Καταλλάγηθι τοις σε λυπούσι

Κλαδί ελιάς κρατώ και σου προσφέρω.
Μην τ' αρνηθείς!
Πάρ' το κι αγκάλιασέ το.

Χίλια μικρά μας διαιρούν
μα δυο χιλιάδες μας ενώνουν.
Ξέχνα και σβήνε ό,τι πονά,
κράτα και φύλαε τρυφερά
ό,τι χαρά και ειρήνη σου χαρίζει.


*Φεύγω για τη Ρουμανία αύριο ξημερώματα.
Ελπίζω να επιστρέψω με νέα και φωτογραφίες.

Δεκαπενταύγουστος στην Αγία Παρασκευή

Σε μια λαγκαδιά καταπράσινη, που χωρίζει το - πάλαι ποτέ - χωριό μας στη μέση, χαμένο μέσα σε πλατάνια, κυπαρίσσια, πεύκα και είδη καστανιάς, βρίσκεται το πανέμορφο εξωκλησάκι μας προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής. Εδώ ψάλαμε για μια ακόμη χρονιά τις Παρακλήσεις στην Παναγιά μας. (Για μένα ήταν η τριακοστή όγδοη χρονιά, αν μετρήσω από τα δεκατέσσερά μου χρόνια που με πολύ ζήλο ανέλαβα χρέη ψάλτριας ειδικά στις Παρακλήσεις του Δεκαπενταύγουστου). Ευχαριστώ την Παναγία που μας αξίωσε και φέτος να την ψάλουμε και την Αγία Παρασκευή που μας πρόσφερε και πάλι την πανέμορφη φιλοξενία της.

Ο σεβαστός μας πατήρ-Γεώργιος κυριολεκτικά με τα χέρια του έχει πλάσει αυτόν το χώρο με απαράμιλλο γούστο και σεβασμό στη φύση και σε ό,τι παλιό προϋπήρχε.

Προσευχή και αγαλλίαση αισθήσεων σμίγουν κάθε απόγευμα και μας ενώνουν με το Θεό και τους Αγίους αλλά και μεταξύ μας. Όλοι οι χωριανοί παρόντες, πρόθυμοι, προσηνείς, συμμετέχουν, συμψάλλουν, ανταλλάσσουν και τα νέατους.
Τι ευλογία! Χαίρομαι απέραντα που είμαι κομμάτι αυτού του συνόλου.

Μετά την Παράκληση ευκαιρία για επικοινωνία και αναψυχή.

Ο πατήρ-Γεώργιος, ο αριστοτέχνης, αλλά πολύ ταπεινός Λευίτης μας, ο πρεσβύτης πατήρ Κωνσταντίνος που διακόνησε για πολλά καλοκαίρια στον Άγιο Αθανάσιο και στην Αγία Παρασκευή μας. ο κυρ-Τάκης επί εξήντα χρόνια κραταιότατος ψάλτης μας και ο κυρ-Γιώργος, σεμνός και καίριος βοηθός των ιερέων τα τελευταία έτη

Είναι δύναμη η αδυναμία!

Πόσο παρήγορο είναι να αισθάνεται κανείς αδύναμος!

Πόσο ανθρώπινο είναι να είναι κανείς αδύναμος!



Είμαι άνθρωπος και κάνω λάθη.

Έχω αδυναμίες, τι περιμένεις λοιπόν από μένα;

Επειδή είμαι αδύναμη μόνη μου γι' αυτό χρειάζομαι εσένα.

Όχι γιατί είσαι εσύ παντοδύναμος και αλάνθαστος και τέλειος.

Έχεις κι εσύ πολλές αδυναμίες.

Αλλά αλλού υστερώ εγώ και αλλού εσύ.

Κι εσύ χρειάζεσαι εμένα. Μαζί γινόμαστε δυνατοί.

Μες στην ενότητα και τον συνδυασμό μας βρίσκεται η ισχύς.

Όταν αισθανθείς πολύ δυνατός, όταν αισθανθώ πολύ δυνατή,

μπορεί εωσφορικά να θελήσουμε να αυτονομηθούμε.



Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, μακάριοι οι ταπεινοί τη καρδία!

Μακάριοι όσοι μπορούν να είναι και να χαίρονται που είναι αδύναμοι!



Χαιρετίσματα ιδιαιτέρως στον εν Αμερική ξάδερφο Ιωάννη που μου έκανε την τιμή να δηλώσει αναγνώστης μου.

...carry each other...

Άκουγα ένα αγγλικό τραγούδι στο ραδιόφωνο. Δεν ξέρω ποιος το τραγουδούσε. Δεν είμαι καθόλου καλή σ' αυτά. Επίσης δεν καταλάβαινα όλους τους στίχους γιατί και τα αγγλικά μου είναι λίγα. Μου έκανε όμως πολλή εντύπωση το ρεφραίν: "carry each other". Ο ένας να κουβαλάει τον άλλον. Μάλλον θα μιλάει για ένα ζευγάρι. Μου άρεσε πάρα πολύ σαν σύνθημα ζωής. Με αφορμή αυτό το τραγούδι αφιερώνω τις παρακάτω σκέψεις στο σύζυγό μου που ...κουράστηκε να με κουβαλάει:

Κουβαλώ εσένα που είσαι θυμώδης και δύστροπος,
που είσαι σχολαστικός και γκρινιάρης.
Κουβαλάς εμένα που είμαι αναβλητική,
που είμαι ακατάστατη και αμφιθυμική.
Κουβαλάμε μαζί ένα φορτίο που το φτιάχνουμε οι δυο μας,
που το βαραίνουν οι αδυναμίες μας.
Θέλουμε να το ξεφορτωθούμε γιατί λυγίσαμε από το βάρος.
Αν το θελήσουμε, είναι απλό: Χωρίζουμε.
Μα δεν το θέλουμε. Δώσαμε υπόσχεση στο Θεό και την τηρούμε...
Σε παρακαλώ λοιπόν, κουβάλα με, μα μη βαρυγκομάς.
Κι εγώ υπόσχομαι να κουβαλώ αδιαμαρτύρητα εσένα.
Μες στον ιδρώτα και την κούρασή μας
παρηγοριά ας είναι τα λόγια της Γραφής:
"Αλλήλων τα βάρη βαστάζετε και ούτως αναπληρώσατε τον νόμον του Θεού"
Αυτό το φορτίο θα μας δικαιώσει...

Ο παλιάτσος και η Άνιμα

Μελετώ αυτές τις ημέρες ένα εξαιρετικό βιβλίο που μου χάρισε η κόρη μου Αλίκη. Επιγράφεται "Ο παλιάτσος και η Άνιμα" και το συνέγραψε η Μάρω Βαμβουνάκη, στην οποία αξίζουν συγχαρητήρια (Εκδόσεις "Ψυχογιός").
Ερανίζομαι κάποια πολύ εύστοχα σημεία και τα μεταφέρω:

"Ο καταθλιπτικός αδρανεί διότι δεν βρίσκει κίνητρο να δράσει. Και δεν βρίσκει κίνητρο γιατί έχει χάσει την ελπίδα. Κι όποιος δεν έχει ελπίδα, χάνει την ευχαρίστηση. Δεν έχει λόγο να ξεκινήσει τίποτα μια και δεν έχει κανένα τέρμα να ονειρεύεται, κανένα σταθμό να τον σαγηνεύει. Γι' αυτό είναι μάταιη η μακροχρόνια χρήση αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Η θεραπεία είναι αλλού... Είναι αναγκαία η εσωτερική ανακαίνιση που θα τον ωθήσει να χρησιμοποιήσει το νου, την καρδιά, την όλη προσωπικότητά του. Η μεταμόρφωση που θα τον κάνει να δει τον κόσμο, και τον εαυτό του μέσα στον κόσμο, αλλιώς. Η κατάθλιψη έχει να κάνει με τη στάση ζωής, με την προσωπική φιλοσοφία γύρω από το "υπάρχω". Κάθε ψυχή στο βυθό της διψάει για την αλήθεια. Πρώτα για την αλήθεια τη δική της και ύστερα για την Αλήθεια. Ο Αριστοτέλης έλεγε: "Πίσω από κάθε πόνο σου κρύβεται ένα λάθος σου". Και ο γερο Παΐσιος χαριτωμένα: "Έχεις λύπη; Ο Χριστός σου λείπει". Αν το καλοσκεφτούμε δεν απέχουν πολύ αυτές οι δύο διαπιστώσεις. Για το χριστιανισμό λάθος είναι η αστοχία, η αμαρτία. Και ετυμολογικά αμαρτία σημαίνει αποχωρισμός. Το να αποκόβεσαι και να βρίσκεσαι μακριά από την Αιτία σου, από τον Λόγο σου. Να περνάς δηλαδή στην γκρίζα περιοχή μιας εξορίας που την βιώνεις σαν ερημιά, σαν μόνωση, σαν μοναξιά γεμάτη λύπη και τρόμο".

Αύριο τιμούμε την πολύ μεγάλη εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Ο Κύριος μεταμορφώθηκε μπροστά στους μαθητές του και τους φανέρωσε ελάχιστη από τη δόξα Του. Το πρόσωπό Του έλαμψε σαν τον ήλιο και τα ρούχα Του έγιναν λευκά σαν φως. Τέτοια δόξα μπορεί να χαρίσει και σε μας, τέτοια χαρά, τέτοια φωτεινότητα. Αυτή είναι η απάντηση στη μιζέρια μας, στην καταθλιπτική μας στάση, στις ψυχικές μας εναγώνιες αναζητήσεις, στις φοβίες και ανασφάλειές μας. Αύριο και κάθε μέρα ας αναζητήσουμε με λαχτάρα το ματαμορφωμένο μας Ιησού κι ας Του ζητήσουμε να μας χαρίσει και τη δική μας μεταμόρφωση και ανακαίνιση.

Μετάνοια

Πόσο δύσκολα αλλάζει ο άνθρωπος!

Πόσο σκληρά και σφιχτά τη ζωή του έχει κλειδώσει!

Εγώ! Πάλι εγώ! Πάλι εγώ!

Και ανία και πλήξη και τέλμα και φόβος!

Απογοήτευση! Αυτό είν' η ζωή;

Χωρίς το Πνεύμα το Άγιο μόνο σκότος και πνεύμα θανάτου,

αγριάδα, θυμός, πείσμα, πίκρα και μνησικακία!

Η ψυχή πληγωμένη, ασθενής, αδυνατεί να αναστρέψει.

Θέλει βοήθεια. Κραυγάζει σιωπηλά και στεντόρεια.

Ποιος θα τρέξει να μας πιάσει απ' το χέρι;

Ποιος θα σκουπίσει τα δάκρυα

για να δουν καθαρά οι οφθαλμοί μας;

Ποιος θα ξυπνήσει τη ληθαργούσα ψυχή μας;

Ποιος θα γυρίσει το κλειδί της σκοτεινής φυλακής μας;

Η νιογέννητη Αγάπη με τα σπάργανα,

η Αγάπη της φάτνης και των άλογων ζώων,

μόνο αυτή ξέρει ευγενικά και αθόρυβα,

διακριτικά να πλησιάζει.

Μας χαϊδεύει απαλά, μας ξυπνά σαν δροσιά ευλογημένη.

Εισχωρεί σαν τροφή, σαν ανάσταση.

Μεταβάλλει την ουσία της ύπαρξης.

Απ' το ζώο που είμαστε, ένα θεό παλεύει να φτιάξει.

Απ' το χώμα, τη δόξα. Απ' το λίγο, το μέγιστο.

Απ' το έρεβος, φως και λαμπρότητα.

Μην την διώξεις, εαυτέ , την Αγάπη!

Έστω αυτό, μόνο αυτό αξιώσου να κάνεις:

Ένα ΝΑΙ! Κι αυτό φθάνει

μια για πάντα τις πληγές σου να γιάνει!

Ξέθαψα αυτό το ποίημα που είχα γράψει πριν εφτά χρόνια παραμονές Χριστουγέννων. Είναι λίγο εκτός εποχής, αλλά συγχρόνως πάντοτε επίκαιρο γιατί

πάντα έχουμε ανάγκη μετανοίας και αποφασιστικής κίνησης προ το Θεό.

Η περίοδος του Δεκαπενταύγουστου είναι μια ακόμη ευκαιρία ν' αφήσουμε όλα αυτά που μας ταλαιπωρούν και μας κρατούν σερνόμενους στο χώμα και να στραφούμε προς την αληθινή Ζωή και Αγάπη.

Εύχομαι να μην πάει χαμένη.

Με αφορμή μια τελευτή...

Όταν ο άγιος Αρχιεπίσκοπος και ιατρός Λουκάς χειρουργούσε με επιτυχία κάποιον ασθενή του έλεγε: "Ο Θεός σε θεράπευσε χρησιμοποιώντας τα δικά μου χέρια".
Αυτή η ρήση αν γινόταν βίωμα των ιατρών πολλαπλά θα τους προστάτευε και από την έπαρση στις περιπτώσεις επιτυχούς διάγνωσης και θεραπείας, αλλά κυρίως από την απογοήτευση στις περιπτώσεις της αποτυχίας. Ο Θεός παρέχει άλλοτε την ίαση και άλλοτε την έξοδο από αυτή τη ζωή. Και στις δυο περιπτώσεις μπορεί όργανό του να είναι ένας ιατρός. Όργανο απλό, όσες περγαμηνές και πτυχία και ευφυΐα κι αν έχει.
Είμαστε θνητοί. Κάποια στιγμή θα φύγουμε από αυτόν τον κόσμο. Όσο κι αν αγωνιστούμε με τους καλύτερους γιατρούς, τα πιο εξελιγμένα φάρμακα, στις πιο σύγχρονες και εξοπλισμένες θεραπευτικές μονάδες, μ' όλο το ενδιαφέρον και την προσπάθεια ιατρών και νοσηλευτών, κάποια σχισμή τρωτή θα βρεθεί, από κάπου θα περάσει το χέρι του Θεού και θα δώσει τέρμα σ' αυτήν την πρόσκαιρη και ταλαίπωρη ζωή μας.
Η συμφιλίωση με τη θνητότητά μας και η αποδοχή έστω και θεωρητικά του θανάτου είναι ένα μεγάλο επίτευγμα και σημαντικότατο βήμα ωρίμανσης για κάθε άνθρωπο. Ακόμα πιο σπουδαίο είναι να σταθεί παλικαρίσια την ώρα του θανάτου ενός δικού του προσώπου και σαν τον Ιώβ να πει "Ο Κύριος έδωσε τη ζωή, ο Κύριος την αφαιρεί. Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένον από του νυν και έως του αιώνος".
Όσο για την ώρα του δικού μας θανάτου θάμαστε προετοιμασμένοι αν ήδη κάθε μέρα πεθαίνουμε ως προς το θέλημα και τα πάθη μας.

Μετά από πενήντα εννιά χρόνια

   Σεπτέμβριος 1950

   Μια εικοσάχρονη νεοδιορισμένη δασκάλα, μικροκαμωμένη, με κόκκινα μάγουλα, προερχόμενη από τη Λάρισα φθάνει στη Γερακώνα, που βρίσκεται δέκα περίπου χιλιόμετρα έξω από τη Γουμένισσα, στο όρος Πάικο της Κεντρικής Μακεδονίας. Τα τελευταία τρία χιλιόμετρα του ταξιδιού της από το γειτονικό χωριό τα κάνει περπατώντας... και αναλαμβάνει υπηρεσία.
   Είναι η πρώτη χρονιά που θα λειτουργήσει το σχολείο μετά τον πόλεμο και τον εμφύλιο. Φτώχεια, οξυμένα πάθη, δολοφονημένοι πατεράδες, έλλειψη των στοιχειωδών αγαθών και εκατόν τριάντα πέντε παιδιά που με δυσκολία μιλούν ελληνικά την περιμένουν. Στο σχολείο, που είναι ετοιμόρροπο, κάνει μάθημα κάθε πρωί στα παιδιά της Γ΄, της Δ΄ και της Ε΄ Δημοτικού και κάθε απόγευμα στην Α΄και Β΄. Το βράδυ κάνει μαθήματα σε μεγαλύτερα παιδιά και νέους που λόγω του πολέμου δεν έχουν μάθει γράμματα. Βοηθητικά βιβλία δεν υπάρχουν. Όλα τα μαθήματα πρέπει να γραφτούν στον πίνακα. Τις Κυριακές κάνει και το κατηχητικό σχολείο. Είναι υπεύθυνη για το καθημερινό συσσίτιο των παιδιών. Το Σάββατο το απόγευμα μαζί μ' ένα μικρό μαθητή της Γ΄,το Γιωργάκη, πηγαίνουν περπατώντας μέχρι τη Γουμένισσα για να αγοράσει τα απολύτως αναγκαία,π.χ. σπίρτα και κιμωλίες, και να διεκπεραιώσει την αλληλογραφία του σχολείου. Είναι και νοσοκόμα. Έχει μια θαυματουργή αλοιφή για όλα τα χτυπήματα και τα παράξενα σπυριά, την πενικιλίνη. Μαθαίνει στα κορίτσια και πλέξιμο και ράψιμο. Όλα τους την λατρεύουν. Είναι η αγαπημένη τους κυρία, η κυρία Αλεξάνδρα, που θα μείνει κοντά τους δυο χρόνια.
   Ιούλιος 2009
   Φθάνουμε με ΙΧ στη Γερακώνα ένα κυριακάτικο απόγευμα. Είναι χαρά Θεού! Περιποιημένα σπίτια, αυλές ξέχειλες από λουλούδια, ωραιότατα αμπέλια. Συναντάμε δυο ηλικωμένες γυναίκες στην αρχή του χωριού.
   "Καλησπέρα! Θέλουμε να βρούμε την κ. Σοφία Κ..." λέω. ΄Ερχονται κι οι δυο να με ρωτήσουν από πού ερχόμαστε.
   "Σας φέρνω μια παλιά δασκάλα. Ήταν εδώ πριν πενήντα χρόνια".
    Σκύβουν κι οι δυο περίεργες και σε μισό λεπτό την αναγνωρίζουν "...η κυρία Αλεξάνδρα!!". Κάθεται δίπλα μου στη θέση του συνοδηγού, γιαγιούλα πια, κάτισχνη αλλά γλυκύτατη. Έρχονται από δεξιά κι ανοίγουν την πόρτα, την φιλούν, την αγκαλιάζουν. Η μια την είχε δακάλα. Η άλλη δεν πήγαινε τότε στο σχολείο, αλλά την ήξερε από το Κατηχητικό. Είναι πολύ συγκινητική η στιγμή. Πάμε μαζί στο σπίτι της κυρά Σοφίας. Στη μητέρα της κ. Σοφίας είχε ζήσει η κ. Αλεξάνδρα τα δυο χρόνια της εδώ παραμονής της. Η κυρία Σοφία είναι στην πανέμορφη αυλή της. Κοντοστέκεται να δει ποιοι έρχονται.
   "Σοφία, η δασκάλα, η κυρία Αλεξάνδρα!" Κι άλλες θερμές αγκαλιές. Σε λίγο μαζεύονται κι ο κύρ- Θόδωρος κι ο κύριος Γιώργος κι η κυρά Κίτσα, όλοι μαθητές της. Τη φιλούν με χαρά κι ολοφάνερη ευγνωμοσύνη.
   Θυμούνται τα παλιά, τις δυσκολίες του τότε. Κι ύστερα ξεδιπλώνει καθένας την ιστορία του. Τι απέγινε, τι οικογένεια έκανε, ποιος ζει, ποιος πέθανε, κτλ. Η κυρία τους, η κ. Αλεξάνδρα, τους έχει περάσει όλους με εννιά παιδιά και είκοσι τρία εγγόνια.
   Κάνουμε και μια βόλτα στο χωριό. Το παλιό σχολείο έχει γκρεμιστεί. Έχουν φτιάξει καινούριο με μεγάλη αυλή. Η εκκλησία στέκεται πολύ περιποιημένη. Από τα παλιά σπίτια σώζονται ένα δυο. Τώρα το χωριό είναι πανέμορφο, έχει και σούπερ μάρκετ. Αυτοκίνητα πηγαινοέρχονται στους ασφαλτοστρωμένους δρόμους. Οι συνταξιούχοι που το κατοικούν έχουν φτιάξει ωραιότατα σπίτια. Αλλά ...μόνο δυο μικρά παιδιά ζουν εδώ και πηγαίνουν σχολείο στη Γουμένισσα. Δάσκαλος δεν έρχεται πια στο χωριό...

   Αξέχαστη επίσκεψη με πολλά πολλά μηνύματα... η ξεχωριστή κυρία Αλεξάνδρα, η δασκάλα μ' όλη τη σημασία της λέξης που ανέλαβε δράση μέσα σε τεράστιες δυσκολίες και τις αντιμετώπισε με τιτάνειο κόπο και πολλή πολλή αγάπη και γι' αυτό σφράγισε τις ζωές των παιδιών της,
το ηθικό χρέος του δασκάλου, που δυστυχώς οι σημερινοί δάσκαλοι το έχουμε διαγράψει ως γνήσιοι επαγγελματίες,
η ώρα της δικαίωσης για την ογδοντάχρονη,
η ευγνωμοσύνη των μαθητών της που τώρα είναι κι αυτοί παππούδες και γιαγιάδες,
η αλλαγή του σκηνικού, τότε φτώχεια κι εκατόν τριάντα πέντε παιδιά, τώρα ευημερία και δυο παιδιά...
   Θεωρώ πολύ τυχερό τον εαυτό μου γιατί έζησα αυτές τις γλυκιές στιγμές ως συνοδός της κυρίας Αλεξάνδρας, της δασκάλας. Ήταν ένα από τα ωραιότερα απογεύματα της ζωής μου.

Η κ.Αλεξάνδρα ανάμεσα στις παλιές μαθήτριές της

Η χαρά της κ.Σοφίας δεν περιγράφεται. 

Υποδέχεται τη δασκάλα της στο όμορφο σπιτικό της.

Ο εννιάχρονος τότε Γιωργάκης που πήγαιναν μαζί για ψώνια στη Γουμένισσα, 

σήμερα ... εξηνταοχτάχρονος

Η κυρα-Κίτσα, μαθήτρια το 1950, μπροστά σ' ένα από τα παλιά σπιτάκια 

πνιγμένο στις πρασινάδες και τα λουλούδια

Πανέμορφες περιποιημένες αυλές στη σημερινή Γερακώνα

Μακρά απουσία

Σαν πολύ να τεμπέλιασα τελευταία και δεν έγραψα τίποτα εδώ και ενάμιση μήνα. Ίσως ραθυμία, ίσως πολλή άλλη δουλειά, ίσως κακή διάθεση ή μάλλον όλα μαζί. Θα είχα πολλά να γράψω, όπως για τους Πόντιους, για την Άλωση της Πόλης, για τις εκδρομές μας στο Χολομώντα και τη Νάουσα, για τις σχολικές μας γιορτές, για το Μουσείο που ετοιμάσαμε στην τάξη μας, για το πολύ ωραίο παραμύθι που φτιάξαμε με τους μαθητές μου, για την τιμητική προς τον πατέρα μας βραδιά που έγινε στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και πολλά άλλα. Ίσως κάποια στιγμή στρωθώ και γράψω για κάποια από αυτά.
Τώρα θέλω να μνημονεύσω εδώ έναν αξιολογότατο σύγχρονο Άγιο που είχα τη χαρά και την ευλογία να προσκυνήσω το τίμιο λείψανό του στην Ι.Μ της Παναγίας Δοβρά πριν μια εβδομάδα. Φυσικά αναφέρομαι στον Άγιο Λουκά τον ιατρό, το Ρώσο. Τεράστιο το ιατρικό του έργο, ας το αξιολογήσουν οι γιατροί. Συγκλονιστική η μαρτυρία και το εξ αυτής μαρτύριό του. Θα μπορούσε να το αποφύγει αν δεχόταν να κυκλοφορεί χωρίς ράσο. Τόσο απλό! Πώς δεν το σκέφθηκε; Δεν θα αρνιόταν το Χριστό. Μόνο, λόγω των τόσο σκληρών συνθηκών, εξωτερικά θα δεχόταν έναν περιορισμό. Εξωτερικά θα προσαρμοζόταν στις απαιτήσεις των κομματικών. Η ψυχή του θα ήταν δοσμένη στον Κύριό του. Γιατί δεν έκανε κι αυτός μια μικρή υποχώρηση; Ας την έκανε για τα παιδιά του που δεινοπάθησαν κι αυτά εξαιτίας της πεισματικής του στάσης. Ανακρίσεις, φυλακίσεις, εξορίες στη Σιβηρία, συνεχείς εκτοπίσεις και μετατοπίσεις, χλευασμοί, στερήσεις των απολύτως αναγκαίων κι αυτός εκεί να επιμένει να φορά το ράσο, να ευλογεί, να προσεύχεται στην Παναγία πριν από κάθε χειρουργείο, να υπερασπίζεται κάθε κατατρεγμένο, να ζητά παρόλ' αυτά να βοηθήσει τους σοβιετικούς στον πόλεμο με τους Γερμανούς, να προσφέρει την ίαση είτε με τις ιατρικές του γνώσεις και επεμβάσεις, είτε με την προσευχή και την ευλογία του. Κι ο Θεός τον ευλόγησε και του χάρισε τον στέφανο της δικαιοσύνης Του και τώρα είναι από τους πιο προσφιλείς αγίους και στη Ρωσία και στην Ελλάδα και προχέει πλούσια ιάματα στους προσκυνούντας εν πίστει. Έδωσε το αίμα του, τον πόνο του σώματος και της καρδιάς του, κι έλαβε Πνεύμα Άγιο. Γιατί δεν έρχεται το Άγιο Πνεύμα στους βολεμένους και συμβιβασμένους. Κοστίζει ακριβά. Δεν κερδίζεται με λίγες προσευχές και ψευτονηστειούλες. Πρέπει να ξεπεράσουμε την αντοχή που ανθρωπίνως νομίζουμε πως έχουμε, να τσακίσουμε την αξιοπρέπεια που νομίζουμε πως μας αξίζει, να δοκιμαστεί η απόλυτη εγκατάλειψή μας στο έλεος του Θεού χωρίς τη μεσολάβηση και το "χάιδεμα" των ανθρώπων. Αντέχουμε να τα υποστούμε όλα αυτά; Ο Άγιος Λουκάς τα επεδίωξε και τα άντεξε. Σε κάποιους έρχονται απο Θεού, χωρίς να τα επιδιώξουν. Έρχονται ως ασθένεια, ως ορφάνια, ως ακούσια ένδεια, ως θάνατος προσφιλούς προσώπου, ως χλευασμός και περιφρόνηση από κάποια πρόσωπα. Αν τα αντέξουμε παλικαρίσια και ευχαριστιακά το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο: Άγιο Πνεύμα, προσωπική Πεντηκοστή. Αν αγανακτήσουμε, χάσαμε μια ευκαιρία. Άγιε Λουκά, πρέσβευε υπέρ ημών, των τόσο ασθενών στην πίστη!

Μια γνωστή επέτειος, μια άγνωστη θυσία

27 Απριλίου 1941, οι Γερμανοί εισβάλλουν στην Αθήνα.

Ο εύζωνας Κωνσταντίνος Κουκίδης, παραστάτης της ελληνικής σημαίας στον ιερό βράχο της Ακρόπολης διατάζεται από τον Γερμανό ίλαρχο να την υποστείλει για να υψωθεί η γερμανική σβάστικα...

Στον ήρωα Κωνσταντίνο Κουκίδη

Κατακτητές οι Γερμανοί εισβάλλουν στην Αθήνα.

Αλαζόνες, περήφανοι, στον Ιερό Βράχο ανεβαίνουν.

Τους ενοχλεί η γαλανόλευκη, το καμάρι, η πνοή μας.

Θέλουν να επάρουν την επαίσχυντη με τον αγκυλωτό σταυρό,

αυτήν που ... εσαβάνωσε την Ευρώπη ολάκερη.

Οι Έλληνες κλαίνε βουβοί, κλειδωμένοι στα σπίτια τους,

θυμωμένοι κι αδύναμοι, νικητές, προδομένοι και σκλάβοι.

Για όλους, για όλες αγρυπνεί ο Κουκίδης,

ο ήρωας εύζωνας, ο φρουρός της Ακρόπολης.

Η ψυχή του γιγάντια!

Αυτός τώρα είναι όλη η Ελλάδα!

"Τη σημαία σου υπόστειλε!", διατάζει ο ίλαρχος Γιακόμπι.

Σιωπή πιο βαθιά κι απ' το θάνατο.

Ολόρθος, αγέρωχος ο Έλληνας τον ιστό πλησιάζει.

Τα χέρια δυνατά, στιβαρά. Η ψυχή του όλο φλόγα κι απόφαση...

Τη σημαία τυλίγεται. Στην καρδιά του την κλείνει

και μ' αυτήν αγκαλιά μες στο χάος τσακίζεται!

Χέρια εχθρικά τη σημαία δεν άγγιξαν!

Η Ελλάδα δεν πάρθηκε!

Απ' το μνήμα του ήρωα η θυσία, το θάρρος ρωμαλέα φωνάζουν:

"Η Ελλάδα δεν σκιάζεται! Η Ελλάδα μας ζει και θα ζει!"

Την κρατούν ζωντανή αυτοί οι ήρωες που είναι παιδιά της!

Η άγκυρα της ελπίδας

"Ω θείας, ω φίλης,
ω γλυκυτάτης σου φωνής!
μεθ' ημών αψευδώς γαρ επηγγείλω έσεσθαι
μέχρι τερμάτων αιώνος, Χριστέ,
ην οι πιστοί άγκυραν ελπίδος
κατέχοντες, αγαλλόμεθα".
(Τροπάριο θ΄ ωδής του αναστάσιμου κανόνος)

Πόση γλυκύτητα και παρηγοριά χαρίζει στην ψυχή μας αυτός ο υπέροχος ύμνος!
Πορευόμαστε σ' αυτή τη ζωή εν μέσω θλίψεων και δυσκολιών.
Ποιος δεν υποφέρει καθ' οιονδήποτε τρόπο; Ποιος δεν χρειάζεται ελπίδα και στήριγμα και "άγκυραν ασφαλή τε και βεβαίαν";
Και να! έρχεται η γλυκύταταη υπόσχεση του αναστημένου Χριστού
ότι θα είναι μαζί μας πάντοτε έως της συντελείας του αιώνος.
Αυτός, ο Νικητής του θανατού!
Αυτός, η Σταυρωμένη για μας Αγάπη!
Αυτός, η Σοφία και ο Λόγος του Θεού!
Αυτός, ο Κραταιός και Δυνατός!
Τι λοιπόν να φοβηθούμε; Από τι να δειλιάσουμε;

Χριστός Ανέστη!

Ξένος

Δος μοι τούτον τον ξένον,
τον εκ βρέφους ως ξένον
ξενωθέντα εν κόσμω.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
όν ομόφυλοι μισούντες
θανατούσιν ως ξένον.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
ον ξενίζομαι βλέπειν
του θανάτου το ξένον.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
όστις οίδε ξενίζειν
τους πτωχούς και τους ξένους.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
όν Εβραίοι τω φθόνω
απεξένωσαν κόσμω.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
ίνα κρύψω εν τάφω,
ος ως ξένος ουκ έχει
την κεφαλήν πού κλίνη.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
ον η μήτηρ ορώσα
νεκρωθέντα εβόα:
Ω Υιέ και Θεέ μου,
ει και τα σπλάγχνα τιτρώσκομαι
και καρδίαν σπαράττομαι
νεκρόν σε καθορώσα,
αλλά τη ση αναστάσει θαρρούσα μεγαλύνω.

(Γεωργίου Ακροπολίτου)
Κορυφαία έμπνευση που ψάλλεται τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ στην κορύφωση του σωτηριώδους έργου του Κυρίου μας, όταν ολοκληρώνεται η περιφορά του Επιταφίου.

Πάλι σταυρώνω το Χριστό!

Πάλι σταυρώνω το Χριστό!
Όχι οι Εβραίοι οι "κακοί",
ούτε οι Ρωμαίοι στρατιώτες.
Εγώ σταυρώνω το Χριστό
γιατί ακόμα δεν μετάνιωσα.
Εγώ σταυρώνω το Χριστό
γιατί ακόμα δεν αγάπησα.
Εγώ σταυρώνω το Χριστό
γιατί πορεύομαι αδιάφορα.
σκληρά και ράθυμα.
Εγώ σταυρώνω το Χριστό
γιατί ακόμα δεν συγχώρεσα.
Αν μ' αντικρίσουνε τα μάτια Του,
πώς θα Του γνέψω;
Αν με ρωτήσει τ' άγιο στόμα Του,
τι θα ψελλίσω;

Κι όμως μόνο σε Σένα
θά βρω καταφύγιο.
Μόνο σε Σένα θά βρω τη γαλήνη.
Δώσ' μου συγχώρεση
νάχω κι εγώ να δώσω.
Δώσ' μου εγρήγορση,
τον πειρασμό ν' αντιπαλέψω.
Δώσ' μου αγάπη, νάχω
σ' όλους γύρω μου να δίνω.
Δώσ' μου μετάνοια,
να μπω στο δρόμο το δικό Σου,
να 'ρθω γονατιστή
στα σταυρωμένα πόδια Σου!

Δέκα Παρθένοι

Μωρές και απρονόητες

ήταν οι πέντε εκ των δέκα.

Ελάχιστο το λάδι στα δοχεία,

τέλειωσε πριν ο Νυμφίος έλθει.

Κι εγώ μωρή και απρονόητη.

Με τόσο λίγη πίστη!

Με τόσο λίγη υπομονή!

Με τόσο λίγη αγάπη!

Μου σώνονται αμέσως.

Και δυστυχώς αυτά τα τρία δεν δανείζονται.

Πρέπει εγκαίρως να τ' αποκτήσω

με πολλή επιμονή και προσευχή,

με ματωμένα γόνατα,

μ' ανυποχώρητο αγώνα.

Στήριξέ με, Κύριε,

και διώξε μακριά μου τον πειρασμό της ραθυμίας,

της σκληρότητας, της απιστίας,

ώστε να μείνει "λάδι" στο δοχείο μου,

νάναι αρκετό, να φθάσει ως τη στιγμή

που ο Νυμφίος θαρθεί για μένα.

Θα με καλέσει δίπλα Του στο "γλέντι" της αιώνιας ζωής.

Εκδρομές ανοιξιάτικες

Τι ωραίο που είναι να είσαι δασκάλα!
Μόλις βρεις ευκαιρία και καλό καιρό, προγραμματίζεις μια εκδρομούλα και χαίρεσαι με τα παιδιά τις ομορφιές της άνοιξης.
Την περασμένη Πέμπτη -παρόλο που η πρόγνωση του καιρού δεν ήταν και η καλύτερη - ξεκινήσαμε για την Κοζάνη όπου επισκεφθήκαμε το Περίφημο Λαογραφικό Μουσείο. (Για την ακρίβεια είναι Φυσικής Ιστορίας, Ιστορικό και Λαογραφικό). Έχει πραγματικά άπειρα εκθέματα από πετρώματα και απολιθώματα, βαλσαμωμένα ζώα, τερατογενέσεις, μακέτες των παραδοσιακών αγροτικών εργασιών, εργαλεία της Νεολιθικής εποχής, παραδοσιακές φορεσιές, εσωτερικό αρχοντικών σπιτιών της Δυτικής Μακεδονίας του 19ου αιώνα, ξεπερασμένα επαγγέλματα, ιστορικά κειμήλια κυρίως των χρόνων της Τουρκοκρατίας, του Μακεδονικού Αγώνα και των Βαλκανικών Πολέμων κ.τ.λ.
Μετά περάσαμε την τεχνητή λίμνη του Πολυφύτου και βγήκαμε στο Βελβεντό, ένα ζωντανό λαογραφικό μουσείο, με όμορφα σπιτάκια καλοδιατηρημένα, σοκάκια που κρατούν χρώμα παλιοκαιρίσιο, τον εξαιρετικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου του 1804, πρόσφατα αποκατεστημένο, όπου μας ξενάγησε ο σεβαστός π. Δημήτριος. Λίγο έξω από το χωριό είναι η περιοχή Μετόχι με ένα μετόχι μοναστηριακό, εξοχικό κέντρο και γήπεδα όπου πραγματικά ξέδωσαν οι μικροί μας φίλοι. Αν περπατούσαμε 2 χιλιόμετρα θα βγαίναμε στο Σκεπασμένο με τους καταρράκτες, αλλά δεν μας έπαιρνε ο χρόνος. Ο καιρός μας έκανε τη χάρη και διατηρήθηκε εξαιρετικός.
Χαρήκαμε χρώματα κι αρώματα, ιδίως το "ροδακινί" στον ανθισμένο κάμπο της Βέροιας με τις άπειρες ροδακινιές αλλά και τα πολύχρωμα χαλάκια με τις μαργαρίτες, κίτρινες, άσπρες, μωβ. Ευλογία θεού!
Τα παιδιά πέρασαν υπέροχα αλλά κι εμείς οι δάσκαλοι και συνιστούμε ανεπιφύλακτα ένα τέτοιο πλάνο εκδρομής και σε συναδέλφους και σε γονείς.

Το Σάββατο είχαμε κι άλλη μια εκδρομική ευκαιρία με τους γονείς των μαθητών μας, συναδέλφους και λίγα παιδιά -δυο πούλμαν περίπου εκατό άνθρωποι. Βρεθήκαμε στον Άγιο Διονύσιο του Ολύμπου όπου προσκυνήσαμε τον πράγματι μεγάλο Άγιο, επισκεφθήκαμε το Μουσείο της Μονής και "κεραστήκαμε" πνευματική τροφή από τον π.Μάξιμο.
Πέντε πράγματα να μην αφήσουμε ποτέ: Εξομολόγηση, θεία κοινωνία, προσευχή, μελέτη θείου λόγου και προσωπικό πνευματικό αγώνα. Από κει και πέρα ό,τι έρχεται στη ζωή μας θα είναι ευλογημένο από το θεό και μέρος του σχεδίου του για τη σωτηρία μας. Άρα δεν φοβόμαστε τίποτα.
Μετά τον Άγιο Διονύσιο υπέροχη βόλτα δίπλα στα κρυστάλλινα νερά του Ενιπέα στο Λιτόχωρο και νοστιμότατο γεύμα στο Βαρικό. Πηγαδάκια, κουβεντούλες, ανάσα για όλους.
Απόγευμα κι Εσπερινό στον Άγιο Αθανάσιο Κολυνδρού. Άλλο εξαιρετικό μοναστήρι με υπέροχη θέα προς το νότο. Χόρτασε το μάτι μας από το φρέσκο καταπράσινο χρώμα των χωραφιών κεντημένο με κίτρινες κι άσπρες μαργαρίτες. Τι ομορφιά Θεέ μου!
Επιστρέψαμε γεμάτοι εικόνες, γαλήνη κι ευφροσύνη από τη φυσική ομορφιά και τη χαρά της μεταξύ μας επικοινωνίας. Και σ' άλλα με υγεία!

Ο Μέγας Κανών

Όντως μακρύς κι ατελείωτος, αλλά με εντυπωσιακό περιεχόμενο. Αναφέρεται σ' όλη την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Μας παρουσιάζει από τα κείμενά τους πρόσωπα και γεγονότα άξια μίμησης ή αποστροφής και μας προτρέπει σε μετάνοια.
"Πόθεν άρξομαι θρηνείν τας του αθλίου μου βίου πράξεις; ποίαν απαρχήν επιθήσω Χριστέ, τη νυν θρηνωδία; αλλ' ως εύσπλαγχνός μοι δος παραπτωμάτων άφεσιν.
Δεύρο, τάλαινα ψυχή,συν τη σαρκί σου τω πάντων κτίστη εξομολογού, και απόσχου λοιπόν της πριν αλογίας και προσάγαγε Θεώ εν μετανοία δάκρυα".
Η καθημερινή μας ζωή είναι μια "αλογία". Το αποδεικνύουν όσα συμβαίνουν γύρω μας και τα θεωρούμε φοβερά και σημεία των καιρών και μας απογοητεύουν και μας κάνουν να απελπιζόμαστε και να πενθούμε. Πότε θα το καταλάβουμε βαθιά, οντολογικά, για να προσπέσουμε μετανοιωμένοι με δάκρυα στα πόδια του Χριστού μας και να ζητήσουμε άφεση παραπτωμάτων; Όσο δεν αποφασίζουμε να κάνουμε αρχή μετανοίας, τόσο σωρεύουμε πάθη και αθλιότητες μέσα μας και γύρω μας.

Γάμος και στρατόπεδο ορειβατών

Ποια αναλογία μπορεί να υπάρχει μεταξύ γάμου και ενός στρατοπέδου ορειβατών;
Αν κάποιος θέλει να αναρριχηθεί στα βουνά, πρέπει να έχει μια καλή βάση στρατοπέδευσης, ένα μέρος όπου υπάρχουν καταφύγιο και προμήθειες, όπου μπορεί να βρει τροφή και ανάπαυση πριν τολμήσει να ξεκινήσει πάλι για την κατάκτηση μιας κορυφής. Οι επιτυχημένοι ορειβάτες ξέρουν ότι πρέπει να ξοδεύουν τουλάχιστον τόσο χρόνο, αν όχι περισσότερο, για να φροντίσουν τη βάση τους, όσο κάνουν για ν΄ανέβουν τα βουνά, γιατί η επιβίωσή τους εξαρτάται από τη φροντίδα τους να είναι το στρατόπεδό τους γερά φτιαγμένο και καλά εφοδιασμένο.
Αρσενικό πρόβλημα γάμου: Όταν ο σύζυγος παντρεύεται συχνά αφιερώνει όλη του την ενεργητικότητα για να ανεβαίνει στα βουνά (καριέρα, δουλειές κ.τ.λ.) και ξεχνά να φροντίσει τη βάση του. Όταν επιστρέφει τη βρίσκει αφρόντιστη και τη γυναίκα του ή στον ψυχίατρο ή στον εραστή.
Θηλυκό πρόβλημα γάμου: Για τη γυναίκα η βάση είναι αρκετή. Φτιάχνοντας τη βάση αισθάνεται ότι ο σκοπός της ζωής της ολοκληρώθηκε. Όχι μόνο οι προσωπικές εκτός γάμου αναζητήσεις της για πνευματική ή επαγγελματική πρόοδο σταματούν, αλλά ξεκινά και ζήλια και απαίτηση από το ταίρι της να αφιερώνει όλο και περισσότερη δραστηριότητα στο σπίτι. Η σχέση γίνεται πνιγηρή και οσύζυγος σε κάποια στιγμή κρίσης θα ζητήσει "φρέσκο αέρα".
Ο γάμος είναι ένας συνεργατικός θεσμός που απαιτεί μεγάλες αμοιβαίες συνεισφορές και φροντίδες, χρόνο και ενέργεια, αλλά και υπάρχει για τον πρωταρχικό σκοπό, να καλλιεργείται ο καθένας από τους μετόχους για το ατομικό ταξίδι του προς τις δικές του κορυφές πνευματικής ανάπτυξης.
Και οι δυο, αρσενικό και θηλυκό οφείλουν να φροντίζουν την κοινή εστία και οι δυο οφείλουν να προχωρούν με τόλμη εμπρός, γιατί ο γάμος δεν ειναι αυτοσκοπός αλλά μέσον τελείωσης.
(Διασκευή από το "Ο δρόμος ο λιγότερο ταξιδεμένος" του Σκοτ Πεκ).

Μια στιγμή

Μια στιγμή, μια σταγόνα,
το γεμάτο ποτήρι της ψυχής ξεχειλίζει.

Μια στιγμή, ένας πόνος
στα σπλάγχνα, το σταυρό σου θυμίζει.

Μια στιγμή, μνήμη άληστος,
τη συγνώμη ακριβή, δυσκολότατη βρίσκει.

Μια στιγμή που για πάντα μπορεί
να διαρκεί και σκληρά να μας κρίνει.

Η αγάπη είναι σεβασμός της ιδιαιτερότητας

Αλήθεια πόσο αποδεχόμαστε αυτή την αρχή απέναντι στον ή τη σύζυγο κυρίως, αλλά και στα παιδιά μας ή ακόμη και στον συνεργάτη ή φίλο μας; Πόσο όμορφα μας μιλάει ο Kahlil Gibran, αναφερόμενος στο γάμο:

Αγαπάτε ο ένας τον άλλον αλλά μη φτιάχνετε δεσμά αγάπης.
Αφήστε να υπάρχουν διαστήματα στην εγγύτητά σας.
Και αφήστε τους ανέμους του ουρανού να χορεύουν ανάμεσά σας.
Τραγουδάτε και χορεύετε μαζί και να΄στε χαρούμενοι, αλλά αφήστε ο ένας τον άλλον να είναι και μόνος.
Έτσι όπως οι χορδές του λαούτου είναι μόνες παρόλο που πάλλονται με την ίδια μουσική.
Να στέκεστε μαζί, όχι όμως πολύ κοντά.
Γιατί οι στύλοι του ναού στέκονται σε απόσταση ο ένας από τον άλλον.
Και η δρυς και το κυπαρίσσι δεν μεγαλώνουν το ένα στη σκιά του άλλου.

Η αληθινή αγάπη όχι μόνο σέβεται την ιδιαιτερότητα του άλλου, αλλά πραγματικά επιδιώκει να την καλλιεργήσει ριψοκινδυνεύοντας ακόμα και τον χωρισμό ή την απώλεια.
Είμαστε πρόθυμοι για μια τέτοια αγάπη;

Η ακύρωση του δασκάλου

Περιγράφω ένα περιστατικό της σχολικής μας πραγματικότητας και καταθέτω τους φόβους μου.
Φοιτά στην Α΄τάξη ένας μαθητής με κάποια προβλήματα δυσλεξίας αλλά και κοινωνικής προσαρμογής. Η δασκάλα του με πολλή υπομονή το χειρίζεται εδώ και έξι μήνες. Κάποια στιγμή μετά από αλλεπάλληλα περιστατικά βίαιης και επικίνδυνης συμπεριφοράς του προς άλλους μαθητές το παίρνει από το χέρι και το πηγαίνει στο γραφείο μιας πολύ έμπειρης δασκάλας που της έχει ανατεθεί να βοηθάει στα δύσκολα περιστατικά και να συμπαρίσταται στο έργο των άλλων δασκάλων. Το συμβουλεύει και του μιλά κάπως αυστηρά για να το παιδαγωγήσει και να του καταστήσει ξεκάθαρο και σαφές ότι δεν μπορεί να συμπεριφέρεται χωρίς όρια και κανόνες. Το παιδί που παρά τα προβλήματά του είναι πανέξυπνο μεταφέρει το περιστατικό όπως θέλει στους γονείς του κι εκείνοι έρχονται την επομένη στο σχολείο μαινόμενοι και, χωρίς να ακούσουν την εκδοχή των δύο διδασκαλισσών, τις καταγγέλλουν για προσβολή της προσωπικότητας του παιδιού τους, απειλούν ότι θα κινήσουν πειθαρχικές και ποινικές διαδικασίες ότι θα πάνε στον προϊστάμενο, σε δικηγόρους κ.τ.λ. κι όλα αυτά ενώπιον και του παιδιού τους, το οποίο βέβαια την επομένη μπαίνει στην τάξη με ύφος στρατηγού-νικητή.
Ερωτήματα: Τι θα γίνει αυτό το παιδί που μεγαλώνει μ' αυτές τις παιδαγωγικές αντιλήψεις; Αν είναι προσβολή της προσωπικότητας να το πιάσεις από το χέρι και να το νουθετήσεις, τι άλλες προσβολές θα αντιμετωπίσει στη σκληρή κοινωνία μας και ποια μαμά θα το γλιτώσει;
Τι ρόλο παίζει ο δάσκαλος, αν δεν μπορεί ούτε να συμβουλέψει ένα παιδί; Είναι απλά ένας αναμεταδότης γνώσεων; (Ας βάλουμε έναν υπολογιστή μπροστά σε κάθε παιδί να γλιτώσουμε κι από τους μισθούς και το ΙΚΑ).
Αν ο γονιός δεν μπορεί να βάλει όρια στο παιδί του, αλλά και δεν επιτρέπει σε κανέναν άλλον να του βάλει όρια, πού θα οδηγηθεί αυτό το παιδί;
Ποιος θα συνετίσει αυτούς τους γονείς που δυστυχώς δεν είναι οι μόνοι;
Αυτό που μας πονάει ως εκπαιδευτικούς είναι η τραγική διαπίστωση ότι πια δεν μπορούμε να παιδαγωγούμε χωρίς το φόβο να βρεθούμε κατηγορούμενοι για απίθανα αδικήματα. Κι ότι η αγάπη και το ενδιαφέρον μας για τους μαθητές μας - τους οποίους θεωρούμε παιδιά μας - που μπορεί κάποια στιγμή να επιδειχθούν και με μια τιμωρία ή μια έντονη παρατήρηση, παρεξηγούνται από τους γονείς, οι οποίοι θέλουν μόνο χάδια και επαίνους για τα παιδιά τους.
Παλιά ο δάσκαλος ήταν για τους μαθητές, αλλά και για τους γονείς, πρόσωπο σεβαστό. Ήταν αδιανόητο να στραφεί ο γονιός κατά του δασκάλου και να ζητήσει το λόγο για κάποιο παιδαγωγικό του μέτρο. Όλοι έχουμε φάει και ξύλο και προσβολές από τους δασκάλους μας. Παρόλ' αυτά τους θυμόμαστε με σεβασμό κι ευγνωμοσύνη. Οι δε γονείς μας, αν τους λέγαμε ότι μας μπάτσισε ο δάσκαλος έλεγαν "Ν' αγιάσει το χέρι του!". Στις μέρες μας βέβαια το ξύλο δια νόμου απαγορεύεται. Αλλά και η παρατήρηση;
Εύχομαι ολόψυχα να μην κλάψουν πικρά οι γονείς του συγκεκριμένου παιδιού ή και κάποιων άλλων που μεγαλώνουν με παρόμοιες αρχές. Το σχολείο είναι μια πολύ γλυκιά μικρογραφία της κοινωνίας. Είναι σκληρότατη και αδυσώπητη η πραγματικότητα της μεγάλης κοινωνίας και θα επιβιώσει όποιος έμαθε ότι υπάρχουν όρια που δεν καταργούνται ούτε με τη μεσολάβηση της μαμάς του.