Ευρυτανία 3

 Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου

Η αναχώρηση έχει οριστεί για τις 9.30. Ετοιμάζουμε βαλίτσες, πρωινό, μια ανεβασμένη πίεση που χρήζει αντιμετωπίσεως. Βρίσκουμε γιατρούς και φάρμακα μεταξύ των συνταξιδιωτών. Όλα καλά.

Αποχαιρετούμε το Καρπενήσι. Είναι περιποιημένη πόλη. Έχει ένα ιδιαίτερο στυλ. Οι δρόμοι της στενοί, δεν επιτρέπουν παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Ακούμε πάλι λίγα ιστορικά. Θυμόμαστε πως από δω καταγόταν ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο Αθανάσιος Καρπενησιώτης, ο Παύλος Μπακογιάννης.

Τώρα πηγαίνουμε νότια. Η διαδρομή είναι πιο ήπια με λιγότερες και μαλακότερες στροφές, αλλά εξαιρετικά όμορφη  κι αυτή. Συναντούμε πολλά χωριά με χαριτωμένους ξενώνες, Κορυσχάδες, Βουτύρο, Κλαυσί, Μικρό Χωριό, Γάβρος, Μεγάλο Χωριό. Μπαίνουμε σιγά-σιγά στη χαράδρα ανάμεσα στην Καλιακούδα και στη Χελιδόνα, όπου ρέει ο Καρπενησιώτης ποταμός. 

Το τοπίο αγριεύει. Οι βράχοι κυριολεκτικά κρέμονται πάνω από τα κεφάλια μας. 

Οι κατολισθήσεις εδώ είναι συνεχείς. Το μαρτυρούν οι σωροί των βράχων δίπλα στο δρόμο, τα χτυπημένα, κατεστραμμένα διαζώματα, ο εκσκαφέας που είναι εδώ παρκαρισμένος, έτοιμος να επέμβει.  Υπάρχει η οδηγία να μην καθυστερούν τα αυτοκίνητα για να μειώνονται οι πιθανότητες δυστυχήματος. Είναι ωστόσο μια συγκλονιστική εμπειρία αυτή η διαδρομή και δεν μπορεί να μην αναλογιστεί κανείς πόσο πιο δύσκολα και επικίνδυνα θα ήταν τα ταξίδια σε εποχές με λιγότερα, μάλλον ανύπαρκτα μέσα. Περνάμε από το σημείο με το πετρόκτιστο εκκλησάκι που είναι γνωστό ως Τα πατήματα της Παναγίας*.  Στο βάθος διακρίνεται το ψηλό ρολόι, σήμα κατατεθέν της Μονής, πάνω στο βράχο και σε λίγο κρυμμένη, κρεμασμένη κι αυτή στο βράχο φανερώνεται η Μονή της Παναγίας της Προυσιώτισσας, της κυράς της Ρούμελης!

Δεν μπορεί παρά να προσέλθει συγκινημένος για προσκύνηση όποιος έχει διαβάσει ή ακούσει την ιστορία της Μονής και πιο συγκεκριμένα την ιστορία της εικόνας. Την παραθέτω στο τέλος δοσμένη κάπως"ανάλαφρα"*.

Προσκυνούμε την Παναγία στο μικρό εκκλησάκι της σπηλιάς. Ένας μοναχός μας διηγείται την ιστορία της Μονής. Τελείται και η Παράκληση στην Παναγία την Προυσιώτισσα. Δυνατές, κατανυκτικές στιγμές. Επισκεπτόμαστε το Αγίασμα και το Σκευοφυλάκιο -όπου μεταξύ των άλλων πολύτιμων εκθεμάτων βλέπουμε και τα όπλα του Καραϊσκάκη- όπως και το Εκθετήριο της Μονής και αναχωρούμε πλήρεις και γαλήνιοι.

Το μεσημεριανό μας φαγητό, λίγο νωρίς σήμερα, θα το βρούμε στο χωριό Γάβρος, στην Ταβέρνα "Το Χαγιάτι". Μόνο τα καλύτερα έχουμε να πούμε όλοι γι' αυτή την ταβέρνα. Εξαιρετικό το στήσιμό της, η τοποθεσία δίπλα στον Καρπενησιώτη, η καλόγουστη διακόσμηση, στο εσωτερικό της ένα ολόκληρο λαογραφικό μουσείο, η προθυμότατη και ταχύτατη εξυπηρέτηση, το εξαιρετικό φαγητό!! Με πολλά αστέρια τη βαθμολογούμε.

Καφές στο πανέμορφο Μεγάλο Χωριό, σε μια καφετέρια με ωραίο μπαλκόνι. Τιμούμε -κάποιοι έστω- και το φημισμένο γαλακτομπούρεκο, κάνουμε τα ψώνια μας, χυλοπίτες, γλυκά, γραβιέρα, μέλι κτλ. και αναχωρούμε. 

Στο Κεφαλόβρυσο αποχαιρετούμε τους φίλους μας, Νίκο και Δέσποινα. Αυτοί θα συνεχίσουν με το ΙΧ τους. Ακούμε και την ιστορία του Μάρκου Μπότσαρη που σκοτώθηκε εδώ στην περίφημη Μάχη του Κεφαλόβρυσου. Αγνός, ωραίος ήρωας, χωρίς σκιές...

Η επιστροφή μας χωρίς απρόοπτα, με τις επιβεβλημένες στάσεις στη Λαμία και τη Λάρισα. Φθάνουμε αισίως στη Θεσσαλονίκη λίγο μετά τις 9.30 ευχαριστούντες Θεώ και όλους τους συντελεστές της όμορφης εκδρομής μας. Μεγάλες ευλογίες, πλούσιες δωρεές, αξέχαστες εικόνες και εμπειρίες. Εις το επανιδείν, φίλες και φίλοι.

Οι εκδρομείς στην Παναγία της Τατάρνας

Απαθανατίζοντας το φανταστικό τοπίο!

Στη Λίμνη των Κρεμαστών

 

 *Παναγία η Προυσιώτισσα

   Μέρες τώρα ο Γεώργιος Καραϊσκάκης ψήνεται στον πυρετό. Παραμιλάει και χάνεται σ' έναν δικό του κόσμο. Τα παλικάρια του τον έχουν ξεγραμμένο. Του έχουν κάνει ό,τι γιατροσόφια ήξεραν. Έφεραν και πρακτικούς γιατρούς. Αλλά καμιά βελτίωση δεν είδαν.
    Απόψε μέσα στο παραμιλητό του φωνάζει την Κυρά. Τα παλικάρια του μπαίνουν στο νόημα και μαζεύονται τριγύρω του. Βγάζουν τα φέσια τους και σταυροκοπιούνται. Γιατί η Κυρά είναι η Παναγιά του Πυρσού ή Προυσού, η Κυρά της Ρούμελης. Κι όπως είναι μαζεμένοι όλοι μαζί την παρακαλούν για τον αρχηγό τους μ' όλη τη δύναμη της ψυχής τους. "Της Ελλάδος απάσης συ προΐστασαι πρόμαχος και τερατουργός εξαισίων τη εκ Προύσσης εικόνι Σου, Πανάχραντε Παρθένε Μαριάμ..." ψάλλει ο Κίτσος που ήταν και ψάλτης στο χωριό του. Ύστερα όλοι ηρεμούν κι ο Καραϊσκάκης βυθίζεται σε ύπνο βαρύ αλλά ήσυχο.
     Την επόμενη μέρα ξυπνά απύρετος και κεφάτος. Με τη βοήθεια του ψυχογιού του, του Δυσσέα, αλλάζει τα ρούχα του, νίβει το πρόσωπό του και στέκεται επιτέλους ορθός μετά από δέκα μέρες πυρετού κι αδυναμίας. Τα παλικάρια του συνάζονται κοντά του έκπληκτα.
     "Είμαι καλά, ωρέ!" τους λέει. "Κι αν θέλετε να μάθετε ήρθε η Κυρά στον ύπνο μου και με δρόσισε και μου πήρε τον πυρετό. Και τώρα θα πάμε να την ευχαριστήσουμε!"
    Με τα παρακάλια των κλεφτών του περιμένει δυο-τρεις ημέρες να πάρει τ' απάνω του κι ύστερα ξεκινούν για τη Μονή της Παναγιάς. Είναι δρόμος δύσκολος σε τραχιά βουνά που μπλέκουν το ένα πάνω στο άλλο και φτιάχνουν τον ορεινό όγκο του Καρπενησιού. Ανάμεσα στην Καλιακούδα και τη Χελιδόνα σε μια χαράδρα αβυσσαλέα στέκει φρουρός ακοίμητος η Παναγιά.

 
     Εξασκημένοι όλοι τους στην πεζοπορία και τη σκληράδα της κλέφτικης ζωής περπατούν με σβελτοσύνη. Απόγευμα, την ώρα του Εσπερινού φθάνουν στο Καθολικό της Μονής. Ακουμπούν τ' άρματα και τις ζώνες τους δίπλα στην είσοδο ξεσκουφώνονται και μπαίνουν και σταυροκοπιώντας γονατίζουν μπροστά στην Κυρά.
     Ο αρχηγός τους τάζει να ντύσει την εικόνα της με χρυσό πουκάμισο και τα παράσημά του να τα "κεντήσει" πάνω του...

Παναγία η Οδηγήτρια είναι ο τύπος της ιερής εικόνας 

Η Παναγία κρατά τον Υιό της και μας Τον δείχνει με το χέρι της,

δηλαδή μας οδηγεί προς Αυτόν.

      Στις 23 Αυγούστου στα Εννιάμερα της Παναγίας πανηγυρίζει το Μοναστήρι του Προυσού. Είναι ένα από τα πιο διάσημα Μοναστήρια της Παναγιάς, το μεγάλο προσκύνημα των Ευρυτάνων, αλλά και των Αιτωλών και των Ακαρνάνων.
      Χτισμένο σε πολύ απόκρημνη πλαγιά της Καλιακούδας, στο Χαλίκι, φιλοξενεί έναν μοναδικό θησαυρό που βρέθηκε εδώ με τρόπο θαυμαστό: την εικόνα της Παναγίας, την οποία κατά την παράδοση ιστόρησε, ζωγράφισε, ο Ευαγγελιστής Λουκάς ο οποίος ήταν ζωγράφος και μας διέσωσε απεικονισμένες τις μορφές της Παναγίας και του Χριστού.
      Αυτή η εικόνα βρισκόταν στην Προύσα της Μικράς Ασίας κι η Παναγιά είχε δώσει τη χάρη της και πολλά θαύματα μαρτυρούνταν από πιστούς προσκυνητές της. Το 829 η Βυζαντινή Αυτοκρατορία σπαράσσεται από τη δεύτερη φάση της Εικονομαχίας. Με απρόσμενα και ανεξήγητα σκληρή διαταγή του Αυτοκράτορα Θεόφιλου καταστρέφονται όσες εικόνες είχαν σωθεί από την πρώτη εικονομαχική επίθεση των Ισαύρων. Χιλιάδες εικονίσματα που είχαν τιμηθεί από τους πιστούς, που είχαν με μεγάλη ευλάβεια προσκυνηθεί, που είχαν αγαπηθεί από τους Χριστιανούς, καίγονται, θρυμματίζονται, ποδοπατιούνται. Κινδυνεύει και η Παναγία των Προυσαέων. Αλλά όταν θέλει ο Κύριος και η Παναγία, οικονομούνται τα πράγματα με τρόπο θαυμαστό.
      Ένα παλικάρι, γόνος πλούσιας και αριστοκρατικής οικογένειας, ευλαβής και πιστός νέος, παίρνει νύχτα την εικόνα και με κίνδυνο της ζωής του την μεταφέρει με τη βοήθεια πιστών υπηρετών του στην Ελλάδα, μακριά από την Πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας, μακριά από την μανία του Θεόφιλου. Αλλά καθ' οδόν, κάπου εκεί στην Καλλίπολη, στα Δαρδανέλια, κατά τρόπο μυστηριώδη η εικόνα εξαφανίζεται.
      Ο νέος απαρηγόρητος συνεχίζει το ταξίδι του και φθάνει στην Υπάτη της Φθιώτιδας όπου και χτίζει ναό αφιερωμένο στην Σοφία του Θεού. Αυτή η εκκλησιά θα γίνει η παρηγοριά του.
      Στο μεταξύ αρκετά πιο νότια, κάτω από το Καρπενήσι, εκεί που τα βουνά πατούν το ένα πάνω στο άλλο,  κι όπου οι γκρεμοί δυσχεραίνουν την πρόσβαση στους ανθρώπους, εκεί όπου τ' αγριοκάτσικα βασιλεύουν, στο βουνό Χαλίκι, ένα τσομπανόπουλο φυλάγει το κοπάδι του. Σουρουπώνει κι είναι ακόμα έξω. Καθώς σαλαγάει τα ζώα του για να γυρίσουν στο χωριό, ανήσυχο γιατί έχει περάσει η ώρα, βλέπει στην απέναντι πλαγιά που είναι όρθια, θαρρείς, κι απροσπέλαστη μια φωτεινή στήλη. Τρίβει τα μάτια του και ξανακοιτά. Η φωτεινή στήλη λάμπει όλο και περισσότερο και ουράνιες μελωδίες γλυκαίνουν την ψυχή του. Σταυροκοπιέται και τρέχει να βρει τον πατέρα του. Γίνεται κι εκείνος μάρτυρας του θαυμάσιου θεάματος. Το άλλο βράδυ έρχονται κι άλλοι τσομπαναραίοι. Φανερώνεται πάλι η φωτεινή στήλη. Την επόμενη ημέρα αποφασίζουν να σκαρφαλώσουν στον απότομο βράχο να ανακαλύψουν τι προκαλεί αυτή τη φωταψία. Ο κόπος και η ευλαβική τους περιέργεια επιβραβεύονται. Οι ταπεινοί βοσκοί της Καλιακούδας, όπως άλλοτε εκείνοι οι ταπεινοί βοσκοί της Βηθλεέμ, αξιώνονται να βρουν μέσα σε μια κόγχη του απότομου βράχου "κουρνιασμένη", λες, μιαν εικόνα της Παναγίας που φεγγοβολάει. Την προσκυνούν βαθιά συγκινημένοι. Την άλλη κιόλας ημέρα αρχίζουν να σκάβουν το βράχο για να δημιουργήσουν ένα πλάτωμα όπου θα φτιάξουν ένα μικρό εκκλησάκι για την Παναγιά, η οποία διάλεξε αυτό το μέρος. Ήρθε στον τόπο τους ποιος ξέρει από πού....
    Στο μεταξύ τα νέα για τη θαυμαστή εύρεση της εικόνας ταξιδεύουν. Από στόμα σε στόμα, από χωριό σε χωριό φθάνουν στην Υπάτη. Ο νέος που είχε φέρει την εικόνα από την Προύσα μαθαίνει για την εύρεση της εικόνας. Αμέσως ξεκινάει για το Χαλίκι. Αναγνωρίζει την εικόνα της Παναγιάς. Είναι αυτή που με τόσο κόπο και κινδύνους είχε διασώσει. Ζητεί να την πάρει στην Υπάτη. Οι τσομπάνηδες αναγκάζονται να συμφωνήσουν μπροστά στην επιμονή του. Ο νέος με τους υπηρέτες του περπατούν βόρεια προς την Υπάτη. Κάποια στιγμή κουρασμένοι από την οδοιπορία βρίσκουν σε ένα ύψωμα του δρόμου ένα ερειπωμένο εκκλησάκι. Τοποθετούν μέσα την εικόνα και κάθονται να ξαποστάσουν. Αποκοιμούνται κι όταν ξυπνούν, η εικόνα είναι άφαντη!!  Ο νεαρός άρχοντας πιστεύει πως οι τσομπάνηδες τους ακολούθησαν και μόλις βρήκαν την ευκαιρία έκλεψαν την εικόνα. Πολύ αναστατωμένος σηκώνει τους υπηρέτες του κι επιστρέφουν πίσω προς το Χαλίκι για να ζητήσει το λόγο και την εικόνα. Τότε όμως ακούστηκε μια γλυκιά γυναικεία φωνή να του λέει: « Ω νέε μου, πήγαινε στο καλό, διότι εγώ αναπαύομαι καλύτερα σ' αυτούς τους άγριους και ορεινούς τόπους με απλοϊκούς βοσκούς παρά σε μεγαλουπόλεις με πλούσιους άρχοντες. Αν θέλεις να μείνεις μαζί μου έλα και θα 'ναι και για καλό σου! » και ξαφνικά πάνω στο βουνό δημιουργήθηκε το τύπωμα της Παναγίας μια τρύπα στην κορυφή του βουνού σε μέγεθος ίση με την εικόνα και πάνω στους βράχους μέχρι το ύψος της πλαγιάς εμφανίστηκαν αποτυπώματα ανθρωπίνου πέλματος. Περπάτησε δηλαδή η Παναγία προς την κορυφή του βουνού διαπερνώντας το για να φτάσει και πάλι στην θέση όπου αυτή διάλεξε να γίνει το μόνιμο κατοικητήριό της εδώ και χίλια περίπου έτη.     

    Περνούν λίγες ημέρες. Η εικόνα είναι άφαντη. Το βράδυ της 22ας προς 23η Αυγούστου, ξημερώνοντας τα Εννιάμερα της Παναγιάς, ο βράχος όπου είχε πρωτοβρεθεί το εικόνισμα φωτίζεται λαμπρά. Όλοι οι κάτοικοι της γύρω περιοχής οι οποίοι με αγωνία περίμεναν την εμφάνιση της Παναγίας δοξάζουν το Θεό και τη χάρη Της κι αποφασίζουν να κρατήσουν για πάντα την Παναγία εδώ, στον απόκρημνο τόπο που αυτή διάλεξε χτίζοντάς της εκκλησιά και Μοναστήρι. Ο νέος που την είχε σώσει από την μανία του Θεόφιλου πληροφορείται τα νέα, εγκαταλείπει τα εγκόσμια και κείρεται μοναχός με το όνομα Διονύσιος. Μένει μέχρι το θάνατό του εκεί στο Μοναστήρι, δίπλα στην Παναγιά.

   Εκατοντάδες μοναχοί στο πέρασμα των χρόνων και των αιώνων μόνασαν και κοπίασαν για την αγιότητα στον ευλογημένο αυτόν τόπο. Εκτός από το εκκλησάκι της Παναγίας χτίστηκαν κελιά και ξενώνες και τράπεζα και αποθήκες. Ένα μεγάλο συγκρότημα δημιουργήθηκε κι έγινε κέντρο πνευματικό, μια φωτεινή άσβεστη λαμπάδα.

    Στα χρόνια του Αγώνα του '21 εδώ ήταν το στρατηγείο των οπλαρχηγών της Ρούμελης.

    Ο Λάμπρος Κατσώνης, ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης κατέφευγαν εδώ με τα παλικάρια τους. Όπως είδαμε ο Καραϊσκάκης ευγνώμων προς την Παναγία που τον εθεράπευσε από τις θέρμες της δώρισε το χρυσασημένιο της πουκάμισο. Μάλιστα τα παράσημά του έγιναν στολίδια πάνω σ' αυτό το πουκάμισο.  Ήταν η Κυρά του, η αγαπημένη του. Στο Σκευοφυλάκιο της Μονής φυλάσσεται μέχρι σήμερα όλος ο οπλισμός του. Έχτισε μάλιστα και δυο πύργους για να προστατεύει τη Μονή από ληστρικές επιδρομές.

   Στο ιστορικό της μονής αναφέρεται ότι επί τουρκοκρατίας καταστράφηκε πολλές φορές. 
   Η τελευταία όμως καταστροφή, που μετέβαλε τα κτίρια σε σωρούς ερειπίων, έγινε το 1944 μ.Χ. από τους Γερμανούς. Μετά την καταστροφή των κτισμάτων, ένας αξιωματικός θέλησε να κάψει και την εκκλησία. Προσπάθησε πολλές φορές, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Ενώ λοιπόν στεκόταν απ'  έξω κι έδινε διαταγές, τιμωρήθηκε παραδειγματικά από το χέρι της Παναγίας. Μια αόρατη δύναμη τον έριξε με ορμή πάνω στο πλακόστρωτο. Το χτύπημα ήταν δυνατό, και ο Γερμανός ανίκανος να σηκωθεί. Τον σήκωσαν οι στρατιώτες του και τον έβαλαν πάνω σε ζώο για να τον μεταφέρουν στο Αγρίνιο. Ο ναός παρέμεινε αβλαβής, όπως είχε διασωθεί ακέραιος δια μέσου των αιώνων.

   Πέρασαν άλλα τέσσερα χρόνια. Ο εμφύλιος πόλεμος μαίνεται τώρα στην ελληνική ύπαιθρο. Οι κάτοικοι της Ευρυτανίας και ορεινής Ναυπακτίας εγκαταλείπουν τα χωριά τους και καταφεύγουν για ασφάλεια σε άλλα μέρη της Ελλάδος. Τους ακολουθεί και η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Μεταφέρεται από τους μοναχούς του Προυσού στη Ακρόπολη της Ναυπάκτου. Το μοναστήρι παραμένει τελείως έρημο.

   Ύστερα από καιρό αρχίζουν οι επιχειρήσεις του στρατού. Η Ενάτη μεραρχία αναλαμβάνει εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στην Ευρυτανία. Μερικά τμήματα περνούν από τον Προυσό. Κάποιοι αξιωματικοί και στρατιώτες πλησιάζουν στη σκοτεινή εκκλησούλα της σπηλιάς και μπαίνουν για να προσκυνήσουν. Αντικρίζουν ένα παράδοξο θέαμα: Μπροστά το τέμπλο, στ' αριστερά της ωραίας πύλης, το καντήλι είναι αναμμένο και μια καλόγρια γονατιστή. Οι στρατιώτες απορούν. Πώς ζει αυτή η μοναχή εδώ, τη στιγμή που όλη η Ευρυτανία είναι τελείως έρημη από κατοίκους; Πώς συντηρείται, τι τρώει, πού βρίσκει λάδι για το καντήλι; Την ερωτούν λοιπόν, κι εκείνη σεμνά και πονεμένα τους απαντά: «Παιδιά μου, ζω εδώ μοναχή μου δυόμισι τώρα χρόνια. Για τη δική μου ζωή δεν χρειάζεται φαγητό και ψωμί. Μου αρκεί ότι έχω το καντήλι μου αναμμένο». Οι στρατιώτες, κουρασμένοι από τις επιχειρήσεις και βιαστικοί να φύγουν, δεν δίνουν προσοχή στα λόγια της.
   Την επομένη όμως, καθώς φέρνουν στη μνήμη τους τα γεγονότα της προηγούμενης ημέρας καταλαβαίνουν  πως πρόκειται για κάτι θαυμαστό. Όταν φθάνουν στη Ναύπακτο επισκέπτονται τον Μητροπολίτη Ναυπακτίας και Ευρυτανίας Χριστόφορο. Τους υποδέχεται με αγάπη και τους ακούει συγκινημένος. «Ο ναός, που επισκεφθήκατε, ανήκει στην έρημη τώρα ιερά Μονή Προυσιώτισσας, της οποίας η θαυματουργή εικόνα βρίσκεται πάνω από δύο χρόνια εδώ, στο παρεκκλήσι της μητροπόλεως μας, στον άγιο Διονύσιο. Πηγαίνετε να την προσκυνήσετε, και θα καταλάβετε». 
   Οι στρατιώτες με τους αξιωματικούς του πράγματι πηγαίνουν στον Άγιο Διονύσιο. Κι εκεί καθώς σκύβουν να προσκυνήσουν την εικόνα της Θεομήτορος, την Οδηγήτρια, την Προυσιώτισσα αναγνωρίζουν στο πρόσωπό της τη μοναχή που είχαν συναντήσει στο εκκλησάκι της σπηλιάς!!!!
   *Άπειρα τα θαύματα της Παναγίας μας! Απροσμέτρητη η αγάπη της για την Ελλάδα μας. Κάθε σπιθαμή της γης μας είναι ευλογημένη από την Παναγιά μας.
    Ας την παρακαλέσουμε θερμά να πρεσβεύει για την Ελλάδα μας. 
    Ας γίνει η Οδηγήτρια του λαού μας για να βγούμε με τη βοήθειά της από τα αδιέξοδα και τις τεράστιες δυσκολίες μας!!!

Η λίστα των εκδρομέων

σε τυχαία σειρά!

Ευρυτανία 2

Πρωινό Κυριακής 25ης Σεπτεμβρίου, ευχάριστα δροσερό παρόλο που το θερμόμετρο δείχνει 4-5 βαθμούς. Εκκλησιαζόμαστε στους κοντινούς ναούς, της Παναγίας οι περισσότεροι και λίγοι στην Αγία Τριάδα, τον μητροπολιτικό ναό του Καρπενησίου. Βρεθήκαμε στον δεύτερο ναό κατά προτροπή της συμμαθήτριάς μου Μαρίας Δ. κατοίκου Καρπενησίου -με την οποία συναντηθήκαμε μετά από λίγες δεκάδες έτη- και καταθέτω στην αγάπη σας πως ήταν μια από τις πιο κατανυκτικές λειτουργίες με συμμετοχή πολλών νέων, με εξαιρετικούς ψάλτες και κυρίως με ευλαβείς λειτουργούς ιερείς οι οποίοι μάλιστα είπαν όλες τις ευχές εκφώνως.

Στο ξενοδοχείο μας περίμενε -καθυστερημένα- το πρωινό κατά παράκλησή μας. Πολύ καλό.

Αναχωρούμε ακριβώς στις 11.30 για την Μονή της Τατάρνας στην Λίμνη των Κρεμαστών. Δύσκολος δρόμος με άπειρες στροφές, αναβάσεις και καταβάσεις σε πλαγιές, αλλά...δεν περιγράφεται η ομορφιά! Όποιος επιχειρήσει αυτή τη διαδρομή, νομίζω, πως δεν την ξεχνάει ποτέ! Ο "Αρχάγγελός" μας οδηγεί πολύ προσεχτικά. Ακούμε διάφορα για το Καρπενήσι και την ιστορία του. Λεγόταν Οιχαλία και μάλλον η σύγχρονη ονομασία του δεν δικαιολογεί το Η που μας παραπέμπει σε νησί! Βλέπουμε ένα φιλμάκι για την ιστορική Μονή Τατάρνας προς την οποία κατευθυνόμαστε. Με ανέκδοτα, τραγούδια, πληροφορίες για τη Λίμνη των Κρεμαστών και τις φημισμένες της γέφυρες και πολλά άλλα ενδιαφέροντα κι ευχάριστα διανύουμε τα εξήντα δύσκολα χιλιόμετρα σε δύο περίπου ώρες. Λίγα μικρά χωριουδάκια κρεμασμένα στις ορθοπλαγιές θυμίζουν πως κάποτε αυτά τα βουνά είχαν ζωή. Τώρα είναι ελάχιστοι αυτοί που παραμένουν εδώ "φύλακες, ερημίτες". Ένα κοπάδι γιδοπρόβατα, μετρημένα συναπαντήματα με ΙΧ.

Στη 1.30 περίπου φθάνουμε έξω από τον περίβολο της Μονής. Ήδη έχουμε δει την περίφημη Λίμνη Κρεμαστών που δημιουργήθηκε από το μεγαλύτερο γαιόφραγμα της Ευρώπης. Τέσσερα ποτάμια, ο Αχελώος, ο Μέγδοβας ή Ταυρωπός, ο Αγραφιώτης κι ο Τρικεριώτης ενώνονται σ' αυτό το σημείο. Το φράγμα δημιούργησε μια τεράστια τεχνητή λίμνη χωρητικότητας 4.700.000.000 κ.μ.. Σχηματίζονται πανέμορφα φιορδ. Στο βάθος απέναντι η σύγχρονη γέφυρα της Τατάρνας για την οποία ο κατασκευαστής μηχανικός έχει πάρει πολλά διεθνή βραβεία. Μέσα στη λίμνη, της οποίας η στάθμη αυξομειώνεται ανάλογα με την ποσότητα των υδάτων, έχουν καταβυθιστεί περί τα είκοσι χωριά, πολλές καλλιεργήσιμες εκτάσεις, γεφύρια, εκκλησίες κτλ. Συντελέσθηκε μια αληθινή κοσμογονία με τη δημιουργία της. Κάπου εδώ κοντά είναι και η φοβερή τρύπα της Τατάρνας, η δολοφονική καταβόθρα των χρόνων της κατοχής και του εμφυλίου. Ας μην γράψουμε περισσότερα...

Χτυπάμε το κουδούνι. Ο π.Δαμασκηνός καθυστερεί να μας ανοίξει. Μόνος πια, ένας σχετικά ηλικιωμένος μοναχός, πρέπει να φροντίσει για όλα. Ο Ηγούμενος της Μονής, ο γνωστός π.Δοσίθεος νοσηλεύεται στο Καρπενήσι. Κοντά του, τον υπηρετεί ο τρίτος μοναχός της Μονής. Ο π.Δοσίθεος είναι γνωστός ανά το πανελλήνιο από τα βιβλία του και τις παρουσιάσεις του στην τηλεόραση. Είναι λόγιος, πολύ ευχάριστος και στην ομιλία και στη γραφή του, και περίφημος μάγειρας. "Θέλω να πιω όλο το Βόσπορο", "Οψοποιών μαγγανείαι" τα πιο γνωστά του συγγράμματα, αλλά και πλήθος άλλων που τα βρίσκουμε στο εκθετήριο της Μονής. Η μονή, όπως τη βλέπουμε σήμερα είναι ένα σύγχρονο κτίσμα του 1969. Η ιστορία της όμως χάνεται στα βάθη των αιώνων. Το 1111 θεωρείται το έτος κτίσης της πρώτης Μονής της Παναγίας σ' αυτόν τον τόπο. Έχουμε μαρτυρίες για το Παλιομονάστηρο ή Βασιλομονάστηρο της Παναγίας. Μάλιστα η Αγία Θεοδώρα, η Βασίλισσα της Άρτας, το ενίσχυσε πολύ και συνέδεσε το όνομά της με αυτό. Από τα χρόνια της Θεοδώρας χρονολογείται και το πιο πολύτιμο κειμήλιο της Μονής, η εικόνα της Άκρας Ταπεινώσεως, ψηφιδωτή με τις ψηφίδες σε μέγεθος καρφίτσας, έργο πραγματικά θαυμαστό και ανεκτίμητης αξίας! Αλλεπάλληλες καταστροφές, χρόνια πλούτου της Μονής και χρόνια δίσεχτα, συμμετοχή στους αγώνες για ελευθερία, κέντρο κλεφτών κι αρματολών φυσικές καταστροφές από κατολισθήσεις, πυρπολήσεις και δηώσεις, αλλά και θαυμαστές επανακατασκευές συνθέτουν την πολυτάραχη ιστορία της Μονής που είναι μια εν σμικρώ αναπαράσταση της ελληνικής ιστορίας στα βάθη των αιώνων. 

Προσκυνούμε στο Καθολικό που είναι αφιερωμένο στο Γενέσιο της Θεοτόκου. Στο μπαλκόνι μπροστά από το Καθολικό φωτογραφίζουμε τη λίμνη που είναι ένα χάρμα οφθαλμών. Είμαστε πολύ τυχεροί γιατί η ημέρα είναι ιδιαίτερα λαμπρή και πεντακάθαρη. 

Εξελίσσεται και μια συγκινητική αποκάλυψη. Ο π.Δαμασκηνός ήταν συμμαθητής του φίλου μας του Νίκου από τον Άγιο Γεώργιο. Δάκρυα και αγκαλιές και αναμνήσεις παιδικών και εφηβικών χρόνων, δυσκολιών, μιας ζωής που δεν μπορούμε να φανταστούμε. Τρεις ώρες περπατούσε για το σχολείο ο π.Δαμασκηνός κάθε μέρα, μέσα στα βουνά, τα χιονισμένα το χειμώνα, τα παγωμένα, τα πλημμυρισμένα ρέματα, το φόβο των ζώων. Ποια δυσκολία των σύγχρονων ελληνόπουλων μπορεί να σταθεί δίπλα σ' αυτήν; Χώρια η πείνα και η φτώχεια στα μεταπολεμικά χρόνια σ' αυτήν εδώ την περιοχή που βγήκε κατεστραμμένη από τον πόλεμο και τον εμφύλιο. 

Κερνιόμαστε λουκουμάκι και νεράκι και μαζευόμαστε στο Σκευοφυλάκιο της Μονής όπου μας ξεναγεί ο π. Δαμασκηνός. Ό,τι υπάρχει έχει διασωθεί από μοναχούς, αλλά και από χωριανούς των γύρω χωριών που σε κάθε κίνδυνο καταστροφής έτρεχαν να περισώσουν τους θησαυρούς της Μονής. Αυτοκρατορικά χρυσόβουλα, πατριαρχικά σιγίλια, χειρόγραφα, εικόνες, χρυσοκέντητα άμφια και επιτάφιοι, λειτουργικά σκεύη, σταυροί, πόρπες και η περίφημη ψηφιδωτή εικόνα της Άκρας Ταπείνωσης. 

Μπροστά στο Σκευοφυλάκιο, στο Εκθετήριο σκαλώνουμε για να αγοράσουμε τα ενδιαφέροντα βιβλία του π.Δοσίθεου και άλλα τινά, φωτογραφιζόμαστε μπροστά στην υπαίθρια τραπεζαρία και αναχωρούμε. Λίγο πιο πέρα κάνουμε ολιγόλεπτη στάση σε μια θέση θέας για  φωτογραφίες και βινετοσκοπήσεις. Το θέαμα... "δεν υπάρχει"!!!!

Η σύγχρονη γέφυρα της Τατάρνας

Στο λεωφορείο πάλι κι αρχίζουμε την πολύστροφη ανάβαση. Μας περιμένει στο χωριό Κρέντης η ταβέρνα "Το Επίλεκτον".

Να βρίσκεις έτοιμο φαγητό -έστω και όχι τόσο επίλεκτο- στη μέση του πουθενά δεν είναι αυτονόητο ούτε ευκαταφρόνητο... προσέξτε, μη γκρινιάζετε, καλομαθημένοι αστοί!!! 

Συνεχίζουμε μετά το φαγητό το δρόμο προς Καρπενήσι. Ψάλλουμε τον Εσπερινό της εορτής του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Θαρρείς ο δρόμος μίκρυνε. Μας περιμένει λίγη ξεκούραση στο ξενοδοχείο. 

Ακολουθεί ένα πολύ ευχάριστο μουσικό βραδινό στην τραπεζαρία του ξενοδοχείου. Μας το ετοίμασε και μας το πρόσφερε το ζεύγος Μπαργιώτα. Ο Σάκης με την κιθάρα του, ο Ευθύμης, ο Νίκος, ο Αντώνης κυρίως τραγουδιστές και όλοι εμείς βέβαια σε ποικίλο ρεπερτόριο, με κρασάκι, τυράκια κτλ. κερασμένα από τον Μπαργιώτα που κίνησε γη και ουρανό για να τα προμηθευτεί  και όμορφα σερβιρισμένα από πρόθυμες κυρίες της συντροφιάς μας με ιθύνουσα την ακούραστη Ευανθία. Όμορφη, κεφάτη βραδιά που λήγει στις 11.00 ακριβώς, για να μην ενοχλούμε τους άλλους ενοίκους του ξενοδοχείου. Ευχαριστούμε θερμά!

Καλοδεχούμενος ο ύπνος!   (Συνεχίζεται)

 

Ευρυτανία 1

 

Στο κέντρο του κορμού της ελληνικής επικράτειας βρίσκεται ο πιο ορεινός νομός της πατρίδας μας, θα έλεγα και ο πιο όμορφος! Μας αξίωσε ο Θεός κι η Παναγία, που ιδιαίτερα τιμάται σε δυο πολύ ξεχωριστά προσκυνήματα, να τον επισκεφθούμε. Μας χαρίστηκε μάλιστα κι ένας υπέροχος καιρός που έκανε την εκδρομή μας ακόμα πιο όμορφη και βέβαια ασφαλή.

Αναχώρηση από τη Θεσσαλονίκη το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου πάντα με το πρακτορείο Λιότσης. Οδηγός μας ο Μιχαήλ ο "Αρχάγγελος" και συνοδός του πρακτορείου η πρόσχαρη και ολοπρόθυμη κ.Λουΐζα. "Κατηφορίζουμε" προς Λαμία. 

Ακούμε τον Όρθρο της Αγίας Θέκλας και του Αγίου Σιλουανού. Έχουμε τους δικούς μας ψάλτες, Ευθύμη και Αντώνη, που θα μας "τα ψάλλουν" τακτικά. Με ευχάριστα και ωφέλιμα ακούσματα και δυο στάσεις έξω από τη Λάρισα και τη Λαμία φθάνουμε στην όμορφη λουτρόπολη Υπάτη κι από εκεί σκαρφαλώνουμε στη βόρεια πλευρά της Οίτης για να βρούμε τη Μονή Αγάθωνος. Η Μονή σεμνύνεται να φιλοξενεί το άφθαρτο λείψανο του μοναχού της Βησσαρίωνα που μόλις πριν από ένα μήνα αγιοκατατάχθηκε από την Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Φιλοπτωχότατος και ασκητικός, αγαπημένος και πολυσέβαστος σε όλη τη Φθιώτιδα, κέρδισε τον αμαράντινο στέφανο της θείας δόξης. Το μοναστήρι αφιερωμένο στην Παναγία, πνιγμένο στο πράσινο και τις βιγόνιες, με τον πολύ χαρακτηριστικό Γολγοθά στην αυλή, αλλά και τον οικολογικό του χαρακτήρα (φιλοξενεί Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο οποίο προβάλλεται η χλωρίδα και πανίδα της Οίτης, έχει εκτροφείο άγριων πουλιών, ειδικό χώρο για τη φιλοξενία παγωνιών και περιφραγμένο χώρο 1200 στρεμμάτων όπου έχουν καταφύγει πολυάριθμα ελάφια) συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών και είναι το αγαπημένο της Φθιώτιδας. 

Προσκυνούμε και αναχωρούμε για τον Άγιο Γεώργιο στις παρυφές του Τυμφρηστού, το χωριό του φίλου μας Νίκου, ο οποίος με τη σύζυγό του Δέσποινα μας υποδέχονται περιχαρείς. Προσκυνούμε στον ναό του Αγίου Γεωργίου και ανηφορίζουμε προς το σπίτι τους, το πατρικό του Νίκου, πρόσφατα και πολύ όμορφα ανακαινισμένο. Κερνιόμαστε κέικ, κουραμπιεδάκια, σοκολατάκια, παγωτίνια, αναψυκτικά, χαιρόμαστε κι εμείς με την αγνή χαρά τους και φεύγουμε λίγο πιεσμένοι από τον χρόνο. Άλλοι ανεβαίνοντας και άλλοι κατεβαίνοντας (πώς γίνεται αυτό;) βγαίνουμε στην Πλατεία του χωριού που έχει δύο αξιοθέατα: Μια μεγάλη γλυπτή σύνθεση που παριστάνει τον Αχιλλέα πάνω στο άρμα του κι ένα στρατιωτικό αεροπλάνο!

Έχει περάσει αρκετά η ώρα! Κι αν εμείς θέλουμε να το ξεχάσουμε, μας το θυμίζει το στομάχι μας. Φεύγουμε για το Χάνι του Πανέτσου όπου μας περιμένουν τα περίφημα(;) κεφτεδάκια του και άλλες ενδιαφέρουσες προτάσεις. Δίπλα στον Σπερχειό, μέσα στη ρεματιά με τα πλατάνια η τοποθεσία του μαγαζιού μας ξεκουράζει. Εξάλλου από δω και πέρα, το πράσινο και η μοναδικής ομορφιάς ελληνική ορεινή φύση θα πληρώσει τους οφθαλμούς, το νου, την ψυχή μας...! Δεν περιγράφεται η ομορφιά των τοπίων! Πράσινο σε όλες τις αποχρώσεις! Φαντάσου αυτόν τον τόπο το φθινόπωρο με τις αποχρώσεις του κίτρινου, του κόκκινου, του καφετιού, φαντάσου τον το χειμώνα χιονισμένο, φαντάσου τον την άνοιξη με τα ολόφρεσκο πράσινο!!!!

Το πρόγραμμά μας είχε και μια επίσκεψη στο Δίκαστρο, λίγα χιλιόμετρα πιο πάνω! Δύσκολο να χωρέσει! Η επίσκεψη έγινε τελικά μόνο από τους άμεσα ενδιαφερόμενους Αντώνη, Σταυρούλα και Κώστα με την ευγενική προσφορά του ΙΧ από τον Νίκο και τη Δέσποινα. Στο καταπράσινο χωριό, που είναι χωμένο μέσα στις βουνοπλαγιές  και  όπου σήμερα παραμένουν (το χειμώνα) ελάχιστοι ηλικιωμένοι, υπηρέτησε ως παπαδάσκαλος ο Γρηγόριος Παπαδημητρίου προπάππους των Αντωνίου και Σταυρούλας. Ανακαίνισε τη δεκαετία του 1920 τον ιερό ναό του Αγίου Γεωργίου, το ναό του χωριού, και μνημονεύεται το όνομά του πάνω στην αναμνηστική πλάκα. Όσοι τον γνώρισαν τον θυμούνταν με πολύ σεβασμό και αγάπη.

Μετά το φαγητό κάνουμε στάση για καφέ στο χωριό Τυμφρηστός. Ήδη έχουν αρχίσει οι ανηφορικές στροφές, οι κλειστές "φουρκέτες". Το καφέ με το μπαλκόνι θέας έχει κλείσει. Λίγοι είναι πια οι περαστικοί μετά τους καλοκαιρινούς μήνες με το πλήθος των επισκεπτών. Ωστόσο βρίσκουμε ένα άλλο καφενείο, ενισχύουμε τον οργανισμό μας με λίγη καφεΐνη και επιβιβαζόμαστε στο λεωφορείο για να διανύσουμε το τελευταίο κομμάτι της διαδρομής μας μέχρι το Καρπενήσι. Λίγα τα χιλιόμετρα, πολλές οι στροφές, υπέροχη η θέα των βουνών. Μπαίνουμε ολοένα πιο βαθιά στην αγριάδα των βουνών, στην ομορφιά τους που σαγήνευε τους ανθρώπους τους. Μου 'ρχονται στο νου οι στίχοι του Κώστα Κρυστάλλη: 

"...Μπεζέρισα νὰ περπατῶ στοῦ κάμπου τὰ λιοβόρια.
Θέλω τ᾿ ἀψήλου ν᾿ ἀνεβῶ ν᾿ ἀράξω θέλω, ἀητέ μου,
μέσ᾿ στὴν παλιά μου κατοικιά, στὴν πρώτη τὴ φωλιά μου,
Θέλω ν᾿ ἀράξω στὰ βουνά, θέλω νὰ ζάω μ᾿ ἐσένα.
Θέλω τ᾿ ἀνήμερο καπρί, τ᾿ ἀρκούδι, τὸ πλατόνι,
καθημερνή μου κι ἀκριβὴ νὰ τἄχω συντροφιά μου.
Κάθε βραδούλα, κάθε αὐγή, θέλω τὸ κρύο τ᾿ ἀγέρι
νἄρχεται ἀπὸ τὴν λαγκαδιά, σὰν μάνα, σὰν ἀδέρφι
νὰ μοῦ χαϊδεύει τὰ μαλλιὰ καὶ τ᾿ ἀνοιχτά μου στήθη.

Θέλω ἡ βρυσούλα, ἡ ρεματιά, παλιὲς γλυκές μου ἀγάπες
νὰ μοῦ προσφέρνουν γιατρικὸ τ᾿ ἀθάνατα νερά τους.
Θέλω τοῦ λόγγου τὰ πουλιὰ μὲ τὸν κελαϊδισμό τους
νὰ μὲ κοιμίζουν τὸ βραδύ, νὰ μὲ ξυπνοῦν τὸ τάχυ.
Καὶ θέλω νἄχω στρῶμα μου, νἄχω καὶ σκέπασμά μου
τὸ καλοκαίρι τὰ κλαδιὰ καὶ τὸν χειμώ᾿ τὰ χιόνια.

Κλωνάρια ἀπ᾿ ἀγριοπρίναρα, φουρκάλες ἀπὸ ἐλάτια
θέλω νὰ στρώνω στοιβανιὲς κι ἀπάνου νὰ πλαγιάζω,
ν᾿ ἀκούω τὸν ἦχο τῆς βροχῆς καὶ νὰ γλυκοκοιμιέμαι...

Παρακαλῶ σε, σταυραητέ, γιὰ χαμηλώσου ὀλίγο
καὶ δῶσ᾿ μου τὲς φτεροῦγες σου καὶ πάρε με μαζί σου,

πάρε με ἀπάνου στὰ βουνά, τὶ θὰ μὲ φάῃ ὁ κάμπος!"

Αν έχεις ζήσει στα βουνά, η καρδιά σου, η ψυχή σου έχει γίνει αλλιώτικη... και πάντα τα λαχταρά και τα αναπολεί. Εμείς τρεις μέρες τα επισκεφθήκαμε και...φυτεύτηκαν, θαρρείς στην καρδιά και στο νου μας.

Μπαίνουμε στο Καρπενήσι γύρω στις 6.30. Όμορφο, περιποιημένο! Μας περιμένει το ξενοδοχείο  "Άνεσις" λίγο πιο μπροστά από την Πλατεία. Καλόγουστο, λιτό, καθαρό. Τακτοποιούμαστε στα δωμάτια που έχουν τα περισσότερα θέα στην απέναντι βουνοπλαγιά με τα ελάτια. Μπροστά μας, χαμηλά, ένα μεγάλο μέρος της πόλης. Τα σπίτια ανακαινισμένα και φροντισμένα. Λίγη ανάπαυση και για τους πιο πολλούς βραδινή βόλτα στην Πλατεία. Υπάρχει αρκετός κόσμος, όσο κρατάει ο καιρός, που για το χατίρι μας έχει πολύ μαλακώσει.    (Συνεχίζεται)

Αγία Μακρίνα

" Σοφίας ἔρωτι, τὸν νοῦν πτερώσασα, κόσμου εὐπάθειαν, εμφρόνως ἔλιπες, καὶ ἐνδιαίτημα τερπνὸν εγένου θείας ἀγάπης· σὺ γὰρ δι' ἀσκήσεως, καὶ ἠθῶν τελειότητος, νύμφη εχρημάτισας, τοῦ Σωτῆρος περίδοξος· ὦ πρέσβευε ὑπὲρ τῶν βοώντων, χαίροις Μακρίνα θεοφόρε".

Φρονοῦσ' ἀδελφὰ τοῖς ἀδελφοὶς Μακρίνα,
Τούτοις ἀδελφὰ συγκατοικεῖς καὶ πόλον.
Τῇ δ' ἐνάτῃ δεκάτῃ Μακρίναν νόες ἔνθεν ἄειραν.

Η Αγία Μακρίνα, που ο Θεός την είχε προικίσει με πολλά πνευματικά και σωματικά χαρίσματα, ήταν η μεγαλύτερη αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου και του Γρηγορίου Νύσσης. Ανατράφηκε σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου, από την ευσεβέστατη μητέρα της Εμμέλεια και την συνονόματη γιαγιά της. Όταν μεγάλωσε, αφοσιώθηκε στην αγαθοεργία και στην ανατροφή των αδελφών της. Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα πνευματική τους πορεία. Η Μακρίνα ήταν μνηστευμένη, αλλά ο μνηστήρας της πέθανε. Τότε, μαζί με τη μητέρα της, αποσύρθηκε σε γυναικεία μονή στον Πόντο, κοντά στον ποταμό Ίρη. Εκεί κοντά μόναζε και ο αδελφός της Μέγας Βασίλειος. Στη μονή πέρασε τη ζωή της με τη μελέτη των Γραφών, την προσευχή, και προπάντων με αγαθοεργίες. Διότι πάντα είχε στο μυαλό της το λόγο του Θεού, που προτρέπει στους ανθρώπους, «ἀγαθοεργείν, πλουτεὶν ἐν ἔργοις καλοίς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς, ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοὺς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἶνα ἐπιλάβωνται τῆς αἰωνίου ζωῆς». ( Α' προς Τιμόθεον, στ' 18,19). Δηλαδή, να αγαθοεργούν, να γίνονται πλούσιοι σε καλά έργα, να δίνουν πρόθυμα και σε άλλους τα αγαθά τους, να είναι απλοί και καταδεκτικοί, και έτσι να αποταμιεύουν για τον εαυτό τους στέρεο θεμέλιο στο μέλλον, για να αποκτήσουν την αιώνια ζωή. Μ' αυτόν τον τρόπο και η Αγία Μακρίνα έζησε και τελείωσε τη ζωή της.

Μόνο σε Καππαδόκισσες και μάλιστα από την περιοχή της Νίγδης βρίσκει κανείς το όνομα Μακρίνα. Από την μακαρίτισσα πεθερά μου εκ Νίγδης ονομάστηκε και η πρωτότοκη κόρη μου Μακρίνα. Όπως είδαμε, η Αγία ήταν η πρεσβύτερη αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου. Έφερε το όνομα της γιαγιάς της. Και οι δύο Μακρίνες επηρέασαν τα μάλα τον μεγάλο μας Άγιο με τις συμβουλές και την παιδαγωγία τους. Ίσως να είχε γίνει ένας καλός δικηγόρος σαν τον πατέρα του, αν δεν τον νουθετούσε η Μακρίνα κι αν δεν έστρεφε το ενδιαφέρον και τη μελέτη του προς την αιώνια θεία Αγάπη και Σοφία, αντί για την πρόσκαιρη δόξα και τον πλούτο ενός άριστου ρήτορα. Της χρωστάμε τον Μέγα Βασίλειο.

Η ευγνωμοσύνη των Καππαδοκών της χάρισε ένα μεγάλο Μοναστήρι στην Αξό. Σώζεται σήμερα ο τεράστιος πέτρινος ναός και ο τάφος της Αγίας.

< Και μόνο εποχή θρησκευτικού παροξυσμού μπορούσε να φέρει σε φως τέτοια έργα δυσανάλογα με τις υλικές δυνάμεις των φτωχών χωριών ,αλλά και αταίριαστα μπορεί να πει κανείς στο περιβάλλον. Η παραφωνία κτυπητή. Ναοί μεγαλόπρεποι, τεράστιοι, επιβλητικοί δίπλα σε πλινθόκτιστα χαμόσπιτα.>

Γ. Πρ. Μαυροχαλυβίδης

Ο ναός χρειάστηκε τρία χρόνια προσωπικής εργασίας και είναι ολόκληρος κατασκευασμένος από γρανιτόλιθο και χωρίς κολλητικές ουσίες αφού οι πέτρες τοποθετήθηκαν με εξαιρετική μαεστρία η μία πάνω στην άλλη και οι ενώσεις καλύφθηκαν με ασβέστη.

Πολλά από τα στοιχεία του ναού, καταστράφηκαν ή αλλοιώθηκαν μετά τον ξεριζωμό όπου και χρησιμοποιήθηκε από τους Τούρκους σαν αποθήκη και άλλες χρήσεις.

Σήμερα όμως έχουν γίνει έργα συντήρησης και το 2013 λειτούργησε ξανά. Ο Οικουμενικός  Πατριάρχης Βαρθολομαίος πραγματοποιώντας την καθιερωμένη ετήσια επίσκεψη του στον άγιο τόπο της Καππαδοκίας, χοροστάτησε στον εσπερινό που πραγματοποιήθηκε στην αγία Μακρίνα  και ακούστηκε το "Χριστός Ανέστη" για πρώτη φορά μετά από ενενήντα χρόνια. Ευχή μας να μπορέσουμε πολλές φορές ακόμα να ζήσουμε τη Θεία Λειτουργία στον ιερό αυτό τόπο και η αγία Μακρίνα να μας ευλογεί.

Ο τάφος της Οσίας

Κατασκηνωτικά

 Μετά από αρκετά χρόνια βρέθηκα ξανά στην κατασκήνωση των Εκπαιδευτηρίων "Ο Απόστολος Παύλος" στην Ελαφίνα της Πιερίας, στα Πιέρια όρη. 

Εβδομήντα πέντε κορίτσια από την τρίτη δημοτικού ως την τρίτη λυκείου με δεκαπέντε περίπου στελέχη, εκπαιδευτικούς και απόφοιτες του σχολείου μας βρεθήκαμε για μια εβδομάδα σ' έναν παράδεισο! Χωρίς υπερβολή, μέσα σε μια φύση μαγευτική, περάσαμε ονειρεμένα! 

Ένα δώρο του Θεού -μετά από τα δύο χρόνια του εγκλεισμού και του φόβου του ιού! Χωρίς προβλήματα υγείας και ατυχημάτων -δόξα τω Θεώ-, με άριστη συνεννόηση και συνεργασία, σε κλίμα αγάπης, αλληλοκατανόησης και αλληλοβοήθειας, χαρήκαμε, μάθαμε, ψυχαγωγηθήκαμε, ασκηθήκαμε, εργαστήκαμε, δημιουργήσαμε, χορτάσαμε πεντανόστιμα φαγητά, προσευχηθήκαμε, λειτουργηθήκαμε.

Ειλικρινά δεν ξέρω από πού να αρχίσω!  

Η κατασκήνωσή μας ονομαζόταν "Άγιες μνήμες, αλησμόνητες πατρίδες" και ήταν αφιερωμένη στα εκατό χρόνια από την μικρασιατική καταστροφή. Οι ομάδες μας ήταν η Σμύρνη, το Αϊβαλί, η Προύσσα, η Αντιόχεια, η Κωνσταντινούπολη, η Ιωνία, η Μαλακοπή, τα Μουδανιά. Πρώτο εκπαιδευτικό μας λοιπόν αφιερωμένο στις αλησμόνητες πατρίδες με παράλληλη προβολή.

Πρωινή γυμναστική! Έπαρση σημαίας! 

Πρωινή και βραδυνή προσευχή στο ταπεινό προσευχητάρι μας πού΄χει σκεπή του τις πανύψηλες βελανιδιές... 

Θέματα ωφέλιμα, άλλα για τις μικρότερες κι άλλα για τις μεγαλύτερες κατασκηνώτριες. Εκπαιδευτικά, με τον καθηγητή της αστρονομίας τον κ.Αυγολούπη και τον παιδοοδοντίατρο και γιατρό μας, τον κ.Παναγιώτη. 

Αστροπαρατήρηση με τηλεσκόπιο εδώ που δεν υπάρχουν γήινα φώτα κι ο ουρανός είναι πεντακάθαρος! Καθημερινές εργασίες που άσκησαν τα παιδιά στην προθυμία και σε πρακτικές δεξιότητες. Όμιλοι διάφοροι, καλλιτεχνικών, ζαχαροπλαστικής, πεζοπορίας, δημοσιογραφίας. Τραγούδια γαλήνια, μα και ξεσηκωτικά. Σιωπητήριο(!) για να μάθουμε να σεβόμαστε τους άλλους και να αυτοκυριαρχούμαστε. Χορός και ψυχαγωγία! Απονομή Όσκαρ! 

Παιχνίδια! Τι να πω για τα παιχνίδια και την ευρηματικότητα της κ.Βαγγελίτσας! Από το escape room ως τις δρομίες (πατατοδρομίες, ποτηροδρομίες, ζωοδρομίες, την κάμπια) και τον ταχυδρόμο, το παιχνίδι του δάσους και το παιχνίδι του κρυμμένου θησαυρού, δηλαδή των χαμένων δώρων και του απαχθέντος ΑηΒασίλη, γιατί μεταξύ των άλλων είχαμε και Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά. Γιατί; Γιατί; Γιατί; Μα πολύ απλά,  γιατί έτσι θέλαμε!!! 

Ήρθε κι ο κ.Σταμάτης κι έψησε λουκάνικα για όλους! 

Είχαμε και την κ.Τούλα που μαγείρευε για εκατό άτομα καλύτερα από το καλύτερο εστιατόριο! Είχαμε και την κ.Μάρθα που μας φρόντιζε σαν μανούλα και τον υπέροχο και ολοπρόθυμο γιατρό μας! 

Ήρθε ο π.Θεοδόσιος κι εξομολογήθηκαν όσα παιδιά και στελέχη ήθελαν. Ήρθε και ο π.Ιωάννης και λειτουργηθήκαμε στην Αγία Παρασκευή, την εκκλησία του χωριού!

Ξεχάσαμε το internet και τα κινητά μας! Ξεχάσαμε ό,τι μας σκοτίζει και μας αγχώνει στην σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα! 

Κάπου μεταξύ ουρανού και γης, σ' ένα μέρος που μπορεί και ...να μην υπάρχει, περάσαμε υπέροχα, αξέχαστα, μοναδικά!

Άπειρη δοξολογία στον Θεό γι' αυτό Του το δώρο! Ευχή όλων όσοι κοπίασαν για την κατασκήνωση να έχουν βιώσει τα παιδιά μας και να κρατήσουν στις καρδούλες τους όμορφες κι ωφέλιμες εμπειρίες! Κι αν θέλει ο Θεός, να ξανανταμώσουμε! 

Θερμές ευχαριστίες σε όλα τα στελέχη που κατέθεσαν ψυχή και σώμα για να λειτουργούν όλα άψογα και να συμβαίνουν συναρπαστικά πράγματα! 

Θερμές ευχαριστίες και στην ομάδα των μεγάλων κοριτσιών που βοήθησαν ολοπρόθυμα παντού όπου υπήρχαν ανάγκες. Μας αναπαύσατε με τη ζωντάνια και την υπεύθυνη στάση σας! Ευχόμαστε να ευοδωθούν οι κόποι  σας τούτη την τελευταία χρονιά και να έχετε επιτυχία στις εισαγωγικές  εξετάσεις! Του χρόνου σας περιμένουμε ως απόφοιτες και υποψήφιες φοιτήτριες!

Παιχνίδια πέρα από κάθε φαντασία!

Εδώ ...πλημμυρίσαμε από φώκιες!!!!

Και τι δεν κάνει ο κ.Σταμάτης για τις ανάγκες

του αθλητικού ρεπορτάζ!

Δάσος, δάσος δροσερό!

Χορτάσαμε παιχνίδι κι ανοιχτωσιά!!

Μαγευτική ανατολή, θέα από το αρχηγείο της Ελαφίνας!