Εκδρομή στον Κίσσαβο

       Ένας θησαυρός της πατρίδας μας -αγνοημένος μάλλον και περιφρονημένος- είναι τα πανέμορφα ορεινά χωριά της. Για πολλοστή φορά βεβαιωθήκαμε γι' αυτό στην εκδρομή μας στα Αμπελάκια το περασμένο Σάββατο. Ο φθινοπωρινός ήλιος ήταν φιλικός συνοδοιπόρος μας, οι εκδρομείς κεφάτοι και φιλομαθείς και η περιήγησή μας στο ιστορικό χωριό του Κισσάβου -και όχι μόνο- μας ενθουσίασε.

Παναγία η Αμπελακιώτισσα στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής

Στον αυλόγυρο της Αγίας Παρασκευής μια παρέα εκδρομέων

Από τα Αμπελάκια του Κισσάβου φαίνεται απένατι, στον Κάτω Όλυμπο, η Ραψάνη, 

άλλο περίφημο και πανέμορφο αρχοντοχώρι. 

Πρέπει οπωσδήποτε κάποια στιγμή να το επισκεφθούμε.

Ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ που βρήκε τραγικό τέλος στην Έξοδο του Μεσολογγίου ή καταγόταν από τα Αμπελάκια ή υπηρέτησε εδώ ως ιερέας. Βρήκαμε την προτομή του σε δύο σημεία του χωριού. Εδώ βρισκόμαστε στον αυλόγυρο του Αγίου Γεωργίου.

Το εξαιρετικό τέμπλο του Αγίου Γεωργίου

Η υπομονή, το μεράκι, η άψογη αισθητική χαρακτηρίζουν τα έργα των Ελλήνων διαχρονικά...

Πόσων ετών να είναι ο γερο-πλάτανος πίσω από το ιερό του Αϊ-Γιώργη! 

Ο σχισμένος του κορμός μας κάνει να μετράμε κάποιες εκατοντάδες...

Ο παππούς στη γωνιά του με το τσιμπούκι του...

Η γιαγιά απέναντί του... τα χέρια γνέθουν το μαλλί, τα πόδια κουνούν τη σαρμανίτσα όπου κοιμάται το μωράκι...  Για τη γυναίκα δεν υπάρχει ξεκούραση ...οι δουλειές είναι άπειρες. Δεν μιλάμε για σήμερα, αλλά μέχρι δυο γενιές πριν , τότε που όλα έπρεπε να γίνουν με τα χέρια και με άπειρο κόπο...

(Οι σκηνές από το πλούσιο και πολύ κατατοπιστικό Λαογραφικό Μουσείο των Αμπελακίων)

Το Μουσείο στεγάζεται σε διατηρητέο αρχοντικό. 

Τοίχοι και ταβάνια μαρτυρούν τον πλούτο και το γούστο των δημιουργών του.

Λαδοφάναρα, φλασκί για το νερό και δοχείο μεταφοράς φαγητού (τάπερ) πάνω στο ράφι.

Κεντημένα ασπρόρουχα!!! Κόπος άπειρος κι ασύλληπτος για μας, από χέρια άξια κι ευλογημένα!

Κι όμως έχει λείψει στις μέρες μας η χαρά της δημιουργίας τέτοιων αριστουργημάτων!

Το αρχοντικό του Γεωργίου Μαύρου ή Σβαρτς, όπως τον έλεγαν οι Γερμανοί, 

επιβλητικότατο στην είσοδο του χωριού καλωσορίζει τους επισκέπτες!

Παντού, όπου κοιτάξεις, όμορφα δρομάκια πλακόστρωτα κι ανθοστόλιστα.

Οι ορτανσίες ευδοκιμούν ιδιαιτέρως.

Ακολούθησε η επίσκεψή μας στη Μονή Τιμίου Προδρόμου Ανατολής στα 1100 μέτρα πάνω στον Κίσσαβο. Μετά από πανέμορφη διαδρομή μέσα σε δάσος με έλατα και καστανιές ...

βρήκαμε τη Μονή που φιλοξενεί μοναχές από όλον τον κόσμο και είναι μια πρότυπη και

 απολύτως αυτάρκης βιολογική γεωργοκτηνοτροφική μονάδα. 

Κάναμε το γύρο του Κισσάβου. Οι ανατολικές του πλαγιές κατάφυτες. Λίγες πορτοκαλοκόκκινες πινελιές μας προϊδέασαν για τη φθινοπωρινή του ομορφιά. Βλέπουμε τις πανέμορφες παραλίες του Αγιόκαμπου και της Βελίκας που το καλοκαίρι σφύζουν από ζωή, τώρα έρημες και λίγο μελαγχολικές. 

Κάνουμε στο πούλμαν την Παράκληση στην Παναγία μας.

Με παιχνίδια, συζητήσεις και προτάσεις για την επόμενη εκδρομή 

παίρνουμε το δρόμο της επιστροφής.

Ευλογημένο δώρο του Θεού  κι αυτή η "εκδρομική" ευκαιρία!

Δυο ιστορίες πίστης και αγάπης

       Όλοι γνωρίσαμε την Σπιναλόγκα, το νησί των λεπρών, μέσα από 'Tο νησί' της Victoria Hislop, το οποίο μεταφέρθηκε και στην τηλεόραση ως σήριαλ. Ήταν τόπος καταραμένος, θα έλεγε κανείς, τυλιγμένος με πέπλο σιωπής και φόβου. Όποιος ασθενής πατούσε το πόδι του εκεί ήξερε πως ήταν καταδικασμένος να μην επιστρέψει ποτέ στον έξω κόσμο. Και βέβαια οι υγιείς -εκτός από ελάχιστους που έπαιρναν δρακόντεια μέτρα, όπως κάποιοι ιατροί και νοσηλευτές και ένας-δυο προμηθευτές των αναγκαίων- ούτε διανοούνταν να πλησιάσουν.

   Ωστόσο ένας ιερέας από την Ιεράπετρα αποφάσισε κάποια στιγμή να επισκεφθεί το νησί και να λειτουργήσει στο εγκαταλειμμένο και ρημαγμένο εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα. Κανένας ασθενής δεν πάτησε στη λειτουργία. Χτυπημένοι όλοι από την φοβερή αρρώστια που τους είχε παραμορφώσει και εξορίσει από τα σπίτια και τους οικείους τους ήταν θυμωμένοι με τον Θεό. Παρέμειναν στα άθλια παραπήγματά τους κι άκουγαν τις ψαλμωδίες. Ο ιερέας δεν αποθαρρύνθηκε.

   Λίγες μέρες αργότερα ξαναήρθε στο νησί για μια ακόμη Θεία Λειτουργία. Αυτή τη φορά ένας χανσενικός πλησίασε στο κατώφλι της μικρής εκκλησιάς.

   -Παπά, ήρθα να λειτουργηθώ, αλλά με έναν όρο: Θα με κοινωνήσεις, κι αν ο Θεός σου είναι παντοδύναμος κι αν η Θεία Κοινωνία είναι φάρμακο, θα σε δω να την καταλύεις.

   -Έτσι ακριβώς θα γίνει, είπε ταπεινά ο ιερέας και συνέχισε τη λειτουργία.

   Από τα γειτονικά σπιτάκια άλλοι ασθενείς που άκουσαν τη συζήτηση πλησίασαν στο εκκλησάκι περίεργοι να δουν τη συνέχεια.

   Στο "Μετά φόβου Θεού..." ο πρώτος χανσενικός πλησίασε και κοινώνησε. Ο ιερέας έκαμε την απόλυση κι ύστερα μπροστά στα μάτια όλων των ασθενών κατέλυσε χωρίς φόβο την υπόλοιπη Θεία Κοινωνία. Ύστερα με δάκρυα στα μάτια στάθηκε στην Ωραία Πύλη και μίλησε στοργικά στα πονεμένα παιδιά του Θεού.

   Το συμβάν έγινε το θέμα της καθημερινής συζήτησης στη μικρή κοινότητα της Σπίνα Λόγκα. Όλοι περίμεναν πως σε λίγο καιρό ο ιερέας θα ξαναγύριζε ως ασθενής αυτή τη φορά. Πέρασε ένας μήνας. Ο ιερέας επέστρεψε για να τελέσει πάλι τη Θεία Λειτουργία. Ήταν απόλυτα υγιής. Χτύπησε πάλι η καμπάνα του Αγίου Παντελεήμονα. Αυτή τη φορά το εκκλησάκι γέμισε από περίεργους αλλά και προβληματισμένους ανθρώπους. Κοινώνησαν τρεις-τέσσερις κι ύστερα ο ιερέας πάλι με δάκρυα στα μάτια έκαμε την κατάλυση και τους μίλησε με πολλή αγάπη και ενδιαφέρον.

   Από τότε και για δέκα τουλάχιστον χρόνια, ως το 1957 που έκλεισε το λεπροκομείο, ο ιερέας αυτός έγινε ο πατέρας τους. Λειτουργούσε τακτικά, οι χανσενικοί κοινωνούσαν κι ύστερα άκουγαν το λόγο του Θεού που έπεφτε σαν δροσιά στις φρυγμένες τους ψυχούλες. Δεν ασθένησε ποτέ από την καταραμένη αυτή νόσο και συνέχισε να επισκέπτεται το άδειο πλέον νησί ως το 1962 για να μνημονεύει όσους είχαν πεθάνει εκεί μέχρι να συμπληρωθούν πέντε χρόνια από τον τελευταίο θάνατο.

   Ο πατήρ Λεωνίδας Παρασκευόπουλος, πολύ γνωστός και αγαπημένος ιεροκήρυκας και πρώην Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, κάποια μέρα λειτουργούσε στο Σανατόριο της Εξοχής Θεσσαλονίκης -βρισκόταν εκεί που σήμερα είναι το Νοσοκομείο Παπανικολάου και φιλοξενούσε ασθενείς με φυματίωση.

   Την ώρα της Θείας Κοινωνίας πολλοί ασθενείς μετέλαβαν. Κάποιος από αυτούς συνέβη να βήξει και να κάνει αιμόπτυση τη στιγμή της Θείας Μετάληψης, ενώ το Άγιο Ποτήριο ήταν κυριολεκτικά μπροστά στο στόμα του.

   Όλοι οι παρόντες ασθενείς, συγγενείς, νοσηλευτές κοκάλωσαν. Πώς θα κατέλυε τη Θεία Κοινωνία ο π.Λεωνίδας και ...τι άλλο μπορούσε να κάνει; Περίμεναν με αγωνία την απόλυση. 

      Ο πατήρ Λεωνίδας πολύ φυσικά, χωρίς κανέναν δισταγμό έκαμε κανονικά την κατάλυση κι ύστερα βγήκε στην Ωραία Πύλη:"Διαβάζω τη σκέψη σας, είπε στοργικά αλλά και αποφασιστικά, ως άνθρωπος έπρεπε να φοβηθώ αυτή τη δύσκολη αρρώστια που μεταδίδεται με τα πτύελα των ασθενών, αλλά η Θεία Κοινωνία είναι το υπερφάρμακο, είναι ο ίδιος ο Θεός. Την μεταδίδουμε "εις ίασιν ψυχής και σώματος". Δεν υπάρχει περίπτωση ούτε μία στο δισεκατομμύριο να γίνει μέσο μετάδοσης νοσημάτων. Αν δεν το πιστεύουμε αυτό, ούτε εσείς να κοινωνείτε, ούτε εγώ να λειτουργώ πλέον". 

Λέοντος Τολστόι

   

    Από τον γίγαντα της ρωσικής λογοτεχνίας Τολστόι έχει γραφεί το εξής:
    "Τρία είναι τα χαρακτηριστικά του σοφού ανθρώπου: πρώτον, κάνει ο ίδιος αυτά που συμβουλεύει τους άλλους να κάνουν, δεύτερον, δεν κάνει κάτι που αντιβαίνει στην αλήθεια και τρίτον, είναι υπομονετικός με τις αδυναμίες των άλλων".
    Θεωρώ πως η ανωτέρω ρήση μπορεί να γίνει ένας αλάθευτος οδηγός ζωής για τον καθένα μας.
    Θα έβαζα πρώτο το δεύτερο.  Η αλήθεια! Για πολλούς είναι μια σχετική και αόριστη έννοια. Ο Πιλάτος, όταν ανέκρινε τον Χριστό, εκφράζοντας την απορία όλων των ανθρώπων όλων των γενεών, τον ρώτησε "Τι εστίν αλήθεια;". Ο ευαγγελιστής Ιωάννης δεν αναφέρει την απάντηση του Χριστού στο ερώτημα του Πιλάτου. Σε άλλη περίσταση όμως ο Χριστός είχε ξεκάθαρα πει: "Εγώ ειμί η οδός και η αλήθεια και η ζωή".  Η αλήθεια λοιπόν είναι μία και ξεκάθαρη και είναι συγχρόνως η οδός που αν την βαδίσουμε θα βρούμε την όντως ζωή. Η αλήθεια δεν είναι μια αόριστη έννοια, αλλά ένα πρόσωπο, ολοφώτεινο κι αγαπημένο, που μας καλεί συνεχώς κοντά του και μας αγαπά υπερβολικά. Ακολουθώντας, μάλλον ζώντας τον Χριστό και τη διδασκαλία του και τον τρόπο του, βρισκόμαστε μέσα στην αλήθεια.
    Το να κάνουμε οι ίδιοι αυτά που ως σωστά συμβουλεύουμε τους άλλους να κάνουν, θα μπορούσε να είναι κάτι αυτονόητο. Ωστόσο πολύ συχνά η ραθυμία και τα πάθη μας, μας τυφλώνουν όταν στρέφουμε το βλέμμα μας προς εμάς, όταν ασχολούμαστε με τον εαυτό μας. Πρέπει να γυρίσουμε ανάποδα τα "σακκούλια του Αισώπου" για να αναγνωρίσουμε τα δικά μας σφάλματα και να τα διορθώσουμε με οδηγό την Αλήθεια. Κι αυτή η διόρθωση είναι επίπονη σε αντίθεση με τα λόγια και τις συμβουλές που εύκολα απευθύνουμε στους άλλους.
    Όσο για το τρίτο χαρακτηριστικό ...αυτό κι αν είναι κρίσιμο και δυσκολοκατόρθωτο! Πόσο λίγο ανεχόμαστε τις αδυναμίες των άλλων! Τις κάθε είδους αδυναμίες. Μέτρο γίνεται ο εαυτός μας και κριτής και κατακρίνων. Κι όμως σύμφωνα με την Αλήθεια του Ευαγγελίου: Αν έχουμε κι εμείς ανάλογες αδυναμίες, εφαρμόζεται σε μας το "O αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω", αν θεωρούμε τους εαυτούς μας δυνατούς κι ανώτερους, εφαρμόζεται το "Οφείλομεν ημείς οι δυνατοί τα ασθενήματα των αδυνάτων βαστάζειν και μη εαυτοίς αρέσκειν". 'Οπως και να το δούμε, απέναντι στις αδυναμίες των άλλων, δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε σκληροί και ανυπόμονοι.
    
 

Αποχαιρετισμός

      Μόλις παρέλαβα το καινούργιο μου laptop. Το απολαμβάνω και συγχρόνως παιδεύομαι μέχρι να μπω στο νόημα των πιο εξελιγμένων windows.
      Αποχαιρέτησα το "καβουρντιστήρι" μου. Μου το είχε χαρίσει η κόρη μου γιατί παρουσίασε διάφορα προβληματάκια, αλλά για μένα ήταν αρκετό και μου έκανε καλή παρέα για πέντε χρόνια περίπου.
       Με βοήθησε στη διδασκαλία μου τα τελευταία χρόνια της εκπαιδευτικής μου υπηρεσίας. Ήταν απαραίτητο εξάρτημα, όπως η τσάντα μου, και καθημερινό φορτίο -το βάρος του τουλάχιστον διπλάσιο από αυτό που έχω τώρα μπροστά μου.
       Μαζί του έμαθα να ταξιδεύω στον απέραντο κόσμο του internet - email, blogs, social media, εύκολη και ταχύτατη πρόσβαση σε γνώσεις εγκυκλοπαιδικές, σε sites μαγειρικής και χειροτεχνιών, σε υπηρεσίες.
       Έγινε το γραφείο μου και η γραφίδα μου και το "επιτέλους τακτοποιημένο" αρχείο με τους φακέλους μου. Ομιλίες, ποιήματα, θεατρικά για το σχολείο, ταξιδιωτικές αναμνήσεις, θέματα σεμιναρίων, επιστολές, ενθύμια σχολικών τάξεων. Πλούσιο άλμπουμ φωτογραφιών και βιντεοθήκη και δισκοθήκη και εργαλείο αντιγραφής ψηφιακών αρχείων ήχου και εικόνας...πόσες στ' αλήθεια οι χρήσεις αυτού του μαγικού μηχανήματος!
      Τους τελευταίους μήνες μου θύμιζε ηλικιωμένο άνθρωπο: αργούσε, κολλούσε (not responding), αντανακλαστικά τελειωμένα, για δουλειά πέντε λεπτών χρειαζόμουν μισή ώρα, αλλά δεν εννοούσα να το αποχωριστώ μέχρι τη στιγμή που ...εξέπνευσε...
      Το παρέδωσα για "θεραπεία", μάλλον για "ανάσταση" στο γιο μου τον ειδήμονα και για δεκαπέντε ημέρες έτρεφα κάποιες ελπίδες μήπως διορθωθεί και ξαναγυρίσει στα χέρια μου. Η πιστοποίηση του θανάτου έγινε προχθές. "Μάνα, πάρε ένα καινούργιο. Θα σου βρω ένα καλό και οικονομικό"..."Καλά, παιδί μου! Σώσε μόνο τα αρχεία!..."
      Με κάποια πράγματα δενόμαστε πολύ σ' αυτή τη ζωή. Γίνονται μια προέκταση του εαυτού μας...
      Κάπως έτσι βρίσκομαι σήμερα μ' ένα ολοκαίνουργιο ASUS -το προηγούμενο ήταν ACER, για την ιστορία. Κι επιτέλους επιστρέφω στον ψηφιακό και διαδικτυακό κόσμο που ομολογουμένως μου είχε λείψει... κι εσείς, φοβάμαι, πως θα ξαναβρείτε τον μπελά σας μαζί μου...
 

Θέλω να γίνω άγγελος...

     Το ΄λεγε ο μικρούλης Αντρέας: "Θέλω να γίνω άγγελος, να είμαι με τον παππού Αντρέα στον ουρανό!".
     Άκουσε ο Θεός την επιθυμία του - ίσως επειδή ήταν τόσο αγνή, από μια πεντακάθαρη ψυχούλα - και τον πήρε κοντά Του πολύ βιαστικά - ποιος ξέρει; ...ίσως για να μην το μετανιώσει...
     Κι έφυγε ο πεντάχρονος Αντρέας ...πέταξε να βρεθεί στην αιωνιότητα, να ξεφύγει απ' τους πόνους και τις λύπες αυτής της ματαιότητας - μόνο ο Κύριος ξέρει τι τον περίμενε στο διάβα της ζωής του...
     Έμεινε η μανούλα κι ο πατέρας  κι η αγαπημένη αδελφή με άδεια αγκαλιά, με τις χαρούμενες φωνές του να ηχούν στ' αυτιά τους, με το γλυκό του προσωπάκι να τους κάνει καμωματάκια παιδικά, με τα όνειρα και τις ελπίδες τους γι' αυτόν ματαιωμένες... Αλλά και με την ελπίδα, τη βεβαιότητα της Αναστάσεως, την αίσθηση της αιωνιότητας, την πίστη στην σοφή πρόνοια του Θεού για κάθε Του πλάσμα, στην αγάπη Του που είναι άπειρη, αν και συχνά οδυνηρή. Και είπαν παλικαρίσια:
    "Κύριος έδωκε, Κύριος αφείλετο. Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένον από του νυν και έως του αιώνος!".
    Κι έχουν τώρα τον μικρό Αντρέα μεσίτη και άγγελο να πρεσβεύει γι' αυτούς, να ανταποδίδει "υπέρ εκ περισσού" τις δικές τους προσευχές, τις δικές τους δεήσεις...

Οκτάηχο δοξαστικό της Κοιμήσεως

 

Εσπερινός της Παναγίας!

Αρχίζει η λαμπρή εορτή της Κοιμήσεώς της.

Δεν υπάρχει ίχνος λύπης! Μόνο χαρά έχει αυτή η εξόδιος ημέρα. 

Ο Χριστός με όλες τις ταξιαρχίες των αγγέλων υποδέχονται στον ουρανό την Παναγία Μητέρα του Θεού, την οποία  οι Απόστολοι και όλοι εμείς οι ταπεινοί πιστοί προπέμπουμε με κάθε τιμή και σεβασμό από τη γη. 

Κι έτσι στήνεται πάλι η κλίμακα, η γέφυρα ανάμεσα στη γη και στον ουρανό. 

"Χαίρε κλίμαξ επουράνιε δι΄ής κατέβη ο Θεός,

Χαίρε γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν!" 

Όλα τα λόγια είναι φτωχά, αλλά πάλι... κάτι πρέπει να ψελλίσουμε, κάπως να δείξουμε την έκσταση, τον θαυμασμό, το δέος μας. 

Ο μελωδός της εορτής της Κοιμήσεως στήνει το δοξαστικό των στιχηρών του Εσπερινού όσο πιο περίπλοκα και δύσκολα γίνεται. Θέλει μέσα από τη δυσκολία και το απόλυτο μουσικό εύρος (πιάνει και τους οκτώ ήχους) να τιμήσει την ατίμητη.                                                                  
                                                                        Ἦχος α'

Θεαρχίῳ νεύματι, πάντοθεν οἱ θεοφόροι Ἀπόστολοι, ὑπὸ νεφῶν μεταρσίως αἰρόμενοι.

Ἦχος πλ. α'

Καταλαβόντες τὸ πανάχραντον, καὶ ζωαρχικόν σου σκῆνος, ἐξόχως ἠσπάζοντο.

Ἦχος β'

Αἱ δὲ ὑπέρτατοι τῶν οὐρανῶν Δυνάμεις, σὺν τῷ οἰκείῳ Δεσπότῃ παραγενόμεναι.

Ἦχος πλ. β'

Τὸ θεοδόχον καὶ ἀκραιφνέστατον σῶμα προπέμπουσι, τῷ δέει κρατούμεναι, ὑπερκοσμίως δὲ προῴχοντο, καὶ ἀοράτως ἐβόων, ταῖς ἀνωτέραις ταξιαρχίαις· ἰδοὺ ἡ παντάνασσα θεόπαις παραγέγονεν.

Ἦχος γ'

Ἄρατε πύλας, καὶ ταύτην ὑπερκοσμίως ὑποδέξασθε, τὴν τοῦ ἀενάου φωτὸς Μητέρα.

Ἦχος βαρὺς

Διὰ ταύτης γὰρ ἡ παγγενὴς τῶν βροτῶν σωτηρία γέγονεν, ᾗ ἀτενίζειν οὐκ ἰσχύομεν, καὶ ταύτῃ ἄξιον γέρας ἀπονέμειν ἀδύνατον.

Ἦχος δ'

Ταύτης γὰρ τὸ ὑπερβάλλον, ὑπερέχει πᾶσαν ἔννοιαν.

Ἦχος πλ. δ'

Διὸ ἄχραντε Θεοτόκε, ἀεὶ σὺν ζωηφόρῳ Βασιλεῖ, καὶ τόκῳ ζῶσα, πρέσβευε διηνεκῶς, περιφρουρῆσαι καὶ σῶσαι, ἀπὸ πάσης προσβολῆς ἐναντίας τὴν νεολαίαν σου· τὴν γὰρ σὴν  προστασίαν κεκτήμεθα.

Ἦχος α'

Εἰς τοὺς αἰῶνας, ἀγλαοφανῶς μακαρίζοντες.

 "Μ' ένα νεύμα του Θεού, οι θεοφόροι Απόστολοι από τα πέρατα της γης όπου ήσαν διασκορπισμένοι μεταφέρθηκαν με νέφη και με εξαιρετική αγάπη και σεβασμό καταφιλούσαν το πανάχραντο και ζωοποιό σου σκήνωμα. Και οι υπέρτατες αγγελικές δυνάμεις κατέφθασαν με υπερκόσμιο τρόπο μαζί με τον Δεσπότη Χριστό και προπέμπουν με δέος το σώμα αυτό το πεντακάθαρο που έγινε δοχείο του Θεού και  ψάλλουν προς τις ανώτερες ταξιαρχίες των αγγέλων: 
"Ιδού, κατέφθασε η Βασίλισσα, η κόρη του Θεού. Ανοίξτε τις πύλες του ουρανού και υποδεχθείτε με υπερκόσμιο τρόπο την Μητέρα του Φωτός αυτού που αδιάκοπα στους αιώνες ακτινοβολεί. Όλο το γένος των βροτών σώθηκε χάρη σ' αυτήν. Να την ατενίσουμε δεν μπορούμε κι είναι αδύνατο να την τιμήσουμε όπως της αξίζει. Γιατί ξεπερνάει κάθε έννοια η ξεχωριστή κι ανώτερη ύπαρξή της". 
Γι΄αυτό, αμόλυντε Θεοτόκε, εσύ που αιώνια θα ζεις μαζί με τον ζωηφόρο Βασιλέα και Υιό σου, πρέσβευε συνεχώς, παρακάλεσέ τον να περιφρουρήσει και να σώσει από κάθε εχθρική επιβουλή την νεολαία που είναι αφιερωμένη σε σένα. Γιατί μόνο τη δική σου προστασία έχουμε και εις τους αιώνες με λαμπρότητα θα σε μακαρίζουμε".

Της Παναγιάς ικέτης και μελωδός

      Δεκαπενταύγουστος, μέρες της Παναγιάς... Μαζευόμαστε σε ενοριακούς ναούς και σε ξωκλήσια και με λόγια φτωχά προσπαθούμε να υμνήσουμε το μεγαλείο της Δέσποινάς μας, της Κυρίας των Αγγέλων, της Μητέρας του Δεσπότου μας Χριστού αλλά και όλων ημών των ασήμαντων και τιποτένιων, που όμως μας έχει στην έγνοια και την αγάπη και την προστασία της έναν-έναν, παιδάκια της άτακτα μερικές φορές, ίσως και λίγο τεμπέλικα, που όμως τόσο μα τόσο τα αγαπάει...
      Για ένα αγαπημένο της εξαιρετικό παιδί θα γράψω κάτι που διάβασα και μου έκανε πολλή εντύπωση.
      Ο Ιωάννης, γιος του Σέργιου από τη Δαμασκό που ήταν λογοθέτης -υπουργός των οικονομικών- του Χαλίφη Αμπτ-Ελ-Μαλέκ, μετά τον θάνατο του πατέρα του, από τον οποίο είχε λάβει εξαιρετική μόρφωση και παιδαγωγική φροντίδα και την θερμή χριστιανική πίστη, αναγκάσθηκε μετά από πολλές πιέσεις να τον διαδεχθεί στην υπηρεσία του Χαλίφη.

    Εκείνο τον καιρό αυτοκράτορας των Ρωμαίων έγινε ο Λέων Γ΄ ο Ίσαυρος που έμεινε στην ιστορία ως ο πρώτος αρξάμενος χειρών αδίκων εναντίον των εικόνων. Ξεσπά η Εικονομαχία. Η Εκκλησία διχάζεται και συγκλονίζεται. Ο στολισμός των ναών, οι αποτυπωμένες σε ξύλο ή στον τοίχο ή σε άλλα υλικά μορφές του Χριστού, της Παναγίας και των Αγίων καταστρέφονται με μανία και οργή. Ο Ιωάννης στη Δαμασκό πληγώνεται κατάκαρδα. Αισθάνεται στο σώμα  και στην ψυχή του, θαρρείς, τα χτυπήματα και τις προσβολές εναντίον των εικόνων. Και κάθεται και γράφει επιστολές υπέρ της προσκύνησης των εικόνων τις οποίες αποστέλλει σε γνωστούς και φίλους του που ζουν στη Βασιλεύουσα. Τεκμηριώνει τις σκέψεις του, τις εξηγεί δογματικά. "Η προσκύνησις των εικόνων διαβαίνει επί το πρωτότυπον". Ελέγχει με παρρησία και γλώσσα σκληρή τον αυτοκράτορα στου οποίου τα χέρια φθάνουν κάποιες επιστολές. Προσβάλλεται και θυμώνει εκείνος και καταστρώνει δαιμονικό σχέδιο για να εκδικηθεί τον Ιωάννη. Καλεί τους γραμματικούς του και τους διατάζει αντιγράφοντας το ύφος και την έκφρασή του και τον γραφικό του  χαρακτήρα να συντάξουν μια επιστολή με την οποία δήθεν τον προσκαλεί αυτός, ο Ιωάννης, να επιτεθεί στο Χαλιφάτο της Δαμασκού, γιατί η πόλη είναι ανοχύρωτη και ο στρατός της αδύναμος και εύκολα θα πέσει στα χέρια των Ρωμαίων. Αυτή την επιστολή ο Λέων την αποστέλλει με κολακείες υπέρ της φιλίας τους στον Χαλίφη για να εκθέσει τον Λογοθέτη Ιωάννη. Ο χαλίφης, εξοργισμένος, χωρίς να λάβει υπόψη του την εντιμότητα, το εξαιρετικό ήθος, την λαμπρή προσφορά του Ιωάννη, την διαβεβαίωσή του ότι δεν ειναι δική του η πλαστή επιστολή, διατάζει την υποδειγματική του τιμωρία: Να αποκοπεί το χέρι που έγραψε την επιστολή και να κρεμαστεί σε δημόσιο χώρο (σαρία). Η απάνθρωπη διαταγή εκτελείται!
     Ο Ιωάννης υποφέρει φριχτούς πόνους! Το βράδυ κάποιος από τους υπηρέτες του καταφέρνει να περιμαζέψει το κομμένο χέρι, το  οποίο, αφού όλη την ημέρα κρεμόταν για παραδειγματισμό του λαού, τώρα σερνόταν πεταμένο σαν σκουπίδι. Το φέρνει στον κύριό του,  ο οποίος μετά τον ακρωτηριασμό του είχε μεταφερθεί στην οικία του. Ο Ιωάννης παίρνει το αποκομμένο χέρι που όχι μόνο δεν είχε ίχνος ζωτικότητας, αλλά από την ταλαιπωρία όλης της ημέρας και την έκθεση στον ήλιο έμοιαζε με φριχτό απόρριμμα, και γονατίζει μπροστά στην εικόνα της Παναγίας βάζοντάς το δίπλα στο κολοβωμένο του μπράτσο και προσεύχεται με άπειρο πόνο σώματος και ψυχής:

     "Δέσποινα Πάναγνε Μήτερ, η τον Θεόν τεκούσα,
διά τας θείας εικόνας η δεξιά μου εκόπη.
Ουκ αγνοείς την αιτίαν δι' ήν εμάνη ο Λέων.
Πρόφθασον τοίνυν ως τάχος και ίασαί μου την χείρα.
Η δεξιά του Υψίστου η υπό σου σαρκωθείσα,
πολλάς ποιεί τας δυνάμεις διά της σης μεσιτείας                                                                     
Την δεξιάν μου ταύτην και νυν ιασάτω λιταίς σου,
ως αν, Σους ύμνους, ους δοίης και του εκ σου σαρκωθέντος,
εν ρυθμικαίς αρμονίαις συγγράψηται, Θεοτόκε,
και συνεργός χρηματίση της Ορθοδόξου λατρείας".

     Ώρες ο Ιωάννης παρακαλεί και βρέχει με δάκρυα το κομμένο του χέρι. Αποκοιμιέται κατάκοπος με το όνομα της Παναγιάς στα χείλη. Κι Εκείνη ...κατεβαίνει από το εικόνισμα κι έρχεται δίπλα στον μάρτυρα. Πιάνει τα αποκομμένο μέλος και το συνδέει με το κολοβωμένο λέγοντας τρυφερά: "Κοίταξε, έγινες καλά! Αυτό το χέρι το χρειάζομαι για την πιο μεγάλη διακονία στην οποία σε καλεί ο ίδιος ο Θεός. Θα γράψεις ύμνους δογματικούς που αρμόζουν σε με, τροπάρια που θα μείνουν στους αιώνες και θα μιλούν για το μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Λόγου και δικής μου αειπαρθενίας".
       Όταν ο Ιωάννης ξυπνά ψηλαφεί με αγωνία το χέρι του. Η σάρκα του έχει μια βαθιά ουλή που ακόμα αιμορραγεί, αλλά το χέρι του είναι γερό, το κινεί, έχει δύναμη, είναι καλά, είναι καλά..."Σου η τροπαιούχος δεξιά θεοπρεπώς εν ισχύι δεδόξασται..."!
Μέγας ει, Κύριε, και θαυμαστά τα έργα Σου και ουδείς αίνος εξαρκέσει προς ύμνον των θαυμασίων Σου!
    Από εκείνη την ώρα ο Ιωάννης γίνεται αστείρευτος ποταμός ποίησης, υμνογραφίας. Δεν γράφει απλώς όμορφα και καλόηχα τροπάρια. Διατυπώνει τα δόγματα μέσα στους ύμνους του με τον πιο ξεκάθαρο και φωτισμένο τρόπο. Είναι ο πρώτος "καθηγητής δογματικής".
Είναι ο Χρυσορρόας, ο ποιητής της Οκτωήχου, αλλά και της νεκρώσιμης ακολουθίας και εξήντα τουλάχιστον λαμπρών κανόνων, όπως ο Κανόνας της Αναστάσεως, αλλά και όλοι οι αναστάσιμοι κανόνες των Κυριακών.
     Ο Ιωάννης είναι ένα αγαπημένο παιδί της Παναγιάς μας. Έδωσε αίμα και έλαβε Πνεύμα και χάρισμα και μας καλεί με τους ύμνους του να τιμήσουμε κι εμείς την κοινή μας Μητέρα όπως της πρέπει κι όπως είναι και για μας ωφέλιμο και σωτήριο.

   *Έτσι, είπα σήμερα, να τιμήσουμε την Παναγία μας, ενθυμούμενοι ένα σχεδόν άγνωστο και ξεχασμένο θαύμα της σ' ένα σπουδαίο υπηρέτη της, τον Ιωάννη τον Δαμασκηνό. Κι όταν μπορέσουμε θα συνεχίσουμε τη γνωριμία μας με τον Άγιο μέσα από τους υπέροχους ύμνους του.

Πόλης και μινιατούρας συνέχεια

Συνεχίζουμε την περιήγηση, λίγο πραγματική, λίγο εικονική, 

στα αξιοθέατα της Πόλης και της Τουρκίας γενικότερα.

Η θέα από το ύψωμα P.Lotti όπου ανεβαίνει κανείς με τελεφερίκ.

Απέναντι το Πέραν.

 Κεράτιος: Κάποτε ήταν τόσο βρώμικος που δεν μπορούσες να πλησιάσεις 

από τη βόχα των νερών και τα άθλια παραθαλάσσια παραπήγματα. 

Τώρα είναι ένα απέραντο πάρκο...

 Στο βάθος οι ουρανοξύστες του νέου υπερσύγχρονου οικονομικού κέντρου της Πόλης.

Σε πρώτο πλάνο παρτέρια, θάμνοι, δέντρα, γαλάζια νερά συμπλέκονται
και φτιάχνουν έναν όμορφο πίνακα.

 Οι μιναρέδες τρυπούν τον ουρανό της Πόλης.

 Αυτοί που μόλις διακρίνονται αριστερά πρέπει να είναι της Αγια-Σοφιάς.

Ulu Τζαμί της Προύσσας του 14ου αιώνα-πρώιμη οθωμανική τέχνη
(βρισκόμαστε στο πάρκο miniaturk)

Ξύλινο yali: χαρακτηριστικής αρχιτεκτονικής παραθαλάσσιο αρχοντικό στο Βόσπορο

Μπλε Τζαμί: το μεγαλύτερο, ίσως και ωραιότερο τζαμί της Πόλης με τους έξι μιναρέδες. 

Λέγεται και Sultan Ahmet από το όνομα του Σουλτάνου που το χρηματοδότησε. 

Αντιγράφει αρχιτεκτονικά την Αγια-Σοφιά -όπως άλλωστε και τα περισσότερα 

μεγάλα τζαμιά που χτίστηκαν μετά την Άλωση.

Το Υδραγωγείο του Ουάλεντος που διασχίζει σήμερα την Πόλη, 

διασταυρώνεται μάλιστα με την μεγάλη λεωφόρο Κεμάλ Αττατούρκ.

Η κατασκευή του ξεκίνησε από τον Μέγα Κωνσταντίνο. 

Η υδροδότηση της Πόλης ήταν και είναι μεγάλος πονοκέφαλος.

Σπίτια κολλημένα πάνω στα τείχη, μάλλον τα παραθαλάσσια, γιατί είναι αρκετά χαμηλά.

Τοπ Καπί, το πρώτο παλάτι των Σουλτάνων στην Πόλη. 

Κατασκευάστηκε από τον Μωάμεθ Β΄ 

στην πιο φανταστική θέση του ιστορικού κέρατος της Πόλης. 

Η θέα από τους εξώστες του είναι ανεπανάληπτη.

Σταθμός τρένων Χαϊντάρ-Πασά στην ασιατική πλευρά της Πόλης, 

στο Kadikoy, την αρχαία Χαλκηδόνα

Το Επταπύργιο, με τους στρογγυλούς και οκταγωνικούς πύργους. 

Αξίζει ο επισκέπτης της Πόλης να βρεθεί στο πραγματικό Επταπύργιο, 

ν' ανεβεί στις πολεμίστρες και τους πύργους 

και να αναλογιστεί τις φοβερές ώρες της πολιορκίας και της Αλώσεως...

Προκόπι, η καρδιά της Καππαδοκίας. 

Υπόσκαφα και χτισμένα  σπίτια, σύγχρονα και παλιά, στη σκιά του χαρακτηριστικού βράχου. 

Μια πολιτεία ονείρου...Αν την επισκεφθείς μια φορά, κερδίζει για πάντα μια θέση στην καρδιά σου.
Και φυσικά αισθάνεσαι ζωντανή την παρουσία του χαριτωμένου Αγίου Ιωάννη του Ρώσου
που έζησε και εκοιμήθη εδώ.

Σαφράμπολη, μια "εργατούπολη" στον δυτικό Πόντο. 

Τα σπιτάκια της θυμίζουν πολύ τα δικά μας πηλιορείτικα.

Αποχαιρετάμε την Πόλη από τη δεύτερη κρεμαστή γέφυρα του Βοσπόρου. 

Δεξιά το Ρούμελη Χισάρ, το κάστρο που έχτισε ο Μωάμεθ Β΄ο Πορθητής 

μέσα σε τρεις μόνο μήνες για να περισφίξει τον κλοιό πολιορκίας της Πόλης.

Ούτε τα μάτια μας, ούτε η καρδιά μας χορταίνουν το θέαμα και τις ιστορικές μνήμες.

Κι όσο κι αν δεν θέλουμε να το παραδεχτούμε,

 Έλληνες και Τούρκοι είμαστε "καταδικασμένοι" να αγαπάμε πολύ το ίδιο μέρος.

Η ιστορία μας έχει αδιάσπαστα συμπλακεί...

Αγία Παρασκευή, η αγαπημένη...

 

 "Την σπουδήν σου τη κλήσει κατάλληλον εργασαμένη φερώνυμε, 

την ομώνυμόν σου πίστιν εις κατοικίαν κεκλήρωσαι, 

Παρασκευή αθληφόρε. Όθεν προχέεις ιάματα

και πρασβεύεις υπέρ των ψυχών ημών".

Βιαστικά αλλά και προσεχτικά, όπως το λέει το όνομά σου,

προετοιμαζόσουν και διάλεξες να κάνεις "σπίτι" σου την πίστη σου,

αθληφόρε Παρασκευή.

Γι' αυτό αξιώθηκες να γίνεις πηγή ιαμάτων 

και να προσβεύεις για τις ψυχές μας.

(ελεύθερη μετάφραση του απολυτικίου της Αγίας).

Γέμισαν πάλι οι ναοί και οι αυλόγυροι των εξωκλησιών 

που είναι αφιερωμένοι στην Αγία Παρασκευή. 

Σαν τη δροσιά μέσα στην καλοκαιρινή λάβρα είναι η βιοτή της. 

Δυνατό Φως που μας οδηγεί στην πνευματική μας πορεία 

το απίστευτο μαρτύριό της.

Δύο αυτοκράτορες την συνέλαβαν και την βασάνισαν. 

Ο πρώτος, ο Αντωνίνος, διέταξε να της φορέσουν πυρακτωμένη περικεφαλαία. 

Η Αγία διασώθηκε κατά τρόπο θαυμαστό. 

Νέο μαρτύριο: την έριξαν σε καζάνι όπου έβραζε λάδι και πίσσα. 

Η Αγία, όπως παλιά οι Τρεις Παίδες, έμενε άθικτη. 

Εντυπωσιασμένος ο αυτοκράτορας πλησιάζει το καζάνι για να βεβαιωθεί πως είναι καυτό. 

Πετιέται μικρή ποσότητα από το κοχλάζον υλικό και τον τυφλώνει. 

Ταπεινωμένος παρακαλεί την Αγία Παρασκευή να τον θεραπεύσει.

Η Αγία με τη δύναμη του Θεού τον αποκαθιστά υγιή 

κι εκείνος την ελευθερώνει και της χαρίζει τη ζωή. 

Στο διωγμό του Μάρκου Αυρηλίου συλλαμβάνεται πάλι

 και ρίχνεται σε λάκο με δηλητηριώδη φίδια 

τα οποία όμως την "σέβονται" και κινούνται δίπλα της ήμερα και φιλικά. 

Διατάσσεται ο αποκεφαλισμός της.

Τόσο η θαρραλέα, με ένθερμη πίστη ζωή της όσο κι ο μαρτυρικός της θάνατος 

έγιναν αφορμή για πολλούς εθνικούς να μεταστραφούν 

και να πιστέψουν στο Χριστό και για κάποιους να γίνουν μάρτυρες.

Ας είναι για όλους μας πρότυπο αγιότητος και αφοσίωσης στον Χριστό 

και μεσίτρια για τη σωτηρία μας.

*Οι φωτογραφίες από την πανήγυρη της Αγίας Παρασκευής Παλαιοκάστρου

Μινιατούρες

          Πάντοτε μου άρεζαν οι μακέτες κτιρίων, οι λεπτομερείς και καλοφτιαγμένες μινιατούρες. Γι' αυτό βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον το πάρκο MIniaturk στην Πόλη, μια πολύ έξυπνη τουριστική, αλλά και εκπαιδευτική προσέγγιση όλων των αξιοθέατων μνημείων της Τουρκίας. Εκατόν πέντε πολύ πετυχημένες αναπαραστάσεις σε κλίμακα 1 προς 25, συγκεντρωμένες σε ένα καταπράσινο πάρκο με τρεχούμενα νερά και προσπάθεια προσομοίωσης με το φυσικό περιβάλλον της Πόλης δεν είναι μια ευκαταφρόνητη και αδιάφορη προσπάθεια. Ομολογώ μάλιστα πως ζήλεψα. "Γιατί οι Τούρκοι είναι πιο μπροστά από εμάς; Τιμούν τους πολιτιστικούς θησαυρούς που βρίσκονται στην επικράτειά τους, αν και των περισσότερων δεν υπήρξαν δημιουργοί. Τους θεωρούμε "μπουνταλάδες" αλλά σε πολλά αποδεικνύονται και έξυπνοι και δημιουργικοί και πρωτοπόροι και μένουμε εμείς οι πολύ έξυπνοι και γεννήτορες του ευρωπαϊκού πολιτισμού με άδεια χέρια, απλά δαφνοστεφανωμένοι.     
         Δεν θα μπορούσαμε να έχουμε κάτι ανάλογο στην πανέμορφη και πάμπλουτη σε πολιτιστική κληρονομιά Ελλάδα μας; (Αν έχεις την περιέργεια, δες κι εδώ).
         Ας περιηγηθούμε λοιπόν εύκολα και ξεκούραστα στην Πόλη και στην Μικρασία:

  Στο βάθος η Αγια-Σοφιά 

με τα διάφορα προσκτίσματα

 Η Αγία Ειρήνη που δεν έγινε ποτέ τζαμί,

αφιερωμένη στην Ειρήνη του Θεού, 

όπως η Αγια-Σοφιά είναι αφιερωμένη στη Σοφία του Θεού

 Η κινστέρνα του Ιουστινιανού, δίπλα στην Αγια-Σοφιά (Yerebatan Serai)

 Μία από τις κρεμαστές γέφυρες του Βοσπόρου και τα διερχόμενα πλεούμενα

 Η Πλατεία Ταξίμ μπροστά κι ο Πύργος του Γαλατά στο βάθος

 Το Ανάκτορο Τζιραχάν δίπλα στο Βόσπορο

 Το Εθνικό Στάδιο Κεμάλ Αττατούρκ, γεμάτο θεατές

 Pamukkale, το κάστρο του βαμβακιού, στην Ιεράπολη της Φρυγίας

 Οι περίφημοι κώνοι της Καππαδοκίας

 Το ελληνιστικό θέατρο της Ασπένδου, 

ίσως το καλύτερα σωζόμενο αρχαίο θέατρο

 Ο Βωμός του Διός στην Πέργαμο

(που βρίσκεται "ως κλοπιμαία λεία" στο Βερολίνο)

 Το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού

(το οποίο δεν σώζεται βέβαια)

 Η Παναγία Σουμελά

Είναι και για τους Τούρκους του Πόντου προσκύνημα και τάμα...

Η πανέμορφη Αμάσεια στις όχθες του Ίρη ποταμού

(είναι ολόιδια)

Και αναπαράσταση της μάχης της Καλλίπολης στα στενά των Δαρδανελλίων 

(μια απίστευτη εκατόμβη από τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο)

*Συνεχίζεται

Μάνα!!!

 

 Η κυρά-Ξανθούλα με τους δυο γιους της, μητροπολίτες Εφραίμ και Αμβρόσιο

     Πόσα παιδιά μπορεί να αναστήσει μια μάνα; ένα, δύο, τρία; Η σύγχρονη λογοκρατούμενη και απόλυτα προγραμματισμένη κοινωνία μας με τον έλεγχο των πάντων -και των γεννήσεων-  λέει ναι το πολύ σε δύο παιδιά, άντε κατά λάθος και στο τρίτο! Κι έχουμε φθάσει σε δείκτη αναπαραγωγής κάτω του 1,2, δηλαδή μειωνόμαστε ραγδαία και μη αναστρέψιμα. (Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλη την δυτική προοδευμένη κοινωνία οι δείκτες είναι απογοητευτικοί. Αναπαράγονται πλέον μόνο οι μουσουλμάνοι, γι' αυτό και σύμφωνα με έρευνες και στατιστικά δεδομένα σε πολύ λίγα χρόνια, περίπου δεκαπέντε, ακόμη και στα δυτικά κράτη θα είναι πλειοψηφία οι μουσουλμάνοι με ό,τι αυτό συνεπάγεται).
       Η κυρά-Ξανθούλα Ζωγράφου μπόρεσε κι ανέστησε δεκαέξι (!!!) παιδιά, με τη βοήθεια του Θεού, όπως ή ίδια την έζησε και την ομολογεί, και βέβαια την δική της απόλυτη παράδοση στο θέλημά Του. Σε χρόνια φτωχά και δύσκολα (δεκαετίες '50 και '60) στην πάμφτωχη Αίγινα πόνεσε αλλά και ευλογήθηκε. Ανέθρεψε τα παιδιά της με το φόβο του Θεού κι εκείνος την αξίωσε να δει δυο από τα παιδιά της μητροπολίτες, τον π. Εφραίμ στη Μητρόπολη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης και τον π. Αμβρόσιο Μητροπολίτη Κορέας και Έξαρχο Ιαπωνίας, αλλά και όλα τα υπόλοιπα στο δρόμο του Θεού με τις ευλογημένες οικογένειές τους. Παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα της κυρα-Ξανθούλας φθάνουν σε αριθμό τους εκατό ανθρώπους!!!
         Πριν λίγο καιρό (26 Μαρτίου) ο Κύριος την κάλεσε κοντά Του. Στην εξόδιο ακολουθία, στην κατάμεστη εκκλησία, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, στην Κυψέλη της Αίγινας, μνημονεύθηκαν από όλους η ταπείνωση και η διάκρισή της, η αξιοπρέπεια και η καλοσύνη της, η αφοσίωσή της στην οικογένεια αλλά και η αγάπη προς όλους τους συγχωριανούς και συνενορίτες, το γλυκό της χαμόγελο που δεν έλειψε ούτε στις τεράστιες δυσκολίες, ούτε τότε που αποχαιρέτησε τον πρόωρα χαμένο γιο της, τον Νικόλαο, την άφθαστη νοικοκυροσύνη της, που την βοήθησε να κρατήσει το "κοπάδι" της συγκροτημένο, περιποιημένο, αξιοθαύμαστο.
        Μια γυναίκα πρότυπο και γροθιά στο καλοβολεμένο κατεστημένο μας, μια καιόμενη αναστάσιμη λαμπάδα, ολοκάρπωμα και αέναη θυσία.
          Ο Θεός την ανέπαυσε από τον πολύ κόπο της ζωής της που με τόση προθυμία ανέλαβε!
          Ας είναι για όλους μας παράδειγμα αξιοθαύμαστο και αξιομίμητο (έστω κατ' αναλογίαν!) 

Ανάπαυση

 

    Αν υπήρχε ένα μαγικό χέρι να άρει από πάνω μας το φορτίο των θλίψεων, του άγχους, των φόβων, των μεριμνών μας! Να ξαλάφρωνε η ψυχή μας, ν' αναπαυόταν, ν΄ανάσαινε ξέγνοιαστη και ξαλαφρωμένη! Να πέφταμε το βράδυ και να ερχόταν ο ύπνος εύκολα, όπως τότε που ήμασταν μικρά παιδιά και κάποιοι άλλοι αγωνίζονταν και προβληματίζονταν για μας! Να μην έβγαινε ζορισμένος αναστεναγμός από τα χείλη μας, αλλά χαρούμενο τραγούδι και δοξολογία!

    Μήπως υπάρχει αυτό το χέρι, απλωμένο μάλιστα προς εμένα, και περιμένει τη δική μου ανταπόκριση; Μήπως είμαι τόσο κλεισμένη στο εγωιστικό μου καβούκι ώστε δεν βλέπω τίποτα πέρα από τη μύτη μου; Και πώς να δω και το απλωμένο χέρι;
   "Μάθετε απ'εμού ότι πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία και ευρήσετε ανάπαυσιν ταις ψυχαίς υμών".
    Πόσο γλυκιά και παρήγορη διαβεβαίωση! Γνωρίστε με, μάθετε εσωτερικά μέσα στην καρδιά σας, πόσο είμαι πράος και ταπεινός και θα βρείτε κι εσείς ανάπαυση στην ψυχή σας, μας λέει ο γλυκύτατος Ιησούς. Μας μιλάει διακριτικά και μας καλεί να γνωρίσουμε την πραότητα και την ταπείνωσή του. Να γνωρίσουμε βιωματικά, όχι με το μυαλό, αλλά με την καρδιά μας. Κι αυτό το βίωμα θα μας αναπαύσει, θα άρει από πάνω μας όλα τα θλιβερά και αγχωτικά βάρη.
    Και πάλι μας λέει: "Δεύτε πρός με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι καγώ αναπαύσω υμάς". Ποιος άλλος μας υπόσχεται ξαλάφρωμα από τα βάρη μας; Όλοι μας προσθέτουν βάρη, ακόμη κι αυτοί που μας αγαπούν, οι δικοί μας άνθρωποι. Αν πεις για τους εργοδότες, για το κράτος, για τους δανειστές, όχι μόνο βάρη, αλλά βρόχους και χειροπέδες... Μόνο ο Χριστός μας υπόσχεται κουφισμό χαρίζοντάς μας τη δική του πραότητα και ταπείνωση. Εξωτερικά δεν θα αλλάξουν πολλά πράγματα, ίσως τίποτα. Θα αλλάξουμε όμως τη καρδία, εσωτερικά και θα αντιδρούμε αλλιώς στα εξωτερικά πλήγματα.
    Η παρακάτω ιστορία μας δίνει ένα ισχυρότατο μήνυμα. Και για να προλάβω τις αντιρρήσεις της λογικής, λέω να την αποδεχθούμε για μας κατ' αναλογίαν, όχι κατά γράμμα.

 "Όταν ήμουν στο Άγιον Όρος κάναμε ένα διάστημα στην Καψάλα, στην έρημο της Καψάλας -είναι περιοχή μεταξύ Καρυών, Μονής Παντοκράτορος και Σταυρονικήτα• μια αγιασμένη περιοχή, έρημος, πανέμορφη. Τότε στην εποχή μου ακόμα πιο γραφική, χωρίς δρόμους, χωρίς τίποτα. Γεμάτη γεροντάκια, ερημίτες. Ήμασταν εκεί πάμφτωχοι, δεν μας ήξερε κανένας, ούτε κι εμείς ξέραμε κανένα.

Καψάλα

Αφού να σκεφτείτε μια φορά πήγα στη Δάφνη να πάρω κάποια γράμματα κι ήρθε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Ελλάδος, κι είδαμε αστυνομίες, στρατό και μου λέει ένα γεροντάκι «Πήγαινε, διάκο, ρώτα γιατί είναι αυτή όλη η αστυνομία εδώ». Λέω, «Να πάω». Πάω και λέω «Γιατί είναι η αστυνομία εδώ;» Λέει «Θα ‘ρθει ο Σαρτζετάκης». Λέω, «Ποιος είν’ αυτός;»! Λέω, «Παππού, παππούλη, θα ‘ρθει ο Σαρτζετάκης!». «Ποιος είν’ αυτός;» μου λέει. Λέω, «Πού ξέρω κι εγώ;». Μου λέει, «Πήγαινε ξαναρώτα». Πάω να ξαναρωτήσω τον αστυνομικό, μόνο που δεν με συνέλαβε! Λέω, «Συγγνώμη, ποιος είναι ο Σαρτζετάκης;». Μου λέει, «Τρελός είσαι;». Τίποτα, ιδέα δεν είχαμε!

Τέλος πάντων, κατά διαστήματα, όταν είχαμε κάποια πράγματα στον κήπο μας, λαχανικά ή κάποια άλλα τρόφιμα, ο γέροντας ετοίμαζε κάποιες σακουλίτσες με διάφορα πράγματα και τα παίρναμε στα γεροντάκια. Ένα γεροντάκι ζούσε απέναντί μας, μέσα σε μια χαράδρα, μέσα σε μια καλύβα, μόνος του, ο Σέργιος, τον έβλεπα κάθε βράδυ από το κελί μου που άναβε το καντηλάκι του με το καντηλοκέρι τη νύχτα, θεοσκότεινα, αλλά φαινόταν το κερί του, πήγα λοιπόν να του φέρω τρόφιμα. Μόνος του, γεροντάκι, πανέρημος ο τόπος, το καλύβι του μισογκρεμισμένο, του πήγα λίγα τρόφιμα.  «Γέροντα, μ’ έστειλε ο γέροντας ο δικός μου να σου φέρω αυτά τα πράγματα», του λέω. Ήταν μια σακούλα με ψωμί, λαχανικά, φρούτα. «Αχ, ευχαριστώ πάρα πολύ»! λέει, «να πάρω ό,τι μου χρειάζεται…». Επήρε λίγο ψωμί, ένα μαρούλι, δυο-τρία πράματα, μου λέει, «Φτάνουν αυτά για σήμερα»! Του λέω, «Πάρε και τα υπόλοιπα. Για σένα τα’ φερα!». «Όχι, δεν τα θέλω, δεν μου χρειάζονται! Φτάνουν αυτά για σήμερα!» Του λέω, «Πάρε να’ χεις και για αύριο»! Μου λέει, «Αύριο έχει ο Θεός!» Λέω, «Πάρε γέροντα, έχει ο Θεός, αλλά αφού ο Θεός σού τα’ στειλε!» «Ναι», λέει, «αλλά ο Θεός είπε τον άρτον ημών τον επιούσιον• δεν είπε και τον αυριανόν! Μου φτάνει ο σημερινός άρτος. Αύριο έχει ο Θεός». Του λέω, «Πόσα χρόνια έχεις εδώ;» Μου λέει, «Πενήντα έξι». Πενήντα έξι χρόνια ζούσε σ’ αυτό το καλυβάκι, έχοντας μόνο τον άρτον τον επιούσιον. Κι ο Θεός είχε γι’ αυτόν πάντοτε τον αυριανόν άρτον! Ουδέποτε αισθάνθηκε ο άνθρωπος αυτός την αγωνία της επιβίωσης. Μα τι μου λες τώρα, μέσα σ’ αυτή την έρημο, πώς θα βρεθεί ο αυριανός άρτος; Καμιά μέριμνα περί τούτου!...".

 

Η Ελλάδα ή η αίσθηση του τραγικού

    ΛΑΤΡΕΙΑ με την Εθνική μας ομάδα έχει ο Γάλλος αθλητικογράφος Θιμπό Λεπλά, ο οποίος υποκλίνεται στο μεγαλείο της, και με ένα άρθρο-ΥΜΝΟ για την Ελληνική ομάδα αλλά και για τη χώρα μας, κάνει διθυραμβικά σχόλια. Το κείμενο δημοσιεύεται στην γαλλική ιστοσελίδα sofoot, έχει τίτλο «Η Ελλάδα ή η αίσθηση του τραγικού», και αναφέρει χαρακτηριστικά στην αρχή του κειμένου του:
    «Σε κάθε μεγάλη διοργάνωση, το ίδιο “ποίημα”. Oι Έλληνες δεν είναι ποτέ φαβορί. Ωστόσο είναι από τους λίγους Ευρωπαίους που κατάφεραν να φτάσουν στις τελικές δύο οχτάδες. Τότε λοιπόν γιατί; Γιατί κανείς δεν αγαπά την Ελλάδα;»

   (...)Τώρα πρέπει να ζητήσουμε από τον αναγνώστη να περιπλανηθεί στη χώρα των ονείρων. Φανταστείτε ότι γνωρίζετε το αλφάβητό τους και τη γλώσσα τους που είναι οικείο το άκουσμά της —έχει τους συριγμούς των πορτογαλικών, τις αιχμηρότητες των γαλλικών, την ακρίβεια των γερμανικών. Κοιτάξτε τώρα τον κόσμο σαν να είχατε γεννηθεί σ’ ένα νησάκι της Μεσογείου. Ζείτε απέναντι στη Λιβύη και στην Τουρκία αλλά είσαστε η καρδιά της Ευρώπης, το συγκινησιακό της κέντρο. Έχετε επινοήσει όλα εκείνα τα πράγματα που αφήνουν αδιάφορους τους εμπόρους της παγκοσμιοποίησης αλλά αποτελούν τα θεμέλια της ανθρώπινης κοινότητας: το θέατρο, τη δημοκρατία, τη φιλοσοφία, τους αγώνες.  

   Κάποιοι τα βλέπουν αυτά αφ’ υψηλού όπως βλέπουν αφ’ υψηλού και τη μικρή, φτωχή ομαδούλα σας. Λένε και ξαναλένε ότι το μεγαλύτερο κατόρθωμα του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου τα τελευταία είκοσι χρόνια, το δικό σας κατόρθωμα στο Euro του 2004, ήταν ένα από τα περίεργα θλιβερά φαινόμενα της ιστορίας κι ότι το κοντέρ πρέπει να ξεκινήσει απ’ το μηδέν. Σίγουρα πήρατε το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα εκείνη τη χρονιά, νικήσατε τους καλύτερους, επιδείξατε μια μοναδική και απαράμιλλη ψυχραιμία. Σίγουρα. Αλλά θα προτιμούσαν να αρχειοθετήσουν αυτό το συμβάν κάτω από μια στοίβα αναμνήσεων ώστε να λησμονηθεί με την πιο συνειδητή μέθοδο αποσιώπησης. Ωστόσο νά που το βράδυ της Τρίτης μας δώσατε ένα μάθημα από κείνα που δεν ξεχνιούνται τόσο εύκολα. Σ’ αυτό το Μουντιάλ όπου οι αμυντικές πεντάδες είχαν αποκλείσει κάθε πιθανότητα θεαματικής ανδραγαθίας είχαμε ξεχάσει ότι ο ενθουσιασμός και η αυταπάρνηση μπορούν να κάνουν θαύματα. Τα ευρωπαϊκά έθνη πάτωσαν το ένα μετά το άλλο. Εκτός από την Ελλάδα. Και η Ελλάδα είμαστε εμείς.

   (...)«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος θέλει άντρες με καρδιά», έψαλε ο Πίνδαρος στους Ολυμπιόνικες. Και θέλει άντρες με ασυνήθιστα ονόματα. (...)

 

    (...)Γιατί λοιπόν αφού μοιάζουμε τόσο πολύ με τους Έλληνες δεν αγαπάμε καθόλου  τουςΈλληνες στο ποδόσφαιρο; Ίσως γιατί μέσα στις λευκές τους στολές και σ΄ αυτό τον τρόπο που νικάνε μόνο και μόνο γιατί δε θέλουν να πεθάνουν, σε αυτό το πείσμα να μην υποκύπτουν στη μόδα και να ζουν πάντα σε καθεστώς καθυστέρησης, βλέπουμε τον πιο αληθινό μας εαυτό, εμείς οι σωστοί. Η ελληνική ομάδα δε θα μας παρουσιάσει κάτι άξιο ζωηρού θαυμασμού ή επευφημίας. Και μόνο η παρουσία της εκφράζει για μας ένα είδος απειλής για τις άψογες διοργανώσεις μας. Αν κάποιες στιγμές οι άλλες ομάδες με τη χάρη μιας κίνησης, ενός γκολ ή μιας σφοδρής συγκίνησης μας κερνάνε ψίχουλα του απόλυτου ή σπίθες ιδιοφυΐας, η Ελλάδα από τη μεριά της δίνει πάντα αυτό μονάχα που υπόσχεται: την αδιαλλαξία και τη θυσία. Ποτέ δεν είχε άλλες φιλοδοξίες από μια μάχη δίχως έλεος. Δίχως κανένα έλεος για τους άλλους ούτε για τον εαυτό της.

    (...)Δύο τραυματισμοί στα είκοσι λεπτά, δύο δοκάρια οριζόντια, ένα κάθετο, η ισοφάριση από την Ακτή Ελεφαντοστού μέσα σε δέκα λεπτά από τη λήξη του αγώνα, μέσος όρος ηλικίας πάνω από 30 χρόνια: η Ελλάδα πήγαινε στα ίσα για αποκλεισμό. Επιτέλους, τι ανακούφιση. Όμως στο βάθος όλοι ξέραμε. Αυτό το παιχνίδι ήταν δικό τους, η Ελλάδα θα κέρδιζε. Έπρεπε να φτάσουμε στο τέλος, να ακουστεί το «ο κύβος ερρίφθη»! Ενορατικά είχαμε μαντέψει ότι οι συνθήκες αυτής της αναμέτρησης οδηγούσαν στην εποποιία και στην κάθαρση. Όπως στις ραψωδίες του Ομήρου οι θεοί συνεδρίαζαν εκτάκτως και ο Δίας απαιτούσε να μείνουν ουδέτεροι αλλά αυτοί τελικά δεν κατάφερναν να συγκρατηθούν και να μη λάβουν μέρος στη μεγαλειώδη σύρραξη ευνοώντας τους εκλεκτούς τους. Οι Έλληνες θα κέρδιζαν στο τέλος, το ξέραμε. Ένας από μηχανής θεός θα τους λυπόταν στο τέλος αυτής της σκληρής δοκιμασίας και θα κατέβαινε στο γήπεδο στο πλευρό τους. Ήταν ο Δίας. Έλαβε τη μορφή ενός σφυρίγματος. Τότε στο 93ο λεπτό ο Γιώργος Σαμαράς πήρε την μπάλα, την απίθωσε στο σημείο του πέναλτι και ακούμπησε τις παλάμες του στους γοφούς πριν εκτοξεύσει τη χαριστική βολή δίχως ίχνος δισταγμού. Ύστερα σχεδίασε με τα δάχτυλά του το σχήμα μιας καρδιάς για να υπενθυμίσει στο κοινό ότι οι άνθρωποι κερδίζουν τις νίκες κι όχι οι θεοί.
    Όσο κρατάει το Μουντιάλ έχουμε πάντα δυο ομάδες στην καρδιά μας. Τη μία γιατί είναι η δική μας. Την άλλη γιατί είναι η Ελλάδα!!!».

  *Ελπίζω να μην αρχίσουμε πάλι τις γκρίνιες και τη μιζέρια - όπως το συνηθίζουμε -  σχολιάζοντας αρνητικά το εθνικό μας συγκρότημα.
    Είναι αγωνιστές, έχουν ψυχή, τα έδωσαν όλα. Τους οφείλουμε τιμή κι ευγνωμοσύνη.