόγησε σταυροειδώς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και οδηγήθηκε στην αγχόνη. Οι δήμιοί του εγύμνωσαν το ιερό λείψανο και το πέταξαν στον ποταμό. Το ανέσυρε ο παπα-Μάρκος που το είδε να πλέει όρθιο στο νερό σαν να ήταν ζωντανό. Το έφερε στην εκκλησία κι αφού απέδωσαν τις πρέπουσες τιμές το έθαψαν κοντά στον ναό στο χωριό Καλλικόντασι στη σημερινή Βόρεια Ήπειρο (στην Αλβανία).

 

«Ἡ πατρίδα μου ἡ ψεύτικη, ἡ γήϊνη καὶ μάταιη, εἶναι ἀπὸ τοῦ Ἁγίου Ἄρτης καὶ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Ἀπόκουρο. Ὁ πατέρας μου, ἡ μητέρα μου, εὐσεβεῖς Ὀρθόδοξοι χριστιανοί. Εἶμαι, λοιπόν, κι᾿ ἐγὼ ἀδελφοί μου, ἄνθρωπος ἁμαρτωλός, χειρότερος ἀπ᾿ ὅλους. Εἶμαι ὅμως δοῦλος τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Ἐσταυρωμένου, καὶ ὄχι πὼς ἐγὼ εἶμαι ἄξιος νὰ εἶμαι δοῦλος τοῦ Χριστοῦ, ἀλλ᾿ ὁ Χριστὸς ποὺ μὲ καταδέχεται διὰ τὴν εὐσπλαχνίαν Του. Τὸν Χριστό μας, λοιπόν, ἀδελφοί μου πιστεύω, δοξάζω καὶ προσκυνῶ. Τὸν Χριστόν μας παρακαλῶ νὰ μὲ καθαρίση, ἀπὸ κάθε ἁμαρτίαν ψυχικὴν καὶ σωματικήν. Τὸν Χριστὸ παρακαλῶ νὰ μὲ δυναμώσῃ νὰ νικήσω τοὺς τρεῖς ἐχθρούς: τὸν κόσμον, τὴν σάρκα καὶ τὸν πειρασμόν. Τὸν Χριστόν μου παρακαλῶ νὰ μὲ ἀξιώση νὰ χύσω καὶ ἐγὼ τὸ αἷμα μου, διὰ τὴν ἀγάπην Του.

Ἀνίσως, ἀδελφοί μου, ἦτο δυνατὸν ν᾿ ἀνέβω εἰς τὸν οὐρανόν, νὰ φωνάξω μίαν φωνὴν μεγάλη, νὰ κηρύξω σ᾿ ὅλον τὸν κόσμον πὼς μόνον ὁ Χριστός μας εἶναι Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸς ἀληθινὸς καὶ ζωὴ τῶν πάντων, ἤθελα τὸ κάμει. Καὶ ἐπειδὴ δὲν δύναμαι νὰ πράξω ἐκεῖνο τὸ μέγα, κάμω τοῦτο τὸ μικρὸν καὶ περιπατῶ ἀπὸ τόπον εἰς τόπον καὶ διδάσκω τοὺς ἀδελφούς μου κατὰ δύναμιν, ὄχι ὡς διδάσκαλος, ἀλλ᾿ ὡς ἀδελφός. Διδάσκαλος μόνον ὁ Χριστός μας εἶναι.»

1.Καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ στερεώνετε σχολεῖα ἑλληνικά, νὰ φωτίζωνται οἱ ἄνθρωποι· διότι διαβάζοντας τὰ ἑλληνικὰ τὰ ηὕρα ὁποὺ λαμπρύνουν καὶ φωτίζουν τὸν νοῦν τοῦ μαθητοῦ ἀνθρώπου. Καθὼς φωτίζει ὁ ἥλιος τὴν γῆν, ὅταν εἶνε ξαστεριά, καὶ βλέπουν τὰ μάτια μακρυά, ἔτσι βλέπει καὶ ὁ νοῦς τὰ μέλλοντα· ἀπεικάζουν ὅλα τὰ καλὰ καὶ τὰ κακά, φυλάγονται ἀπὸ κάθε λογῆς κακὸν καὶ ἁμαρτίαν· διατὶ τὸ σχολεῖον ἀνοίγει τὴν ἐκκλησίαν, μανθάνομεν τί εἶνε Θεός, τί εἶνε ἡ Ἁγία Τριάς, τί εἶνε ὁ ἄγγελος, τί εἶνε ἡ ἀρετή, τί εἶναι οἱ δαίμονες, τί εἶνε ἡ κόλασις. Τὰ πάντα ἀπὸ τὸ σχολεῖον τὰ μανθάνομεν.

2.Μᾶς ἐχάρισεν ὁ πανάγαθος Θεὸς τὰ ὀμμάτιά μας νὰ τηράζωμεν εἰς τὸν οὐρανόν, νὰ βλέπωμεν τὰ ἄστρα, τὸν ἥλιον, τὸ φεγγάρι, τὰ πάντα, νὰ δοξάζωμεν τὸν Θεὸν καὶ νὰ λέγωμεν: Θεέ μου, ἐὰν αὐτὸς ὁ ἥλιος εἶνε τόσον λαμπρός, ὁποὺ εἶνε κτίσμα, ἀμὴ ἐσύ, ὁποὺ ἔκαμες τὸν ἥλιον, πόσον εἶσαι λαμπρότερος! Ἄχ, Θεέ μου, ἀξίωσέ με νὰ σὲ ἀπολαύσω. Αὐτὸ εἶνε τὸ χρέος μας, ἀδελφοί μου. 

3.Μᾶς ἐχάρισεν ὁ Θεὸς τὰ ποδάρια μας. Ἔχομεν χρέος νὰ πηγαίνωμεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, νὰ στεκώμεθα μὲ εὐλάβειαν καὶ νὰ περιπατῶμεν εἰς τὸν καλὸν δρόμον. 

4.Μᾶς ἐχάρισεν ὁ Θεὸς πλοῦτον. Ἔχομεν χρέος νὰ τρώγωμεν καὶ νὰ πίνωμεν τὸ ἀρκετόν μας, τὰ ρουχαλάκια μας τὰ ἀρκετά, καὶ τὰ ἐπίλοιπα νὰ τὰ ἐξοδιάζωμεν εἰς τοὺς πτωχοὺς διὰ τὴν ψυχήν μας. Καὶ δὲν μᾶς ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὸν πλοῦτον διὰ νὰ πολυτρώγωμεν καὶ νὰ κάμωμεν πολύτιμα φορέματα καὶ παλάτια ὑψηλά, νὰ χορεύουν τὰ ποντίκια αὔριον, καὶ οἱ πτωχοὶ νὰ ἀποθάνουν ἀπὸ τὴν πεῖναν. 

5.Νὰ κάμης μίαν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας, τοῦ Προδρόμου, νὰ ἔχῃς καὶ τὸν ἅγιον τοῦ παιδιοῦ σου. Καὶ ὅταν τὸ παιδίον σηκώνεται ἀπὸ τὸν ὕπνον καὶ σοῦ γυρεύη ψωμί, νὰ τὸ βάλης ἐμπρὸς εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ τοῦ εἰπῆς: Ἐγώ, παιδί μου, δὲν ἔχω ψωμί· ὁ Χριστὸς ἔχει. Σήκω νὰ κάμης τὸν σταυρόν σου, νὰ παρακαλέσωμεν τὸν ἅγιόν σου νὰ παρακαλέση τὸν Χριστὸν νὰ σοῦ τὸ δώσῃ. Καὶ ἔτσι τὸ παιδίον παρακινεῖται διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ ψωμιοῦ καί, εὐθὺς ὁποὺ ξυπνᾶ, τὸν ἅγιόν του βλέπει. Βλέποντας τότε ὁ διάβολος τὸ παιδίον πὼς ἔχει τὴν ἐλπίδα του εἰς τὸν Χριστὸν καὶ εἰς τὸν ἅγιόν του κατακαίεται καὶ φεύγει. Καὶ ἔτσι νὰ συνηθίζετε τὰ παιδιά σας, νὰ τὰ παιδεύετε ἀπὸ μικρά, διὰ νὰ συνηθίζουν εἰς τὸν καλὸν δρόμον.

6.Καὶ ἂν θέλης νὰ ζήση τὸ παιδίον, ἐγὼ νὰ σὲ εἴπω πῶς νὰ κάμης· νὰ κάμης τοῦ παιδιοῦ σου ἕνα φόρεμα καὶ ἄλλο ἕνα ἐκείνου τοῦ πτωχοῦ παιδιοῦ· καὶ διὰ τὸ χατίρι ἐκείνου τοῦ πτωχοῦ παιδιοῦ χαρίζει ὁ Θεὸς τὴν ζωὴν τοῦ παιδιοῦ σου. Καὶ νὰ ἀγαπᾶς τὰ πτωχὰ τὰ παιδιὰ καλύτερα ἀπὸ τὰ ἐδικά σου· εἰ δὲ καὶ νὰ ζητᾶς πῶς νὰ δίνης τοῦ παιδιοῦ σου νὰ τρώγη καὶ νὰ πίνη καλά, νὰ ἔχῃ εὔμορφα φορέματα, καὶ δι᾿ ἐκεῖνο τὸ πτωχὸ νὰ μὴ σὲ μέλη, αὔριο βλέπεις τὸ παιδί σου ἀποθαμένο καὶ καίγεται ἡ καρδιά σου. Καὶ ἐνῶ τὸ πτωχό, τὸ ξυπόλητο, τὸ γυμνό, τὸ πεινασμένο, τὸ καταφρονεμένο τὸ βλέπεις θρεμμένο καὶ εἶνε ὡσὰν γουρουνόπουλο, καὶ τὸ ἐδικό σου γίνεται ὡσὰν χτικιασμένο.

7.Καὶ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ὁποὺ εἶνε ὁ ἅγιος τοῦ παιδιοῦ σου, ἂν θέλης νὰ κάμης κούρμπανο  νὰ ἑορτάσῃς τὸν ἅγιον, πῶς πρέπει νὰ κάμης, ἐγὼ σὲ λέγω. Γίνεται τὸ κούρμπανο θεϊκόν, γίνεται καὶ διαβολικόν. Θεϊκὸν κούρμπανον εἶνε· τώρα θέλεις νὰ δώσῃς τρία γρόσια νὰ πάρης ἕνα πρόβατο· δόσε τὸ ἕνα γρόσι τοῦ παπᾶ σου νὰ σοῦ διαβάση τόσες Λειτουργίες, τὸ ἄλλο γρόσι πάρε κερί, λιβάνι καὶ λάδι καὶ σύρ᾿ τα εἰς τὴν ἐκκλησίαν νὰ τὰ κάψουν ἐμπρὸς εἰς τὸν ἅγιον καὶ τὸ ἄλλο γρόσι μοίρασέ το μὲ τὸ χέρι σου κρυφὰ ἐλεημοσύνην, νὰ μὴ σὲ ξεύρη κανένας. Αὐτὸ εἶνε τὸ θεϊκὸ κούρμπανο. Καὶ νὰ διαβάσῃς τὸ συναξάρι τοῦ ἁγίου  νὰ ἀκούη τὸ παιδί σου. Καὶ νὰ τοῦ εἰπῆς: Ἀκούεις, παιδί μου, τί ἔκαμνεν ὁ ἅγιός σου; Ἔτσι νὰ κάμης καὶ σύ. Ἀκούοντας τὸ παιδίον τέτοια θαύματα ζηλεύει καὶ λέγει; Ἄχ, πότε νὰ γίνω καὶ ἐγὼ ὡσὰν τὸν ἅγιόν μου! Διαβολικὸν κούρμπανο εἶνε νὰ πάρης ἕνα πρόβατο, νὰ τὸ μαγειρέψης καὶ νὰ κράξης τοὺς φίλους σου, τοὺς συγγενεῖς σου, νὰ τρώγετε, νὰ πίνετε, νὰ μεθᾶτε, νὰ ξερνᾶτε ὡσὰν τοὺς σκύλους. Αὐτὸ εἶνε τὸ διαβολικὸν κούρμπανο.

Άγιε του Θεού, πρέσβευε υπέρ ημών!

Τρέχοντα δεινά

"Πολλά τα δεινά, κούδέν ανθρώπου δεινότερον πέλει". Ο Σοφοκλής βέβαια χρησιμοποιεί τη λέξη δεινόν, ως αυτό που προκαλεί δέος, δηλαδή θαυμασμό. Στις μέρες μας η λέξη δεινόν έχει την έννοια του δυστυχήματος. Μ' αυτή την έννοια λοιπόν μας εκύκλωσαν πολλά δεινά, φυσικά και ανθρωπογενή κι έτσι δικαιολογείται και ο χαρακτηρισμός του ανθρώπου ως φοβερού δυστυχήματος ή προξένου δυστυχήματος.

Πρώτο δεινό, ο κορωνοϊός και η συμπεριφορά μας! Είτε είναι ένα φυσικό κακό, είτε είναι στημένο, είτε τα πράγματα είναι όντως δύσκολα είτε κάποιοι θέλουν να τα εκμεταλλευτούν, είτε ό,τι άλλο βάλει ο νους μας -αυτό η ιστορία μόνο θα το δείξει, "σοφότατον χρόνος, ανευρίσκει γαρ πάντα"-, τα τρία πράγματα που μας ζητούνται σήμερα είναι πολύ απλά και εφαρμόσιμα: απόσταση, πλύσιμο-απολύμανση χεριών και μάσκες σε κλειστούς χώρους και όπου αλλού δεν είναι δυνατόν να κρατηθούν οι αποστάσεις. Και στους ναούς. Κι έρχεται η μικρόνοια και η μικροψυχία μας, ημών των Χριστιανών, να στήσουν σκηνικό πολέμου, διωγμών, βλασφημίας, αιρέσεως και να προκαλέσουν διχασμό μέσα στην Εκκλησία. Εκτοξεύονται ύβρεις εναντίον των αρχιερέων που δέχονται την υπουργική απόφαση. Άλλοι ναοί δέχονται τους πιστούς μόνο με μάσκες, άλλοι ιερείς αδιαφορούν, άλλοι κατακρίνουν το μέτρο. Όσοι πιστοί δεν φορούν μάσκα θεωρούν τους φορούντας άπιστους ή βλάσφημους, οι δε φορούντες τους μη φορούντες αδιάφορους, απρόσεχτους, προξένους πιθανής διασποράς του ιού κτλ. Λίγη απλότητα και καλός λογισμός δεν θα έβλαπτε! Μου ζητείται από την πολιτεία, η οποία έχει την ευθύνη των αποφάσεων σχετικά με την δημόσια υγεία, να υποστώ μια θυσία, να βάλω μια μάσκα όχι καρναβαλιού, αλλά προστασίας δικής μου και του διπλανού μου. Με εμποδίζει αυτή η μάσκα να προσευχηθώ; Μήπως δεν βλέπει ο Θεός το πρόσωπό μου και μπερδεύεται; Μήπως η καρδιακή μου σχέση με τον Θεό επηρεάζεται από την μάσκα; Απλά, ταπεινά, με διάθεση υπακοής ας κάνουμε αυτό που μας ζητείται κι ας αφήσουμε πάσαν την ζωήν μας και τις αμφιβολίες μας και τους φόβους μας στα χέρια του Θεού  «Πάσα ψυχή εξουσίαις υπερεχούσαις υποτασσέσθω. Ου γαρ έστιν εξουσία ει μη υπό Θεού· αι δε ούσαι εξουσίαι υπό του Θεού τεταγμέναι εισίν» (Προς Ρωμαίους) . Δεν μας ζητείται ομολογία πίστεως αυτή τη στιγμή, μόνο υπακοή στην πολιτεία! Ας κρατήσουμε πίστη και  θάρρος ομολογίας για την ώρα του αληθινού διωγμού..

Δεύτερο δεινό: η τουρκική προκλητικότητα. Μας έτυχε πολύ δύστροπος γείτονας. (Μάλλον πολλοί δύστροποι γείτονες, αλλά τώρα μας απασχολεί κυρίως ο Τούρκος) Ο άνθρωπος που ως μονάρχης κυβερνά την Τουρκία χρησιμοποιώντας μια απαράμιλλη επιρροή στις μάζες του λαού του, αφενός έχει ο ίδιος αγγίξει τα όρια της ύβρεως, αφετέρου οδηγεί τη χώρα του κι εμάς με μαθηματική ακρίβεια σε πολύ δυσάρεστες περιπέτειες. Ευτυχώς στη δική μας χώρα φαίνεται να υπάρχει νηφάλια ηγεσία. Φυσικά η νηφαλιότητα δεν πρέπει να γίνει υποχωρητικότητα και παραίτηση. Αλλά ας μην προκριθεί εύκολα η σύγκρουση. Ακούγονται και σε μας ασυλλόγιστες φωνές υπέρ μιας "σθεναρής"=συγκρουσιακής στάσης. Με τρομάζουν. Με τρομάζει η πιθανότητα πολέμου! Ναι , είναι πολύ ωραία να διαβάζουμε στην ιστορία τα πολεμικά κατορθώματα, τους ηρωισμούς των παλικαριών! Πόσα δάκρυα και πόσος πόνος όμως δεν αναφέρονται σε κανένα βιβλίο ιστορίας! Κι ένα παλικάρι μας να χαθεί σε μια έστω σύντομη σύρραξη, θα πονέσουν γονείς, αγαπημένη, γυναίκα, αδέλφια, παιδιά! Πριν από λίγο καιρό είχα επισκεφθεί τα στρατιωτικά κοιμητήρια στο Ζέιτενλικ. Σταυροί, σταυροί, άπειροι σταυροί, ταφόπλακες βαριές που σκέπασαν ασήκωτο ανθρώπινο πόνο και δυστυχία! Δεν τον θέλω τον πόλεμο! Δεν θέλω τους ηρωισμούς! Γιατί η ανθρωπότητα οδηγείται κατά διαστήματα σε πολέμους; Ποια ανάγκη ή ποια τρέλα σπρώχνει τους λαούς στην καταστροφή; Φύλαξέ μας, Παναγία μου, απ' τον τρελό, τον αλαζόνα, τον άπληστο γείτονά μας! Από κάθε τρελό, αλαζόνα,άπληστο!

Τρίτο δεινό: η μανία της φύσης. Αυτό που έγινε στην Εύβοια είναι πραγματικά μια βιβλική καταστροφή. Έτσι θα ήταν ο κατακλυσμός που αναφέρεται στη Βίβλο επί εκατό φορές σε διάρκεια. Οι φυσικές δυνάμεις, τα φυσικά φαινόμενα μπορεί να είναι τόσο ισχυρά, απρόβλεπτα και ανεξέλεγκτα που μπορούν να μας εξαφανίσουν. Μια γιαγιά πόντια  μας έλεγε σε τέτοιες περιστάσεις: "Θα μας χάσει ο Θεός!". Ο άνθρωπος αποδεικνύεται ελάχιστος, ανήμπορος, ένα τιποτένιο άθυρμα. Αλλά, έχει βάλει κι αυτός το χεράκι του στην καταστροφή του! Βλέπω την γεωμορφολογία της πατρίδας μας. Βουνά ατέλειωτα και λίγη γης στους πρόποδες των βουνών όπου φυσικά χτίζονται οι πόλεις  και τα χωριά μας και καλλιεργούμε τα χωράφια μας. Αν τα βουνά είναι δασωμένα συγκρατούνται τα νερά της βροχής και της πιο δυνατής βροχής. Ακόμα και τα πουρνάρια κάνουν καλή δουλειά. Αν τα βουνά είναι γυμνά όλη η ποσότητα των υδάτων θα φτιάξει χειμάρρους και θα κυλήσει προς τους πρόποδες, δηλαδή στους οικισμούς μας. Τα νερά είχαν από αιώνες φτιάξει το δρόμο τους, τα ρέματα, τις κοίτες των ποταμών. Έλα όμως που πολλά ρέματα περνούν κοντά ή και μέσα από τους οικισμούς μας. Έλα που η απληστία και η απρονοησία των ανθρώπων κλέβει λίγο-λίγο από την κοίτη των ρεμάτων ή τα γεμίζει με σκουπίδια και μπάζα ή τα κάνει δρόμους ή χτίζει μέσα σ' αυτά ασύδοτα και παράνομα. Έλα που η απληστία, η αδιαφορία, η απρονοησία μας έκαψε και κάθε χρόνο φροντίζει να καίει χιλιάδες στρέμματα δάσους. Κι έρχεται η φοβερή βροχή και γίνονται αυτά που βέπουμε και τρέμουμε. Δασωμένες πλαγιές και καθαρά ρέματα. Αυτό είναι το δίπτυχο της σωτηρίας μας. Κάθε περιφέρεια, κάθε δήμος, κάθε χωριό και με εθελοντική δουλειά πρέπει να φροντίσει αυτό το δίπτυχο. Αλλιώς κάθε λίγο θα θρηνούμε ανθρώπινες ζωές, ερείπια, χαμένες περιουσίες και θα τα βάζουμε με το ανεπαρκές κράτος. Σήμερα πρέπει να γίνει αυτό. Σήμερα, αφού δεν προλάβαμε το χθες!

Για κάθε ειρηνική στιγμή της πατρίδας μας, για κάθε βράδυ που πέφτουμε να ξαπλώσουμε στο κρεβάτι μας, για κάθε πρωί που ξυπνάμε όρθιοι και στεγνοί στο σπίτι μας, για κάθε αναπνοή που μπορούμε ελεύθερα, χωρίς αναπνευστήρα να παίρνουμε,  και για χιλιάδες άλλα που ίσως τα θεωρούμε αυτονόητα, ας λέμε εκ βαθέων "Δόξα τω Θεώ"!!

Αυτή η γερόντισσα σώθηκε γιατί κρατήθηκε επί ώρες πάνω στον τοίχο με τους τσιμεντόλιθους δεχόμενη κατακλυσμιαία βροχή! Δεν ξέρω πού την βρήκε τόση δύναμη! Τι περιπέτεια την περίμενε στη δύση του βίου της!

*Δεν αναφέρθηκα στο Λίβανο. Εκεί η πραγματικότητα ξεπέρασε την πιο διεστραμμένη φαντασία! Κι εκεί το κακό είναι ανθρωπογενές. Εγκληματική αδιαφορία μεγατόνων! Ακόμα κι αν οι υπέυθυνοι βρεθούν, δικαστούν, καταδικαστούν σε τι θα ελαφρώσει  ο εφιάλτης των κατοίκων της Βηρυτού;

Μεταμόρφωση ή αποκάλυψη

Πώς να ιδούν το φως τα κλειστά μάτια;

Πώς να δουν τον Θεό τα ανθρώπινα μάτια;

Το Φως, το άπλετο Φως, το φωταγωγούν πάσαν κτίσιν.

Φως ο Πατήρ, Φως ο Υιός, Φως και το Πνεύμα το Άγιον!

Το άστεκτον της θεϊκής φωτοχυσίας,

το ανυπόφορο, το αβάσταχτο θεϊκό Φως

έγινε για λίγο ορατό!

Άνοιξαν για λίγο τα ανθρώπινα μάτια!

Επέτρεψε το Φως ν' ανοίξουν!

Μπήκαν μέσα στο Φως οι τρεις

και είδαν...

Είδαν και έπεσαν χαμαί!

"Ου μη ίδωσιν το πρόσωπόν μου και ζήσονται...!"

Αλλά και γλυκάθηκαν και αναπαύθηκαν.

"Καλόν εστίν ημάς ώδε είναι!"

Εδώ να μείνουμε! 

Εδώ είναι όμορφα!

Είναι ζεστά, 

Είναι φωτεινά, 

Είναι ειρηνικά!

Εδώ στο Φως να μείνουμε!

Εδώ να μείνουμε για πάντα!

Ο γλυκασμός, η ανάπαυση!

Προηγήθηκε όμως η ανηφόρα.

Η ανηφόρα εις το όρος το υψηλόν!

Άξιζε όμως τον κόπο!

Αν άξιζε, λέει!!!

  Η μεταμόρφωση του Σωτήρος                                                                                                      Ψηφιδωτό εξαιρετικής τέχνης από τον Ναό των Αγίων Αποστόλων Θεσσαλονίκης                      Παρόλο που το χρυσό του φόντο έχει αφαιρεθεί, είναι εξαιρετικά φωτεινό και αποδίδει μοναδικά το άστεκτον της θεϊκής φωτοχυσίας

Εξ αφορμής...

Ακούω και διαβάζω διάφορα σχόλια για την απόφαση του Τούρκου Πρέδρου να μετατρέψει την Αγια Σοφιά σε τζαμί. Από κορώνες εκδίκησης και "φοβερών" αντιποίνων και  οργισμένη επίθεση κατά της ολιγωρίας και ατολμίας των δικών μας πολιτικών μέχρι ψύχραιμες ιστορικοπολιτικές εκτιμήσεις και φιλοσοφικές εμβαθύνσεις. Θα καταγράψω κι εγώ -έτσι για την δική μου προσωπική ιστορία, για το ημερολόγιό μου- τις "εφημερεύουσες" σκέψεις μου (Από τον φίλο Ιάκωβο Μαρτίδη κλεμμένος ο επιθετικός προσδιορισμός).

1. Αν έχει το δικαίωμα ο Ερντογάν; Από τη στιγμή που δύναται, εφόσον έχει την ισχύ, έχει και το δικαίωμα. Ιστορικά αυτό δεν συμβαίνει; Όποιος έχει τη ισχύ, επικρατεί. Με το "σας" και με το "σεις" δεν γράφτηκε η ιστορία. Με συγκρούσεις, αυθαιρεσίες και καταπατήσεις. (Δυστυχώς, αλλά αυτό έτσι είναι).

2. Το ότι έκανε πρώτο παγκόσμιο ζήτημα την αλλοίωση του χαρακτήρα του μνημείου δείχνει πολλά. Πρώτον ότι πρόκειται για το νούμερο ένα μνημείο της χώρας του. Έχουν χτιστεί χιλιάδες τζαμιά στους "μουσουλμανικούς" αιώνες , αλλά με την Αγία Σοφία κανένα δεν συγκρίνεται, κανένα δεν την φθάνει, όσα πλούτη κι αν δαπάνησαν οι Σουλτάνοι. 

Δεύτερον ο Ερντογάν έχει προ πολλού προσπεράσει και βάλει στη γωνία τον Κεμάλ Ατατούρκ και θεωρεί τον εαυτό του απευθείας διάδοχο των Οθωμανών, όχι πια των Νεοτούρκων. Αν του επιτρέψει ο Αλλάχ, τα σχέδιά του μάλλον περιλαμβάνουν ανασύσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Λίαν επικίνδυνο!!! Εμείς είμαστε οι πρώτοι που θα καταπιεί! Δεν ξέρω τι μπορεί να μας σώσει! Μπορεί τα χρηματοοικονομικά του να είναι φτωχά, αλλά έχει έναν λαό σφριγηλό -το δικό μας δημογραφικό θα μας καταστρέψει-, υποδομές εξαιρετικές, εγχώρια παραγωγή των πάντων και τις "Μεγάλες" Δυνάμεις υποστηρικτικές ή ανεκτικές για τους δικούς τους λόγους.

Τρίτον το μεταναστευτικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ο τέλειος Δούρειος Ίππος. Δεν θα χρειαστεί πόλεμος, όπως τον ξέρουμε. Η μουσουλμανοποίηση της Ελλάδας έχει ήδη ξεκινήσει και αν το βλέπουμε εμείς τώρα πλέον ολοφάνερα, λέτε να μην το έχει ήδη ο Ερντογάν συμπεριλάβει στα ισχυρά του όπλα;

Τέταρτον ωστόσο έχει περάσει πλέον στον χώρο της "ύβρεως" και μάλλον θα προκαλέσει τη θεϊκή επέμβαση. Μόνο εκεί ελπίζουμε και φυσικά αυτή είναι μια τεράστια ελπίδα!!!

3. Στο καθ' ημάς χρέος τώρα: Πρέπει να διαμαρτυρηθούμε σε όλους τους τόνους, αλλά φυσικά γνωρίζουμε ότι εις αέρα πυκτεύουμε και εις ώτα μη ακουόντων κραυγάζουμε.

Αλλά μαζί με τις διαμαρτυρίες ας κάνουμε και την αυτοκριτική μας. Την Αγία Σοφία, όπως και την Πόλη και την Αυτοκρατορία την χάσαμε οριστικά το 1453 εξαιτίας της διαφθοράς, των διενέξεων και της καλοζωΐας. Όποιος διαβάζει ιστορία, φρίττει από όσα συνέβησαν και προ του 1204 και προ του 1453. Δυστυχώς παρά τις απώλειες και τα δεινά της σκλαβιάς, παραμένουμε αμετανόητα ίδιοι. Διενέξεις, διχόνοια, σκληρές πολιτικές αντιπαραθέσεις, πολλή διαφθορά και τρυφηλός βίος μας χαρακτηρίζουν - ιδιαίτερα σήμερα ο τελευταίος. Δεν ομονοούμε να χαράξουμε μια εθνική στρατηγική, μια σταθερή εξωτερική πολιτική με στόχους και με όραμα. Επίσης έχουμε διαγράψει από τη ζωή μας την αγωνιστικότητα, την σκληραγωγία, τον έντιμο ας είναι και λίγο στερημένο βίο. Πάνω απ' όλα "να περάσουμε καλά"! Αυτό είναι το σύνθημα και η ευχή μας!.Και το χειρότερο δεν αγαπούμε την πατρίδα μας, ούτε τιμούμε και σεβόμαστε την πίστη μας. Μας έπιασε ο πόνος για την ΑγιαΣοφιά. Η Αγία Σοφία είναι το σύμβολο της πίστης μας και του Βυζαντινού πολιτισμού. Πόσοι Έλληνες πιστεύουν ζωντανά; Και πόσοι θεωρούν την Βυζαντινή Αυτοκρατορία ένδοξο κομμάτι της ιστορίας μας; Πόσα βυζαντινά μνημεία στον ελλαδικό χώρο είναι άγνωστα, περιφρονημένα και απαξιωμένα! Πόσο φαρμάκι δήθεν "απομυθοποίησης" έχει χυθεί εναντίον των Βυζαντινών και όχι μόνο, από τους δικούς μας ιστορικούς! Κι αν την είχαμε δική μας την Αγία Σοφία δεν ξέρω πόσο θα την τιμούσαμε και θα την εκτιμούσαμε. Κάτι ξέρει ο Θεός περισσότερο από εμάς και την παρέδωσε σε χέρια αλλοθρήσκων. Ίσως να έχουν περισσότερο σεβασμό και φόβο Θεού κι ας μην θεωρηθεί προκλητικός ή ασεβής αυτός ο λόγος.

4. Με αξίωσε ο Θεός πολλές φορές να προσκυνήσω στην Αγία Σοφία! Δεν πήγα ως τουρίστρια. Πήγα ως προσκυνήτρια. Προσευχήθηκα εσωτερικά, σιγοέψαλα, εμνήσθην ημερών αρχαίων κραταιών και ενδόξων, πόνεσα πολύ, αλλά και θαύμασα γιατί η Αγία Σοφία είναι ΔΕΟΣ!!!! Ένιωσα αυτό που αισθάνθηκε και ο Προκόπιος: "Εν αυτώ ο νους προς τον Θεόν επαιρόμενος αεροβατεί, ου μακράν που ηγούμενος Αυτόν είναι! Τούτου του θεάματος ουδείς έλαβε πώποτε κόρον, αλλά παρόντες μεν άνθρωποι τοις ορωμένοις γεγήθασιν, απιόντες δε τοις υπέρ αυτού διαλόγοις αποσεμνύνονται!" (Αυτό το απόσπασμα το θυμάμαι από την ιστορία της Β΄Γυμνασίου. Τότε μας έβαζαν οι καθηγητές μας να απομνημονεύουμε ρητά και κείμενα. Τώρα κάτι τέτοιο θεωρείται άδικος βασανισμός του παιδικού μυαλού, το οποίο αρκεί να παραγεμίζουμε με ό,τι επιπόλαιο και σαχλό θεωρήσαμε αναγκαιότερο. Δείγμα κι αυτό της παρακμής μας και σοβαρότατη αιτία όσων δεινών μας έχουν επισωρευθεί).

Δεν έχω δει γλυκύτερες μορφές από αυτές της Δέησης στον γυναικωνίτη της Αγίας Σοφίας. Και μόνο αυτές αν είχαν διασωθεί θα πρόδιδαν την ασύγκριτη καλλιτεχνική αλλά κυρίως πνευματική της αξία!!

Και κατά θαυμαστό τρόπο -δεν μπορεί να είναι απλά τυχαίο- διασώθηκε οριακά η υπέροχη μορφή της Παναγίας που προδίδει μητρικό πόνο, υποταγή αλλά και παρρησία στον Υιό και Θεό της, ξεχείλισμα αγάπης κι εμπιστοσύνης σ' Εκείνον! Δόξα Σοι, Κύριε, δόξα Σοι!!!!

Σπανιότατη παράσταση από το εσωτερικό της Αγίας Σοφίας προ της Αλώσεως.

Οψόμεθα...

Σκαλίζοντας το παρελθόν, δηλαδή το blog μου, βρήκα αυτό!!!!!

Δευτέρα, 16 Αυγούστου 2010

Η Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά: αρχή μιας νέας εποχής;

"Όποιος είναι βέβαιος για την πίστη του δεν φοβάται την ελευθερία της πίστης. Όποιος είναι βέβαιος για τις σκέψεις του, για τις ιδέες του δεν φοβάται την ελευθερία της σκέψης, την ελευθερία των ιδεών". (Από ομιλία του Ερντογάν)
Ομολογώ πως ο Ερντογάν με εντυπωσίασε. Η γειτονική μας χώρα έχει έναν αξιόλογο ηγέτη.
Η Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά δεν είναι τυχαίο ή ευκαιριακό γεγονός, παρόλο που εξυπηρετεί και σκοπιμότητες. Πιστεύω ότι σηματοδοτεί μια νέα νοοτροπία, ένα άλλο πολιτιστικό και ιδεολογικό είναι και φαίνεσθαι της Τουρκίας.
"Οψόμεθα" ελπίζοντες...

 

Αυτά πριν δέκα μόλις χρόνια.

Σήμερα βλέπουμε έναν Ερντογάν που δεν σέβεται και δεν υπολογίζει κανένα. Έχει περάσει στο επίπεδο της "ύβρεως". Είναι επικίνδυνος και για μας, αλλά και για τον λαό του και κυρίως για τον εαυτό του. Είναι διαχρονική αρχή, πνευματικός νόμος απαράβατος, η τιμωρία της ύβρεως.

"Οψόμεθα" τι τέξεται η επιούσα...

*Κάτι κορώνες-απαιτήσεις πληκτρολογούντων εκ του ασφαλούς για σκληρότερη στάση της ελληνικής πλευράς δεν έχουν νόημα. Ο υβριστής δεν καταλαβαίνει τίποτα, όταν μάλιστα σιωπούν οι μεγάλοι για λόγους δικών τους συμφερόντων.

Κάθε βράδυ κλαίει η Αγια Σοφιά... Απόψε ακούω κι εγώ το κλάμα της και κλαίω κι εγώ μαζί της...

Μόλις φτάσαμε στην Πόλη των πόλεων, στη Βασιλεύουσα της καρδιάς μας.

Αφήνουμε τα μπαγκάζια μας στο ξενοδοχείο και βγαίνουμε στο δρόμο. Μισοζαλισμένοι από το ταξίδι των δώδεκα περίπου ωρών, αλλά με μια εσωτερική λαχτάρα που κινητοποιεί και ζωντανεύει το είναι μας περπατάμε προς το ιστορικό κέντρο της Πόλης. Σύγχρονα κτίρια δίπλα σε παλιότερα, χιλιόχρονες κολώνες, περίκλειστες αυλές πολλών εκατονταετιών, καταστήματα, υπαίθρια απλωμένα προϊόντα κάθε λογής και άπειρο πλήθος που μαζεύεται σιγά-σιγά στα σπίτια τους η πρώτη εντύπωση. Αφήνουμε πίσω μας την Κλειστή Αγορά και το περίφημο Cemberlitas, τον κίονα του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Η πανύψηλη στήλη από πορφυρίτη στήριζε άγαλμα του θεού Απόλλωνα με την μορφή του Κωνσταντίνου. Στη βάση του είχαν αποθησαυριστεί μεταξύ των άλλων ήλοι και τμήμα του Τιμίου Σταυρού. Ο κίονας αυτός αποκαλύφθηκε στις 11 Μαΐου του 330, γενέθλιο ημέρα της Πόλης, της Νέας Ρώμης, που έμελλε να γίνει για 1100 περίπου χρόνια η Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη, η Βασιλεύουσα της καρδιάς μας.

Συνεχίζουμε προς την απόληξη του ιστορικού κέρατος. Σουρούπωσε. Σκοτεινιάζει για τα καλά. Προχωρούμε λίγο ακόμα και.. την αντικρύζουμε!!!! Φωτισμένη!!!

Λύνονται τα γόνατα! Μπροστά της πολλά παγκάκια, τοποθετημένα βέβαια για να θαυμάζουν οι μουσουλμάνοι το Sultan Ahmed το δικό τους μνημειώδες αρχιτεκτόνημα που προσπάθησε να αντιγράψει την Αγια-Σοφιά χωρίς μεγάλη επιτυχία. Εμείς καθόμαστε ανάποδα Για να βλέπουμε τη δική μας εκκλησιά. Τα εξωτερικά προσκτίσματα έχουν αλλοιώσει την όψη της. Δεν θα έλεγες όμορφο εξωτερικά αυτό το οικοδόμημα. Αλλά για μας είναι ο θησαυρός της πίστης και της ιστορίας μας. Τον ατενίζουμε σιωπηλοί και εκστατικοί. 

Αυτή είναι η ώρα της ΑγιαΣοφιάς. Αύριο όλη μέρα και κάθε μέρα στίφη τουριστών θα την πολιορκούν, θα περιηγηθούν, θα θαυμάσουν, θα ακούσουν ξεναγήσεις, θα φωτογραφηθούν. Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι για δικούς τους ιστορικούς λόγους θα συγκινηθούν. Το μνημείο υφίσταται καθημερινά ένα είδος προσβολής, ένα είδος ...λεηλασίας. Τώρα όμως επιτέλους ησυχάζει. Μένει μόνο με την ένδοξη ιστορία του, μια υπόμνηση δυνατή και ασίγαστη ενός απίστευτου μεγαλείου, μιας χιλιόχρονης χριστιανικής αυτοκρατορίας που δυστυχώς έσβησε από δικά της λάθη και ασέβειες. Σ' αυτόν τον παμμέγιστο ναό που γνώρισε μεγαλειώδεις στιγμές ορθόδοξων λατρευτικών τελετών, ενθρονίσεις πατριαρχών, στέψεις αυτοκρατόρων, αλλά και αιρετικά συλλείτουργα και συλλήσεις και αρπαγές και σφαγές αμάχων και μουσουλμανικές προσευχές, είναι γραμμένη ιστορία χιλίων πεντακοσίων περίπου χρόνων. Ατενίζοντας την ΑγιαΣοφία έτσι σιωπηλή φέρνω στο νου μου όλη τη Βυζαντινή ιστορία και κυρίως εκείνο το τελευταίο βράδυ, την τελευταία λειτουργία, την τελευταία Θεία Κοινωνία, τον αποχαιρετισμό του Κωνσταντίνου του ΙΑ΄. Ένδεκα Κωνσταντίνοι βασίλεψαν. Άλλοι τρισένδοξοι κι άλλοι άθλιοι. Ο πρώτος κι ο τελευταίος έμειναν στις καρδιές μας. Τον πρώτο τον θαυμάζουμε, τον τιμούμε, τον έχουμε και είναι Μεγάλος. Αυτός ο τελευταίος είναι φορτωμένος τραγικότητα. Από την ώρα που στέφθηκε αυτοκράτορας ήξερε το τέλος. Το έβλεπε να πλησιάζει. Το έζησε. Όμως αναδέχθηκε αυτό το αιματοβαμμένο στέμμα και το τίμησε με την θυσία του. "Το την Πόλιν σοι δούναι, ούτ' εμόν, ούτ' άλλο τινός. Κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαίρετως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών". Αυτοπροαίρετα σφάγια, οι τελευταίοι υπερασπιστές...κι ύστερα, ύστερα...

Μας πόνεσε πολύ η Άλωση. Πόνεσε πολύ η ίδια η Αγια Σοφιά. Κλαίει από τότε τα βράδια, όταν σωπαίνει, και θυμάται την κυρά-Δέσποινά της. Θυμάται τους Κωνσταντίνους και τους άλλους αυτοκράτορες, θυμάται τα μεγαλεία της με τα τετρακόσια σήμαντρα και τις εξήντα δυο καμπάνες, τους καλλίφωνους ψαλτάδες, τις πατριαρχικές θ. Λειτουργίες. Θυμάται όμως και τον πόνο των φοβερών διχασμών. Μήνες είχε μείνει αλειτούργητη μετά από την ενωτική λειτουργία για να ξανανοίξει εκείνο το τελευταίο βράδυ πριν από την Άλωση να τους αγκαλιάσει όλους για τελευταία φορά ζωντανούς κι ύστερα να τους δεχθεί διωκόμενους να εισέρχονται αλλόφρονες σ' αυτήν ως έσχατο καταφύγιο, αδύναμη όμως να τους σώσει. Κλαίει γιατί θυμάται τους επόμενους αιώνες να είναι αναγκασμένη ν' ακούει τα μακρόσυρτα ψαλσίματα των μουεζίνηδων, να στολιστεί με τα ρητά του Κορανίου, να γεμίσει χαλιά προσευχής, να την θεωρούν αυτήν, το πιο χαρακτηριστικό χριστιανικό μνημείο, οι μουσουλμάνοι καύχημα και σύμβολό τους. 

Θυμάται και πονάει και κλαίει.

Κάθε βράδυ κλαίει η Αγια Σοφιά! 

Κι απόψε ακούω κι εγώ το κλάμα της και κλαίω κι εγώ μαζί της...!

Περί ηθικού πλεονεκτήματος

Πολύς λόγος και πολιτική αντιπαράθεση για το περίφημο "ηθικό πλεονέκτημα" της αριστεράς που μάλλον κατακρημνίζεται...
Ωστόσο δεν θέλω να το δω πολιτικά το θέμα. Θέλω να το δω φιλοσοφικά, οντολογικά. Καμιά παράταξη και κανένας άνθρωπος δεν έχει a priori ηθικό πλεονέκτημα. Μάλιστα η λεγόμενη ηθική μας είναι πολύ συχνά ένα "φόρεμα" που αλλάζει εύκολα και προσαρμόζεται στις περιστάσεις και τις δυνατότητες του καθενός. Μια μεγάλη δοκιμασία του ήθους και της εντιμότητας είναι η εξουσία. Γι' αυτό ο σοφός Βίας ο Πριηνεύς είχε διατυπώσει το ρητό. "Αρχή άνδρα δείκνυσι". Η εξουσία φανερώνει το ποιόν του ανθρώπου. Όποιος δεν έχει πρόσβαση στην εξουσία δεν μπορεί και να την καταχρασθεί. Μπορεί εκ του ασφαλούς να παριστάνει τον ηθικό και τον τιμητή. Είναι όμως σε βάθος τίμιος, ηθικός, ενάρετος, έντιμος ή απλά εκ της θέσεώς του ανίσχυρος;
Στην ιστορία έχουμε άπειρα παραδείγματα ανήθικων αρχόντων κάθε αποχρώσεως.
Κι έχουμε και ελάχιστα παραδείγματα κρυστάλλινου ήθους.
Δεν μπορώ εδώ να μη θυμηθώ τον Καποδίστρια, ο οποίος δεν δέχθηκε ούτε οβολόν εκ του δημοσίου χρήματος. (Αλλά δεν τον αντέξαμε... στα τρία χρόνια τον δολοφονήσαμε! Και με την ευκαιρία του εορτασμού των 200χρόνων τον δολοφονούμε ξανά!!!)

«…Ελπίζω ότι όσοι εξ´ υμών συμμετάσχουν εις την Κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μεθ´ εμού ότι εις τας παρούσας περιπτώσεις, όσοι ευρίσκονται εις δημόσια υπουργήματα δεν είναι δυνατόν να λαμβάνουν μισθούς αναλόγως με τον βαθμό του υψηλού υπουργήματός των και με τας εκδουλεύσεις των, αλλ´ ότι οι μισθοί ούτοι πρέπει να αναλογούν ακριβώς με τα χρηματικά μέσα, τα οποία έχει η Κυβέρνησις εις την εξουσίαν της…»

«…εφ´ όσον τα ιδιαίτερα εισοδήματά μου αρκούν διά να ζήσω, αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν».

 Ωστόσο υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που έχουν ηθικό πλεονέκτημα!!! Φάσκω και αντιφάσκω; Όχι!
Ηθικό πλεονέκτημα έχουν οι άνθρωποι του Θεού. Οι άνθρωποι που έχουν το φόβο του Θεού! Οι Άγιοι! Αυτοί έχουν μόνιμη και διακαή έγνοια και προσπάθεια να εφαρμόζουν το θέλημα του Θεού είτε ελέγχονται από τους νόμους είτε όχι, είτε εξουσιάζουν είτε εξουσιάζονται, είτε τα έργα τους είναι φανερά, είτε είναι απλοί λογισμοί και αφανείς σκέψεις. Οι άνθρωποι του Θεού παίρνουν από τον Θεό χάρη και φωτισμό και αγιότητα. Γίνονται ένα κομμάτι του Θεού, έκφραση, πραγμάτωση  της παναγαθότητάς Του. Δεν μπορούν να είναι ανήθικοι!!!! Γι' αυτό...:

Φοβάμαι τον φτωχό, γιατί η στέρηση τον κάνει παραβάτη...

Φοβάμαι και τον πλούσιο, γιατί αρρώστια φοβερή τον τρώει,η απληστία...

Φοβάμαι τον διάσημο, γιατί στης ύβρεως την παγίδα πέφτει...

Φοβάμαι και τον άσημο, γιατί τη χυδαιότητα πίσω από την ανωνυμία κρύβει...

Φοβάμαι το σοφό, που μοναχά στη γνώση και τη λογική στηρίζει τη ζωή του...

Φοβάμαι τον αγράμματο, γιατί ως ο τυφλός εις βόθυνον πεσείται...

Έναν μονάχα δεν φοβάμαι:

Αυτόν που μέσα στην ψυχή του "έχτισε" το φόβο του Θεού...

Ραθυμία και ραστώνη

(Ρ)αθυμία κατέσχε με και καλοκαιρινή ραστώνη...

Και για να κάνω κάτι άνοιξα το ερμηνευτικό και ετυμολογικό λεξικό.

Ραθυμία: είναι η νωθρότητα, η απροθυμία

και ραστώνη είναι η έλλειψη δραστηριότητας, η τρυφηλότητα, μαλθακότητα, τεμπελιά

Και οι δύο λέξεις παράγονται από το επίθετο 'ράδιος που τα παραθετικά του είναι 'ράων, ΄ράστος .

Ράδιος θα πει εύκολος

Από το ράδιος βγαίνει η ραδιουργία που θα πει ασυλλόγιστη ενέργεια (εύκολα την αποφάσισα και την εκτέλεσα, δεν υπολόγισα τις συνέπειες κτλ)

Βγαίνει επίσης η λέξη 'ραΐζω που σημαίνει αναλαμβάνω δυνάμεις ύστερα από αρρώστια.

Η λέξη ΄ραστώνη παράγεται από τον υπερθετικό βαθμό του επιθέτου, από το ΄ράστος, είναι επομένως πολύ φορτωμένη εννοιολογικά λέξη.

Μάλιστα...! πολύ ξεκάθαρο το νόημα και η ετυμολογία των λέξεων.

Ας δούμε και την ουσία του πράγματος. Ίσως λόγω ηλικίας και κακής κινητικότητας έχω μπει σε ράθυμους ρυθμούς. Κι ο αδύναμος εαυτός με τραβάει προς τα κάτω. Πρέπει να επιστρατεύσω κυρίως πνευματικές δυνάμεις για να μην αφεθώ στους ρυθμούς που επιζητεί το σώμα. 

Κι ο καλός Θεός, ο πάντα προς το συμφέρον μου οικοδομών, μου έφερε μπροστά μου αυτό το κείμενο που το βρήκα εδώ :

– Γέροντα, τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα στην ακηδία και την αθυμία;

– Ακηδία είναι η πνευματική τεμπελιά, ενώ η ραθυμία αναφέρεται και στην ψυχή και στο σώμα. Καλύτερα όμως να λείψουν και τα δύο.
Η ακηδία και η ραθυμία μερικές φορές κολλούν και σε ψυχές που έχουν πολλές προϋποθέσεις για πνευματική ζωή, που έχουν ευαισθησία, φιλότιμο.

Σε έναν αδιάφορο ο πειρασμός δεν κάνει τόσο κακό. Ένας ευαίσθητος όμως άνθρωπος, αν στενοχωρηθή, νιώθει μετά ακηδία. Πρέπει να βρη τί τον στενοχώρησε και να το αντιμετωπίση πνευματικά, για να ξαναβρή το κουράγιο και να πάρη μπρος η μηχανή του. Να προσέχη να μην αφήνη αθεράπευτες πληγές , γιατί μετά κάμπτεται από τα τραύματά του.

Το ψυχικό τσάκισμα, το οποίο στην συνέχεια φέρνει και το σωματικό, τον αχρηστεύει. Ο γιατρός δεν βρίσκει τίποτε, γιατί την βλάβη την έχει προκαλέσει ο πειρασμός. Πόσες ψυχές που έχουν φιλότιμο, ευαισθησία, τις βλέπω αχρηστευμένες!

– Γέροντα, αισθάνομαι εξάντληση και δεν μπορώ να κάνω καθόλου πνευματικά (1). Αυτό προέρχεται από κούραση ή μήπως είναι από ραθυμία;

– «Ἀπὸ τῶν πολλῶν μου ἁμαρτιῶν, ἀσθενεῖ τὸ σῶμα, ἀσθενεῖ μου καὶ ἡ ψυχή» (2), δεν λέει; Δεν είναι κούραση σωματική˙ ψυχικό τσάκισμα είναι. Αυτό είναι χειρότερο από την σωματική κούραση. Με το ψυχικό τσάκισμα ξεβιδώνεται κανείς και γίνεται σαν ένα όχημα που όλα τα εξαρτήματά του είναι καλά, αλλά η μηχανή του είναι διαλυμένη.

– Γέροντα, βλέπω ότι, ενώ πρώτα αγαπούσα τα πνευματικά, τώρα δεν μπορώ να κάνω τίποτε.

– Γιατί δεν μπορείς να κάνης τίποτε; Δεν έχεις δυνάμεις; Εγώ βλέπω ότι έχεις. Δεν θυμάσαι παλιά, όταν χτιζόταν το μοναστήρι και δούλευες όλη μέρα στο γιαπί, πόσα πνευματικά έκανες;

– Μήπως, Γέροντα, φταίει που έδωσα όλον τον εαυτό μου στις δουλειές;

– Πιο πολύ φταίει που άφησες τον εαυτό σου χαλαρό. Κοίταξε να τον σκληραγωγήσης˙ να αγαπήσης την άσκηση. Εγώ, που έχω μισό πνεύμονα, ξέρεις πόσες μετάνοιες κάνω; Δεν μπορώ να σου πω. Μόνο για τα κομποσχοίνια, που κάνω με μικρές μετάνοιες, σου λέω ότι, όταν κουράζεται το ένα χέρι, κάνω τον σταυρό μου με το άλλο.
Αυτά σου τα λέω από αγάπη. Άλλοι δεν έχουν τις προϋποθέσεις που έχεις εσύ, και ξέρεις πώς αγωνίζονται, πώς παλεύουν; Εσύ για λοκατζής κάνεις! Πώς άφησες έτσι τον εαυτό σου; Εγώ θα προσεύχωμαι για σένα, αλλά, για να βοηθηθής, πρέπει κι εσύ να κάνης μια προσπάθεια.
Κατάλαβες; Στα πνευματικά πρέπει να δώσης όλον τον εαυτό σου, και τότε θα αποδώσης και στην διακονία σου.

– Γέροντα, μερικές φορές, όταν είμαι στο κελλί, με πιάνει ακηδία.

– Στο κελλί σου δεν προσεύχεσαι, δεν μελετάς. Όσο μπορείς, να μην αφήνης να περνάη ο χρόνος χωρίς να κάνης τίποτε. Δεν μπορείς να προσευχηθής; Ας μελετήσης κάτι που σε βοηθάει εκείνη την ώρα. Διαφορετικά ο διάβολος μπορεί να εκμεταλλευθή την άσχημη κατάστασή σου και να σε εξουθενώση. (του Γέροντος Παϊσίου)

Όλα λοιπόν έχουν πνευματική βάση και ερμηνεία!!!!! Κι ο αγώνας μου σ' αυτό το επίπεδο πρέπει να ενεργοποιείται χειμώνα-καλοκαίρι. Εμπρός λοιπόν, ψυχή μου, ανάστα, τι καθεύδεις!

Ένας ανεκτίμητος θησαυρός

Παρακολουθώ την εξαιρετική εκπομπή της ΕΡΤ2 Φωτεινά Μονοπάτια κάθε Κυριακή στις 10.30 αμέσως μετά τη Θ.Λειτουργία. Δίνω τα θερμά συγχαρητήρια και τις ευχαριστίες μου στην Ελένη Μπιλιάλη, που είναι η εμπνεύστρια, αλλά και η σεναριογράφος και παρουσιάστρια της εκπομπής. Κάθε Κυριακή ένα ταξίδι διαχρονικό, ιστορικό, οπροσκυνηματικό, μια γνωριμία μ' ένα νέο κάθε φορά κομμάτι του ανεκτίμητου θησαυρού της πίστης και της ιστορίας μας, μια άλλη ιερά μονή.

Σήμερα επισκεφθήκαμε την Ύδρα και την Αίγινα.

Ομολογώ πως για την Ύδρα ήξερα μόνο ότι ήταν πατρίδα και έδρα οικονομική του Λάζαρου Κουντουριώτη που βοήθησε βέβαια πολύ στον Αγώνα, αλλά πολέμησε και λυσσαλέα τον Κολοκοτρώνη. Σήμερα γνώρισα τις ιστορικές μονές της Παναγίας Φανερωμένης και του Προφήτη Ηλία. 

Η Μονή του Προφήτη Ηλία και η Ύδρα στα πόδια της 

Ο μοναχός του Προφήτη Ηλία, διηγούμενος την ιστορία της Μονής, δεν δίστασε να μιλήσει για εκείνη την σκοτεινή σελίδα της Ύδρας. Σ' αυτό το μοναστήρι κρατήθηκε φυλακισμένος ο Γέρος του Μωριά από τους αντιπάλους του, Κουντουριώτη, Μιαούλη  και Μαυροκορδάτο, μέχρι που ήρθε ο Ιμπραήμ Πασάς και σάρωσε την Πελοπόννησο  κι έσβησε την Επανάσταση. Τότε τον ελευθέρωσαν για να σώσει την κατάσταση, αλλά ήταν πολύ αργά. Η Πελοπόννησος είχε αλωθεί κι όλα θα πήγαιναν χαμένα αν οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν χτυπούσαν το στόλο του Ιμπραήμ στο Ναυαρίνο.*

Μέσα στο Μοναστήρι της Παναγίας Φανερωμένης υπάρχει Μουσείο στο οποίο μεταξύ των άλλων κειμηλίων φυλάσσεται ο σταυρός του Μιαούλη, ο σταυρός που ύψωνε στο πλοίο του και προσκυνούσε πριν από κάθε απόκοτη ενέργειά του, ναυμαχία, ανεφοδιασμό, σπάσιμο εμπάργκο.

Ο σταυρός στο πλοίο του Μιαούλη,

Σταυρός, πιστών το στήριγμα

Στην Αίγινα άπειρες εκκλησιές , εκκλησάκια, κελλιά και φυσικά η τεράστια Μονή του Αγίου Νεκταρίου, προσκύνημα όλης της ανά τον κόσμο Ορθοδοξίας.

Γιατί τα γράφω όλα αυτά;

Η Ελλάδα μας είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός. Θησαυρός είναι το κουτί, το δοχείο, στο οποίο φυλάσσεται με ασφάλεια κάτι πολύτιμο. Νομίζω δεν είναι δυνατόν να μετρηθούν τα πολύτιμα, τα πανάκριβα "κομμάτια" της πατρίδας μας. Δεν υπάρχει σημείο ελληνικής γης και το πιο απόμερο, σε βουνά, σε γκρεμούς, σε χαράδρες, σε νησιά, σε σπηλιές, που να μην βρεις ένα μοναστήρι ιστορικό ή και νεότερο στο οποίο έχουν αποθησαυρισθεί εκτός από τις προσευχές, την άσκηση και τον αγιασμό των μοναστών και εθνικά γεγονότα καθηλωτικά, και μνημεία της ιστορίας, της παράδοσης, της λαογραφίας, της τέχνης μας. Δεκάδες χιλιάδες οι εκκλησιές, τα εκκλησάκια και τα ξωκλήσια που στεφανώνουν καθε κορφή, που τα βρίσκουμε στους αυλόγυρους των σπιτιών στα νησιά μας, που δίνουν όνομα και γιορτάσι σε γειτονιές στις πόλεις και στα χωριά και στις εξοχές μας. Χώρια τα απομεινάρια της αρχαίας Ελλάδας που ξεπροβάλλουν στα γνωστά κέντρα του αρχαίου πολιτισμού μας αλλά και στα πιο απίθανα μέρη,  θαρρείς στο πουθενά, στη Φιγάλεια για παράδειγμα ή στο Όρραον.

Όλη η Ελλάδα μας ένα Μουσείο ζωντανό, διαδραστικό, σε συνεχή δημιουργία και εξέλιξη!

Ελλάδα δεν είναι μόνο οι φυσικές ομορφιές, που είναι κι αυτές ανεκτίμητες, θείο δώρο!

Πολύ περισσότερο Ελλάδα δεν είναι αυτή η μιζέρια που ζούμε τα τελευταία χρόνια! Ελλάδα δεν είναι ο πνευματικός μας ξεπεσμός, ο ευτελισμός της παιδείας μας που έγινε εκπαίδευση, η αποτίμηση σε χρήμα όλης της ζωής μας, οι πολιτικές αθλιότητες και αναξιότητες. 

Η Ελλάδα είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός!!! Τον γνωρίζουμε; Τον τιμούμε; Τον αγαπούμε;

Καμιά φορά κάτοχοι θησαυρών πεθαίνουν πάμφτωχοι! Ακούμε για ζητιάνους και ρακοσυλλέκτες που όταν πέθαναν, βρέθηκαν ανάμεσα στις βρωμιές και τα ράκη τους μεγάλα χρηματικά ποσά.

Μήπως και στην Ελλάδα αισθανόμαστε και ζούμε ως φτωχοί ενώ κατέχουμε έναν ανεκτίμητο θηασυρό! Μήπως είναι καιρός ν' ανοίξουμε τον θησαυρό μας και να τον απολαύσουμε!!!

*Ο Κολοκοτρώνης μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας ήρθε στην Ύδρα και συμφιλιώθηκε με τον Κουντουριώτη. Αλληλοσυγχωρέθηκαν. Δείγμα κι αυτό ανθρώπων πιστών, με φόβο Θεού και καλλιέργεια ψυχής.

**Ο Μιαούλης ήταν ο ναύαρχος της Επανάστασης με λαμπρές δάφνες νίκης. Έπεσε όμως κι αυτός θύμα εγωισμού και φανατισμού. Το 1831 μετά από μια εξέγερση εναντίον του Καποδίστρια πυρπόλησε την ακριβοπληρωμένη με το δάνειο του Λονδίνου φρεγάτα "Ελλάς", την πρώτη ναυαρχίδα στην ιστορία του πολεμικού μας ναυτικού. Ακολούθησε η δολοφονία του Καποδίστρια.

Η ιστορία μας έχει πολύ ηρωισμό, πολλή εμπάθεια και μια διαρκώς επιπολάζουσα διχόνοια.

Η Παλαιοχώρα, το Άγιον Όρος της Αίγινας, 

κατάσπαρτη από ερειπωμένα εκκλησάκια και ασκηταριά

Ο ναός του Αγίου Νεκταρίου,

ιερό πανορθόδοξο προσκύνημα

ενός Αγίου που υπέμεινε την αδικία και τη συκοφαντία

 ειρηνικά και ανεξίκακα

και δοξάσθηκε από τον Θεό υπερβαλλόντως!

"Νεφύδριόν εστιν και θάττον παρελεύσεται"

T' ουρανού την ομορφάδα 

συνθέτουν τα σύννεφα 

και του ήλιου 

το παιχνιδιάρικο φως.

Στης ζωής μας το ταξίδι

σύννεφα θά 'ρθουν,

θα ξεσπάσουν και μπόρες.

Μα ο ήλιος δεν χάνεται,

και ολόλαμπρος πάλι θα βγει.

Μες στα δύσκολα έλπισε,

στη λιακάδα που θε να ξανάρθει

ολόψυχα πίστεψε,

την ομορφιά του αγώνα σου 

λεπτό προς λεπτό,

και στιγμή τη στιγμή ζήσε! 

Κι ένας άλλος Ήλιος

λαμπερός και θερμός,

αβασίλευτος,

Φως ουράνιο, θεϊκό θα σκορπίσει

και των ματιών και της ψυχής σου τα δάκρυα 

μαλακά, αγαπητικά θα σφογγίσει. (Σ.Κ.)

Σαν σήμερα το τέλος του Τέλου

 

Ανάμεσα στα πολύ γενναία παλικάρια του Μακεδονικού αγώνα ξεχωρίζει ο Καπετάν-Άγρας, ο Εύελπις από τους Γαργαλιάνους της Μεσσηνίας, που άφησε όπως κι ο Παύλος Μελάς το βόλεμα και την καριέρα του και ζήτησε να τοποθετηθεί στον Τίρναβο, δίπλα στα ελληνοτουρκικά σύνορα για να περάσει με την πρώτη ευκαιρία στη σκληρά δοκιμαζόμενη κι απ’ όλους τους γείτονές μας διεκδικούμενη Μακεδονία.  Βάση του αγώνα του έγινε ο Βάλτος, η θρυλική λίμνη των Γιαννιτσών, όπου σιωπηλά αλλά αποφασιστικά παιζόταν η τύχη της Μακεδονίας. Προσωπικός του ορκισμένος αντίπαλος ο αρχικομιτατζής Γιοβάν Ζλατάν.

Η απίστευτα δύσκολη διαβίωση στο Βάλτο με τα κουνούπια και την ελονοσία, με τη φοβερή υγρασία και τη λιγοστή τροφή, με τις ατέλειωτες αγρύπνιες και τις ενέδρες των εχθρών κλόνισαν την υγεία του.

Φεύγει από το Βάλτο, αλλά δεν εγκαταλείπει τον Αγώνα. Τον βρίσκουμε στη Νάουσα με τον γενναίο σύντροφό του τον Αντώνη Μίγκα να αγωνίζεται για την αγαπημένη του Μακεδονία. Αλλά, αν και είναι ικανότατος  στα στρατιωτικά και τον πόλεμο, θα αποδειχτεί πολύ έντιμος κι αγνός κι εύκολο θύμα στη διπλωματία. Βούλγαροι του Βερμίου, υποκινούμενοι από τον Ζλατάν, του προτείνουν κρυφή συνάντηση που θα αποβλέπει στη σύμπραξη και συνεργασία των Ελλήνων με τους Βουλγάρους εναντίον των Τούρκων. Ο Άγρας πέφτει στην παγίδα. Πηγαίνει στη συνάντηση, στην τοποθεσία Ρακόβραχο του Βερμίου, άοπλος με τον φίλο του τον Μίγκα κι άλλα τρία παλικάρια. Οι Βούλγαροι τους συλλαμβάνουν. Αφήνουν ελεύθερα τα τρία παλικάρια και κρατούν τον Καπετάν-Άγρα και τον Αντώνη Μίγκα. Επί τρεις ημέρες τους περιφέρουν στα χωριά της περιοχής, από το Βέρμιο ως το Καϊκακτσαλάν, σαν τρόπαια και λάφυρα νίκης, χτυπώντας, βρίζοντας, εξευτελίζοντάς τους. Στις 7 Ιουνίου του 1907 ακούγεται ότι καταφθάνουν τα παλικάρια του Άγρα για να ελευθερώσουν τον αρχηγό τους. Οι κομιτατζήδες φοβούνται. Για να απαλλαγούν από τους κρατούμενούς τους και να γλιτώσουν οι ίδιοι κρεμούν τους δυο εθνομάρτυρες σε μια καρυδιά του χωριού Τέχοβο κοντά στην Έδεσα, που από τότε ονομάστηκε Καρυδιά. Διατάζουν μάλιστα τους κατοίκους του χωριού να μην πλησιάσουν τα κρεμασμένα κορμιά, να μη διανοηθούν να τα θάψουν. Τα θέλουν κρεμασμένα, τρανές αποδείξεις της θηριωδίας και της ατιμίας τους. Όλοι κλείνονται φοβισμένοι στα σπίτια τους.

Μόνο τρεις γυναίκες, τρεις Μαρίες, τρεις μυροφόρες, επαναλαμβάνουν την ηρωική, τη μεγαλειώδη πράξη της Αντιγόνης της ηρωίδας του Σοφοκλή. Αναλαμβάνουν το φρικιαστικό και ιερό συνάμα έργο του ενταφιασμού των δυο νεκρών ηρώων. Αγνοούν τις οργισμένες φοβέρες των δολοφόνων Βουλγάρων και με κίνδυνο της ζωής τους τη νύχτα καταπιάνονται με το ξεκρέμασμα, τον καθαρισμό, τον νεκροστολισμό και την ταφή τους. Με τη βοήθεια του Καπετάν-Σταφίδα μεταφέρουν τους νεκρούς στο γειτονικό χωριό Βλάδοβο και τους ενταφιάζουν στον περίβολο του ναού του Αγίου Δημητρίου. Δυο μέρες αργότερα τα παλικάρια του Καπετάν-Άγρα παγιδεύουν και εξοντώνουν τον Ζλατάν και τη συμμορία του.

Ο Καπετάν –Άγρας κι ο Αντώνης Μίγκας βρήκαν τραγικό θάνατο, αλλά πέρασαν στην αθανασία των ηρώων και τα ονόματά τους γράφτηκαν ανεξίτηλα στην εθνική μας μνήμη. Ο θάνατός τους έγινε φως για όλους τους Έλληνες. Σε όλους μας πρόσφεραν θησαυρό ανεκτίμητο: την πάγκαλη ελληνική ψυχή τους που την ασφαλίσαμε στης ψυχής μας το μυροδοχείο σαν πολύτιμο κι άσωτο μύρο.

Εσπερινός της εορτής του Αγίου Πνεύματος, ("της γονατιστής"...επί το λαϊκόν)

Εσπερινός της εορτής του Αγίου Πνεύματος, ("της γονατιστής"...επί το λαϊκόν)

Οι ευχές, τις οποίες ακούμε γονατιστοί, είναι συγκλονιστικές, αλλά περνούν επί το πολύ αστόχαστες λόγω της γλώσσας και της κοπώσεως-ιδίως όταν τα γόνατα είναι τραυματισμένα. Ευγνώμων για το "Ανθολόγιον των Ιερών Ακολουθιών του όλου ενιαυτού" το οποίο έχω μπροστά μου, παρακολουθώ και από το κείμενο. Πολλά τα σημεία τα οποία θα ήθελα να συγκρατήσω. Μένω στα εξής:

" ...Ἀλλὰ θαρροῦντες τοῖς οἰκτιρμοῖς σου, κράζομεν· Ἁμαρτίας νεότητος ἡμῶν, καὶ ἀγνοίας μὴ μνησθῇς, καὶ ἐκ τῶν κρυφίων ἡμῶν καθάρισον ἡμᾶς. Μὴ ἀπορρίψῃς ἡμᾶς εἰς καιρὸν γήρως, ἐν τῷ ἐκλείπειν τὴν ἰσχὺν ἡμῶν, μὴ ἐγκαταλίπῃς ἡμᾶς, πρίν ἡμᾶς εἰς τὴν γῆν ἀποστρέψαι, ἀξίωσον πρὸς σὲ ἐπιστρέψαι, καὶ πρόσχες ἡμῖν ἐν εὐμενείᾳ καὶ χάριτι. Ἐπιμέτρησον τὰς ἀνομίας ἡμῶν τοῖς οἰκτιρμοῖς σου, ἀντίθες τὴν ἄβυσσον τῶν οἰκτιρμῶν σου, τῷ πλήθει τῶν πλημμελημάτων ἡμῶν..."

Πώς να μιλήσουμε στον Θεό; Πού να βρούμε το θάρρος; Μπροστά σ' έναν επίγειο άρχοντα δένεται η γλώσσα μας και τρέμουν τα πόδια μας; Πώς να σταθούμε μπροστά στον Θεό και Δημιουργό του παντός και να αρθρώσουμε λόγο;

Στους οικτιρμούς Του βρίσκουμε το θάρρος. Στην απέραντη αγάπη, το έλεος, την άμετρη φιλανθρωπία Του. 

Και τι Του ζητάμε; Να μη θυμηθεί τις αμαρτίες της νιότης και της αγνοίας μας. Η απερισκεψία και το ακαταλόγιστο της νιότης και το άλλοθι της αγνοίας. Ας είναι αυτά τα ελαφρυντικά μας. 

Να μας καθαρίσει από τα κρύφια αμαρτήματά μας, αυτά που δεν τολμάμε ούτε να τα σκεφτούμε, αυτά που τα έχουμε καταχωνιάσει στα βάθη του υποσυνείδητου και δεν τα αγγίζουμε από πόνο ή από ντροπή.

Να μη μας εγκαταλείψη στον καιρό των γηρατειών μας τότε που χάνεται η ισχύς μας η σωματική αλλά και η ψυχική και οι πνευματικές μας δυνάμεις. Αυτό το αίτημα πολύ με συγκινεί γιατί βιώνω αυτόν τον καιρό την κατάπτωση των γηρατειών στην ηλικωμένη μητέρα μας. Πόσο καίριο αίτημα! Το γήρας περικράτησον, όπως λέει ο Μέγας Βασίλειος. Αγκάλιασε τα γηρατειά, Κύριε, και στήριξέ τα!

Μη μας εγκαταλείψεις, Κύριέ μας. Πριν επιστρέψουμε πάλι στη γη από την οποία μας έφτιαξες, αξίωσέ μας να επιστρέψουμε σε Σένα. Πριν μας σκεπάσει η χωμάτινη πατρίδα μας, ας μας δεχθεί η φιλάνθρωπη πατρική αγκαλιά Σου για να βρεθούμε εκεί ασφαλισμένοι, αλλοιωμένοι από την θεότητά Σου, ακριβά εξαγορασμένοι και ελευθερωμένοι από την δουλεία του θανάτου.

Σύγκρινε, Κύριε, τις ανομίες μας με τους οικτιρμούς Σου! Από τη μια η άβυσσος των οικτιρμών Σου, από την άλλη το πλήθος των δικών μας πλημμελημάτων. Η αντιδιαστολή είναι συντριπτική. Όλα τα πλημμελήματά μας είναι τίποτα μπροστά στην άβυσσο των θείων οικτιρμών, αρκεί να τα ρίξουμε σ' αυτήν. Μόνο αυτό ζητάει από μας ο Θεός: να Του χαρίσουμε τις αμαρτίες μας, δηλαδή τη ζωή μας!

Υπέροχες ευχές γραμμένες από φωτισμένους, δηλαδή αγιοπνευματικούς ανθρώπους, που αγκαλιάζουν όλη μας την ύπαρξη και την ασφαλίζουν στα χέρια του Θεού, αν δεν μείνουν μόνο όμορφα λόγια και ακούσματα, αλλά γίνουν το αδιαπραγμάτευτο βίωμά μας.

Ψυχοσάββατο, για τους κεκοιμημένους ή για τους ζωντανούς;

Ψυχοσάββατο σήμερα της Πεντηκοστής. Κάναμε κόλλυβα, δώσαμε για μνημόνευση τα ονόματα των κοιμηθέντων συγγενών και φίλων, παρακαλέσαμε τον Θεό να τους αναπαύσει εν χώρα ζώντων, εν σκηναίς δικαίων και να τους συναριθμήσει μετά αγίων. Ημέρα των προαπελθόντων σήμερα, αλλά και μια εξαιρετική ευκαιρία δικού μας αναστοχασμού και αξιολόγησης της ζωής μας, των αξιών μας, των στόχων μας, των μεριμνών μας.

 Πολύ βοηθητική η ακολουθία της ημέρας. Διαλέγω δυο από τα πολλά στοχαστικά τροπάρια: (Από τους Αίνους)

"Πάντες οἱ τῷ βίῳ προστετηκότες, δεῦτε ἐν τοῖς τάφοις ἐξεστηκότες, ἐγκύψατε, ἴδετε τοῦ κόσμου τὴν ἀπάτην, ποῦ νῦν τοῦ σώματος τὸ κάλλος, καὶ ἡ δόξα τοῦ πλούτου; ποῦ δὲ ἡ ἔπαρσις τοῦ βίου; ὄντως μάταια πάντα· διὸ κράξωμεν πρὸς τὸν Σωτῆρα· Οὓς ἐξελέξω ἐκ τῶν προσκαίρων ἀνάπαυσον, διὰ τὸ μέγα σου ἔλεος".

Όλοι εσείς οι κολλημένοι σ' αυτήν την πρόσκαιρη ζωή,

ελάτε έξω, ελάτε στα μνήματα, σκύψτε και δείτε αυτού του κόσμου την απάτη.

Πού πήγε τώρα η ομορφιά του σώματος και η δόξα που δίνει ο πλούτος;

Πού πήγε η ανόητη έπαρση του βίου; Στ' αλήθεια, μάταια είναι όλα.

Γι' αυτό ας φωνάξουμε στον Σωτήρα μας:

Αυτούς που διάλεξες και απομάκρυνες από τα πρόσκαιρα 

ανάπαυσέ τους, Συ με το απέραντο έλεός Σου.

"Νῦν ἐπὶ τὸν τάφον ὁ ἐπὶ θρόνου, νῦν ὁ ἐν πορφύρᾳ φθορὰν ὑπέδυ· οὐκ ἔτι ἐν θρόνῳ γάρ, ἀλλ' ἐν μνήματι κεῖται, ἴδε, ἐξέλιπε, τὸ βασίλειον κράτος, ἴδε, ὡς ὄναρ, τῶν ἀνθρώπων, παροδεύει ὁ βίος· διὸ κράξωμεν πρὸς τὸν Σωτῆρα· Οὓς ἐξελέξω ἀνάπαυσον, διὰ τὸ μέγα σου ἔλεος".

Τώρα βρίσκεται στον τάφο αυτός που καθόταν στον θρόνο.

Τώρα υφίσταται την φθορά και λιώνει αυτός που φορούσε την πολυτελή πορφύρα.

Δεν κάθεται πια περήφανος στον θρόνο, αλλά κείται άψυχος στο μνήμα.

Δες, χάθηκε η βασιλική δύναμη,

δες, σαν όνειρο περνά και χάνεται ο βίος των ανθρώπων.

Γι' αυτό ας φωνάξουμε στον Σωτήρα μας, μ' όλη μας την δύναμη:

Αυτούς που διάλεξες και πήρες κοντά Σου, ανάπαυσέ τους, Συ με το απέραντο έλεός Σου.*

Λίγο πολύ οι περισσότεροι ξεχνιόμαστε και βουλιάζουμε στην τύρβη αυτού του μάταιου κόσμου. Μας νοιάζουν τα χρήματα, η δόξα, οι ηδονές, η καλοπέραση, η κοινωνική καταξίωση, η επιστημοσύνη. Η έπαρση του βίου, η δόξα του πλούτου, το κάλλος του σώματος, η σταδιοδρομία απορροφούν την έγνοια και τη φροντίδα μας. Κι όμως μια ματιά στον τάφο που είναι η κοινή κατάληξη πάντων  -χωρίς καμιά, μα καμιά εξαίρεση- των ανθρώπων μπορεί να μας επαναφέρει στα συγκαλά μας. Μόνη μας ελπίδα και απαντοχή και απαρασάλευτη σταθερά, ο Σωτήρας μας, ο Χριστός μας, η Ανάστασή μας, η Αιωνιότητά μας, ο αληθινός και αμετακίνητος πλούτος, η ολόφωτη δόξα, η αγέραστη και άλυωτη ομορφιά. Σ' Αυτόν ας καταφύγουμε ζητώντας το απέραντο έλεός Του και για μας και για τους αγαπημένους μας που ήδη πέρασαν στην άλλη ...όχθη!

*Η μετάφραση δεν γίνεται κατά λέξη

Πάτα στη γη ανάλαφρα, διακριτικά

Πάτα στη γη ανάλαφρα, διακριτικά... 

Μην τη στραγγίξεις για να πιεις μονάχα εσύ. 

Σκέψου πόσοι έζησαν πριν από σένα, 

έφαγαν, ήπιαν, ντύθηκαν, χάρηκαν, γέρασαν,

κοιμήθηκαν στο αφράτο χώμα, το ζεστό, 

προσμένοντας αθανασία... 

Μα τον σεβάστηκαν της γης τον θησαυρό, 

τον κληροδότησαν σε σένα και σε μένα. 

Εσύ στα εγγόνια, στα πικρά παιδιά σου, τι θ' αφήσεις;

Πάτα στη γη ανάλαφρα, διακριτικά... 

Ακολουθεί κι η επόμενη γενιά...

Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Α΄Οικουμενική Σύνοδος

Το έψαχνα για να το αναρτήσω την περασμένη Κυριακή που ετιμάτο η μνήμη των 318 θεοφόρων Πατέρων της Α΄Οικουμενικής Συνόδου. Το βρήκα σήμερα και το αναρτώ ετεροχρονισμένα.

 Μια από τις σπουδαιότερες ενέργειες του Κωνσταντίνου ήταν η σύγκληση της Α΄Οικουμενικής Συνόδου για την εξέταση του δογματικού ζητήματος που είχε προκύψει από τη διδασκαλία του Αρείου.

Ο ίδιος δεν μπορεί να ανεχθεί ούτε να καταλάβει τις ενδοεκκλησιαστικές έριδες - οι οποίες πολύ συχνά είχαν και προσωπικό εμπαθή χαρακτήρα- για τις οποίες εκφράζει απέχθεια. Δεν είναι δυνατόν να ερίζουν και να έχουν τόση έχθρα οι επίσκοποι, που έπρεπε να έχουν υποδειγματική αγάπη και ταπείνωση. Πίστευε ο Κωνσταντίνος ότι ο Χριστιανισμός ήταν ενωτικός και μ' αυτόν θα ειρήνευε και θα σωζόταν ο κόσμος. Τώρα απογοητεύεται από τις διαμάχες. Θέλει να βάλει ένα τέλος, αλλά χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία τους γιατί έχει επίγνωση ότι είναι άσχετος με τα δογματικά. Θα μπορούσε να νομοθετήσει, αλλά αυτό το θεωρούσε βάναυση παρέμβαση σε μια υπόθεση που δεν ήταν κρατική. Αποφασίζει λοιπόν με τη συμβουλή κάποιων ιεραρχών να καλέσει σε εσωτερικό διάλογο τους θρησκευτικούς λειτουργούς και να συστήσει έτσι το υπέρτατο συλλογικό όργανο της Εκκλησίας, την Οικουμενική Σύνοδο.

Η Εκκλησία πρέπει να ρυθμίζει μόνη της τα του οίκου της συνοδικά, αλλά με την υποστήριξη του κράτους.

Ο αυτοκράτορας αυτοκαταργείται, αλλά κάνει ό,τι μπορεί για να επιτύχει η Σύνοδος. Εκδίδει διάταγμα και με προσωπικές επιστολές το αποστέλλει σε όλους τους επισκόπους όλων των επαρχιών, Ανατολής και Δύσης. Το διάταγμα ήταν περίπου το εξής:

“Νικητής Κωνσταντίνος, Μέγιστος Σεβαστός,

προς τους απανταχού επισκόπους

Τίποτα δεν είναι τιμιότερο για μένα από τη θρησκεία. Αυτό πιστεύω πως είναι φανερό σε όλους... Αρχικά συμφώνησα να γίνει η Σύνοδος στην Άγκυρα της Γαλατίας. Τελικά νομίζω πως είναι καλύτερα να γίνει στη Νίκαια της Βιθυνίας... Θα είμαι κι εγώ πλησίον ως θεατής και συμμέτοχος σε οτιδήποτε συμβεί. Ζητώ από όλους σας, αγαπητοί μου αδελφοί, να συνταχθήτε όλοι το συντομότερο στην πόλη της Νίκαιας. Ο Θεός να σας φυλάττει...”

Μαζί με την επιστολή και το διάταγμα ο Κωνσταντίνος στέλνει αυτοκρατορικά οχήματα σε όλες τις επαρχίες για να διευκολύνει τη μεταφορά των επισκόπων και των ακολουθιών τους. Δεν συμμετείχαν οι περισσότεροι των δυτικών επαρχιών, ούτε ο επίσκοπος Ρώμης. Έτσι η Σύνοδος αποτελέστηκε κυρίως από τους επισκόπους των ελληνικών και εξελληνισμένων περιοχών.

Σιγά-σιγά καταφθάνουν στη Νίκαια οι επίσκοποι. Οι περισσότεροι είναι γηραιοί, πληγωμένοι και βασανισμένοι από τα πρόσφατα μαρτύρια. Έρχονται με ελπίδες για την ειρήνευση της Εκκλησίας, αλλά και με τον πόθο να γνωρίσουν από κοντά αυτόν τον θαυμάσιο αυτοκράτορα που κατέπαυσε τους εναντίον τους διωγμούς. Περίπου 318 πατέρες συγκεντρώθηκαν στη Νίκαια κατά τη μαρτυρία του Μεγάλου Αθανασίου και φιλοξενήθηκαν αβραμιαία από την αυτοκρατορική μέριμνα. Η τυπική έναρξη έγινε στις 14 Ιουνίου του 325.

Ο Κωνσταντίνος πήρε το λόγο και είπε τα εξής:

“Χρωστώ ευγνωμοσύνη, ω φίλοι, στον Βασιλέα των όλων, διότι μου χάρισε την παρούσα στιγμή, ώστε να σας δω όλους μαζί συναθροισμένους σε κοινή ομοφροσύνη. Κανένας βάσκανος εχθρός να μη λυμαίνεται τα αγαθά μας. Τώρα που παραμερίστηκε η θεομαχία των τυράννων, να μη βρει άλλο τρόπο ο φιλοπόνηρος δαίμονας να υποβάλλει βλασφημίες. Γιατί η εμφύλια στάση της Εκκλησίας είναι χειρότερη από κάθε πόλεμο. Οι συγκρούσεις αυτές φαίνονται πιο λυπηρές από τις πολεμικές συγκρούσεις. Όταν κέρδισα τις νίκες με τη βοήθεια του Υψίστου έκρινα ότι πρέπει να ευγνωμονώ συνεχώς το Θεό και να συμμετέχω στη χαρά που είχατε δι' εμού. Μόλις έμαθα για τις έριδές σας δεν θεώρησα το θέμα δευτερεύον. Βιάστηκα να βρω θεραπεία γι' αυτό σας κάλεσα. Χαίρομαι που σας βλέπω εδώ συγκεντρωμένους. Εύχομαι να ενωθείτε ψυχικά σε μια ειρηνική συμφωνία, να λύσετε τον κόμβο της αντιλογίας με την ειρήνη του Θεού. Έτσι και στον Θεό θα αρέσετε και σε μένα τον συνθεράποντά σας θα δώσετε υπερβολική χαρά...”

Μ' αυτά τα λόγια ο Κωνσταντίνος προσπάθησε να θέσει όλο το θέμα στη βάση της αγάπης του Θεού.

Πριν ακόμα αγγίξουν το επίμαχο θέμα των κακοδοξιών του Αρείου άρχισαν οι επίσκοποι να αλληλοκατηγοριύνται για προσωπικά ζητήματα.  Εκτοξεύονταν βαριές κατηγορίες από κάθε πλευρά. Ο Κωνσταντίνος τα είχε χαμένα. Άκουγε με θλίψη. Πέρασαν ώρες και ημέρες με μικρότητες. Κάποια στιγμή ο αυτοκράτορας πήρε πάλι το λόγο. “Παρακαλώ, άγιοι πατέρες, για να μην εξαντληθούμε στις αλληλοκατηγορίες, γράψτε όλοι τα παράπονά σας και φέρτε μου τα έγγραφα να τα μελετήσω και να δω τι μπορώ να κάνω για όλα τα θέματα που θίγετε”. Σε μια συγκεκριμένη ημέρα οι περισσότεροι επίσκοποι παρέδωσαν στο βασιλέα λιβέλλους, όπου κατηγορούσαν πρόσωπα και πράγματα. Την επόμενη ημέρα πήρε πάλι το λόγο ο Κωνσταντίνος: “Δεν είναι σωστό εγώ όντας ένας απλός άνθρωπος να ακούω ιερείς και επισκόπους να αλληλοκατηγορούνται. Πήρα τους λιβέλλους σας, αλλά δεν τους διάβασα. Εμπρός, λοιπόν ανάψτε εδώ μπροστά μου μια φωτιά”. Πράγματι ανάφθηκε η φωτιά κι ο ίδιος ο αυτοκράτορας πέταξε για να καούν όλα τα λιβελλογραφήματα . “Έτσι διαγράψετε τα σφάλματα των άλλων, πατέρες. Ας μιμηθούμε όλοι τη θεία φιλανθρωπία. Να συγχωρέσουμε ό ένας τον άλλον. Να ασχοληθούμε μονοιασμένοι και ενωμένοι με το σοβαρό θέμα που μας απασχολεί. Επιτρέψτε μου. Αν έβλεπα με τα μάτια μου τον επίσκοπο να μοιχεύεται, θα τον σκέπαζα με τη βασιλική αλουργίδα μου για να μη βλάψει η αμαρτία του ιερωμένου τους πιστούς”.

Κάπως έτσι μπόρεσε να σταθεί και να ολοκληρωθεί η Σύνοδος η οποία χάρη κυρίως στην ευγλωττία και μαχητικότητα του Αθανασίου του Μεγάλου κατέληξε ομόφωνα στη σύνταξη των πρώτων επτά άρθρων του Συμβόλου της Πίστεως, των σχετικών με τον Υιό. Κάθε του λέξη έχει τη βαρύτητα της αλήθειας και της θεϊκής φώτισης. Για κάθε γιώτα του κειμένου δόθηκε μάχη.

Όταν συναποφασίστηκαν τα άρθρα του Συμβόλου ο Κωνσταντίνος πήρε στα χέρια του το κείμενο, σηκώθηκε όρθιος και με τρεμάμενα από τη συγκίνηση χείλη το διάβασε δυνατά, καθαρά, μεγαλόπρεπα. Οι αρχιερείς δάκρυσαν. Ο αυτοκράτορας που θεωρητικά ήταν έξω από τη Θεία Χάρη τους συγκάλεσε, τους ομονόησε και τώρα προσφέρει το μεγαλύτερο δώρο στον Εσταυρωμένο, την ομολογία της θεότητάς Του, της ενανθρώπησης, της Σταυρώσης, της Ανάστασης. Διπλή η προσφορά του Κωνσταντίνου στην Εκκλησία. Κατέπαυσε τους διωγμούς που είχαν επιβληθεί από την άθεη εξουσία. Κατέπαυσε και τις έριδες που ξεκίνησαν από τη θρησκευτική μισαλλοδοξία.

Ας αναφέρουμε και κάποια δευτερεύοντα, αλλά καίρια θέματα που ρυθμίστηκαν με τη βοήθεια του Κωνσταντίνου στην Α΄Οικουμενική Σύνοδο. Πρέπει να πούμε ότι η Εκκλησία στα πρώτα της βήματα μετά τους διωγμούς δεν ήταν εύκολο να οργανωθεί και να συνταχθεί. Επικρατούσε μεγάλη ακαταστασία. Δεν υπήρχαν τυπικές διατάξεις ώστε να περιφρουρείται η λατρεία. Κάθε περιοχή, για παράδειγμα, γιόρταζε το Πάσχα σε διαφορετική ημερομηνία. Οι επίσκοποι φιλονικούσαν ακόμα και γι' αυτό. Έρχεται λοιπόν ο Κωνσταντίνος έμπειρος στην κοσμική διοίκηση και βοηθά στη συγκρότηση της διοίκησης της Εκκλησίας. Προτείνει στη Σύνοδο την Κυριακή ως επίσημη ημέρα λατρείας για όλη την αυτοκρατορία και την Παρασκευή ως ημέρα νηστείας. Την εβδομάδα των Παθών προτείνει να σταματούν οι εργασίες για να συμμετέχουν οι πιστοί με κατάνυξη και μετάνοια στα Πάθη. Με τη βοήθεια αστρονόμων προτείνει τον κοινό εορτασμό του χριστιανικού Πάσχα την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας. Όλα αυτά έγιναν δεκτά από τους Πατέρες.

 Επίσης σ' αυτή τη Σύνοδο τέθηκε το θέμα της αγαμίας όλων  των κληρικών. Κανείς δεν τολμούσε να μιλήσει υπέρ του εγγάμου, παρόλο που οι πιο πολλοί ήσαν έγγαμοι, για να μην θεωρηθούν σαρκολάτρες. Πήρε το λόγο ο Παφνούτιος, άγαμος, κάτισχνος, ηλικιωμένος και είπε τα εξής: “Ο γάμος, Άγιοι Πατέρες είναι από το Θεό ευλογημένος. Η συζυγική σχέση είναι σωφροσύνη. Ας μη φορτώσουμε στους κληρικούς δυσβάσταχτο φορτίο κι ας μην τους οδηγήσουμε στην παρανομία. Όσοι χειροτονούνται μετά το γάμο να μη χωρίζουν από τις πρεσβυτέρες τους. Όσοι βέβαια άγαμοι όντας χειροτονήθηκαν ας μην παντρεύονται μετά τη χειροτονία τους”. Με τα σοφά λόγια του Παφνούτιου συντάχθηκαν όλοι οι επίσκοποι και η ιστορική πορεία του ορθόδοξου κλήρου απέδειξε ότι η απόφαση αυτή ήταν πολύ ορθή.

Μετά την Σύνοδο ο Κωνσταντίνος θέλησε να γνωρίσει από κοντά τον Γέροντα Παφνούτιο, ο οποίος είχε μόνο ένα μάτι. Το άλλο το είχε χάσει σε βασανιστήρια στην εποχή των διωγμών. Μεταξύ τους διημείφθη ο εξής διάλογος:

-Από πού είσαι, πάτερ;

-Είμαι επίσκοπος σε μια πόλη των Άνω Θηβών στην Αίγυπτο.

-Είχα πάει στην Αίγυπτο με τον Διοκλητιανό. Θαύμασα την πόλη του Αλέξανδρου. Λαχταρούσα να ξαναεπισκεφθώ την Αλεξάνδρεια, αλλά η λαχτάρα μου ανακόπηκε από τις εκκλησιαστικές διαμάχες που κυρίως εκεί ξέσπασαν. Δεν θέλω να πάω στην πόλη όπου έσβησε το όνειρο της ενότητας.

Ο Παφνούτιος λυπήθηκε πολύ. Δάκρυα κυλούσαν από το ένα του μάτι. Ο Κωνσταντίνος πάλι τον ρώτησε:

-Πώς έχασες το μάτι σου, τίμιε πάτερ;

Μετά από λίγη σιωπή ο γέροντας απάντησε διστακτικά:

-Το ένα μάτι το πρόσφερα θυσία στο Χριστό και το άλλο μου το άφησε ο Θεός και μου χάρισε και τη ζωή για να απολαύσω τη βασιλεία σου.

Ήταν η σειρά του Κωνσταντίνου να συγκινηθεί και να δακρύσει. Κι ο Παφνούτιος συνέχισε:

-Τι να πω και τι να λαλήσω; Απορώ και εξίσταμαι με όσα οικονόμησε ο Θεός και ζούμε τον τελευταίο καιρό. Πριν από δυο δεκαετίες ήμασταν άθλιοι, πεταγμένοι στις φυλακές, ρακένδυτοι, δυστυχείς, θλιβεροί. Έτσι βρέθηκε κι ο φτωχός Παφνούτιος μπροστά στον άρχοντα Αρριανό. Ο ίδιος ο άρχοντας στον παροξυσμό της οργής του βύθισε το δόρυ του στο μάτι μου. Λιποθύμησα από τον υπερβολικό πόνο κι έπεσα σαν νεκρός. Δεν μου έδωσε σημασία, δεν έκαμε τον κόπο να με αποτελειώσει.

Ο Κωνσταντίνος αγκάλιασε τον γέροντα και τον φίλησε στη θέση του εξορυγμένου του ματιού.

-Ω μάρτυς Παφνούτιε, ω κακουργήματα ανείπωτα της Ρώμης.

-Και τώρα, Βασιλεύ, συνέχισε ο Παφνούτιος, πώς να μη συγκινούμαστε μπροστά στην ημερότητά σου. Μας τιμάς, μας σέβεσαι, ακούς εμάς τους δυστυχείς. Τι θαύμα της Πρόνοιας και της μεγαλοσύνης του Θεού. Εκείνος σε διάλεξε και σε φωτίζει. Μακάρι να σε καθοδηγεί και να σε υπερδοξάσει στη Βασιλεία Του.

-Να εύχεσαι, πάτερ Άγιε.

 

Διασκευή από το βιβλίο “Ο πατήρ της Ρωμιοσύνης” Ολυμπιάδος Ντίτορα