Ένας ανεκτίμητος θησαυρός

Παρακολουθώ την εξαιρετική εκπομπή της ΕΡΤ2 Φωτεινά Μονοπάτια κάθε Κυριακή στις 10.30 αμέσως μετά τη Θ.Λειτουργία. Δίνω τα θερμά συγχαρητήρια και τις ευχαριστίες μου στην Ελένη Μπιλιάλη, που είναι η εμπνεύστρια, αλλά και η σεναριογράφος και παρουσιάστρια της εκπομπής. Κάθε Κυριακή ένα ταξίδι διαχρονικό, ιστορικό, οπροσκυνηματικό, μια γνωριμία μ' ένα νέο κάθε φορά κομμάτι του ανεκτίμητου θησαυρού της πίστης και της ιστορίας μας, μια άλλη ιερά μονή.

Σήμερα επισκεφθήκαμε την Ύδρα και την Αίγινα.

Ομολογώ πως για την Ύδρα ήξερα μόνο ότι ήταν πατρίδα και έδρα οικονομική του Λάζαρου Κουντουριώτη που βοήθησε βέβαια πολύ στον Αγώνα, αλλά πολέμησε και λυσσαλέα τον Κολοκοτρώνη. Σήμερα γνώρισα τις ιστορικές μονές της Παναγίας Φανερωμένης και του Προφήτη Ηλία. 

Η Μονή του Προφήτη Ηλία και η Ύδρα στα πόδια της 

Ο μοναχός του Προφήτη Ηλία, διηγούμενος την ιστορία της Μονής, δεν δίστασε να μιλήσει για εκείνη την σκοτεινή σελίδα της Ύδρας. Σ' αυτό το μοναστήρι κρατήθηκε φυλακισμένος ο Γέρος του Μωριά από τους αντιπάλους του, Κουντουριώτη, Μιαούλη  και Μαυροκορδάτο, μέχρι που ήρθε ο Ιμπραήμ Πασάς και σάρωσε την Πελοπόννησο  κι έσβησε την Επανάσταση. Τότε τον ελευθέρωσαν για να σώσει την κατάσταση, αλλά ήταν πολύ αργά. Η Πελοπόννησος είχε αλωθεί κι όλα θα πήγαιναν χαμένα αν οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν χτυπούσαν το στόλο του Ιμπραήμ στο Ναυαρίνο.*

Μέσα στο Μοναστήρι της Παναγίας Φανερωμένης υπάρχει Μουσείο στο οποίο μεταξύ των άλλων κειμηλίων φυλάσσεται ο σταυρός του Μιαούλη, ο σταυρός που ύψωνε στο πλοίο του και προσκυνούσε πριν από κάθε απόκοτη ενέργειά του, ναυμαχία, ανεφοδιασμό, σπάσιμο εμπάργκο.

Ο σταυρός στο πλοίο του Μιαούλη,

Σταυρός, πιστών το στήριγμα

Στην Αίγινα άπειρες εκκλησιές , εκκλησάκια, κελλιά και φυσικά η τεράστια Μονή του Αγίου Νεκταρίου, προσκύνημα όλης της ανά τον κόσμο Ορθοδοξίας.

Γιατί τα γράφω όλα αυτά;

Η Ελλάδα μας είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός. Θησαυρός είναι το κουτί, το δοχείο, στο οποίο φυλάσσεται με ασφάλεια κάτι πολύτιμο. Νομίζω δεν είναι δυνατόν να μετρηθούν τα πολύτιμα, τα πανάκριβα "κομμάτια" της πατρίδας μας. Δεν υπάρχει σημείο ελληνικής γης και το πιο απόμερο, σε βουνά, σε γκρεμούς, σε χαράδρες, σε νησιά, σε σπηλιές, που να μην βρεις ένα μοναστήρι ιστορικό ή και νεότερο στο οποίο έχουν αποθησαυρισθεί εκτός από τις προσευχές, την άσκηση και τον αγιασμό των μοναστών και εθνικά γεγονότα καθηλωτικά, και μνημεία της ιστορίας, της παράδοσης, της λαογραφίας, της τέχνης μας. Δεκάδες χιλιάδες οι εκκλησιές, τα εκκλησάκια και τα ξωκλήσια που στεφανώνουν καθε κορφή, που τα βρίσκουμε στους αυλόγυρους των σπιτιών στα νησιά μας, που δίνουν όνομα και γιορτάσι σε γειτονιές στις πόλεις και στα χωριά και στις εξοχές μας. Χώρια τα απομεινάρια της αρχαίας Ελλάδας που ξεπροβάλλουν στα γνωστά κέντρα του αρχαίου πολιτισμού μας αλλά και στα πιο απίθανα μέρη,  θαρρείς στο πουθενά, στη Φιγάλεια για παράδειγμα ή στο Όρραον.

Όλη η Ελλάδα μας ένα Μουσείο ζωντανό, διαδραστικό, σε συνεχή δημιουργία και εξέλιξη!

Ελλάδα δεν είναι μόνο οι φυσικές ομορφιές, που είναι κι αυτές ανεκτίμητες, θείο δώρο!

Πολύ περισσότερο Ελλάδα δεν είναι αυτή η μιζέρια που ζούμε τα τελευταία χρόνια! Ελλάδα δεν είναι ο πνευματικός μας ξεπεσμός, ο ευτελισμός της παιδείας μας που έγινε εκπαίδευση, η αποτίμηση σε χρήμα όλης της ζωής μας, οι πολιτικές αθλιότητες και αναξιότητες. 

Η Ελλάδα είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός!!! Τον γνωρίζουμε; Τον τιμούμε; Τον αγαπούμε;

Καμιά φορά κάτοχοι θησαυρών πεθαίνουν πάμφτωχοι! Ακούμε για ζητιάνους και ρακοσυλλέκτες που όταν πέθαναν, βρέθηκαν ανάμεσα στις βρωμιές και τα ράκη τους μεγάλα χρηματικά ποσά.

Μήπως και στην Ελλάδα αισθανόμαστε και ζούμε ως φτωχοί ενώ κατέχουμε έναν ανεκτίμητο θηασυρό! Μήπως είναι καιρός ν' ανοίξουμε τον θησαυρό μας και να τον απολαύσουμε!!!

*Ο Κολοκοτρώνης μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας ήρθε στην Ύδρα και συμφιλιώθηκε με τον Κουντουριώτη. Αλληλοσυγχωρέθηκαν. Δείγμα κι αυτό ανθρώπων πιστών, με φόβο Θεού και καλλιέργεια ψυχής.

**Ο Μιαούλης ήταν ο ναύαρχος της Επανάστασης με λαμπρές δάφνες νίκης. Έπεσε όμως κι αυτός θύμα εγωισμού και φανατισμού. Το 1831 μετά από μια εξέγερση εναντίον του Καποδίστρια πυρπόλησε την ακριβοπληρωμένη με το δάνειο του Λονδίνου φρεγάτα "Ελλάς", την πρώτη ναυαρχίδα στην ιστορία του πολεμικού μας ναυτικού. Ακολούθησε η δολοφονία του Καποδίστρια.

Η ιστορία μας έχει πολύ ηρωισμό, πολλή εμπάθεια και μια διαρκώς επιπολάζουσα διχόνοια.

Η Παλαιοχώρα, το Άγιον Όρος της Αίγινας, 

κατάσπαρτη από ερειπωμένα εκκλησάκια και ασκηταριά

Ο ναός του Αγίου Νεκταρίου,

ιερό πανορθόδοξο προσκύνημα

ενός Αγίου που υπέμεινε την αδικία και τη συκοφαντία

 ειρηνικά και ανεξίκακα

και δοξάσθηκε από τον Θεό υπερβαλλόντως!

"Νεφύδριόν εστιν και θάττον παρελεύσεται"

T' ουρανού την ομορφάδα 

συνθέτουν τα σύννεφα 

και του ήλιου 

το παιχνιδιάρικο φως.

Στης ζωής μας το ταξίδι

σύννεφα θά 'ρθουν,

θα ξεσπάσουν και μπόρες.

Μα ο ήλιος δεν χάνεται,

και ολόλαμπρος πάλι θα βγει.

Μες στα δύσκολα έλπισε,

στη λιακάδα που θε να ξανάρθει

ολόψυχα πίστεψε,

την ομορφιά του αγώνα σου 

λεπτό προς λεπτό,

και στιγμή τη στιγμή ζήσε! 

Κι ένας άλλος Ήλιος

λαμπερός και θερμός,

αβασίλευτος,

Φως ουράνιο, θεϊκό θα σκορπίσει

και των ματιών και της ψυχής σου τα δάκρυα 

μαλακά, αγαπητικά θα σφογγίσει. (Σ.Κ.)

Σαν σήμερα το τέλος του Τέλου

 

Ανάμεσα στα πολύ γενναία παλικάρια του Μακεδονικού αγώνα ξεχωρίζει ο Καπετάν-Άγρας, ο Εύελπις από τους Γαργαλιάνους της Μεσσηνίας, που άφησε όπως κι ο Παύλος Μελάς το βόλεμα και την καριέρα του και ζήτησε να τοποθετηθεί στον Τίρναβο, δίπλα στα ελληνοτουρκικά σύνορα για να περάσει με την πρώτη ευκαιρία στη σκληρά δοκιμαζόμενη κι απ’ όλους τους γείτονές μας διεκδικούμενη Μακεδονία.  Βάση του αγώνα του έγινε ο Βάλτος, η θρυλική λίμνη των Γιαννιτσών, όπου σιωπηλά αλλά αποφασιστικά παιζόταν η τύχη της Μακεδονίας. Προσωπικός του ορκισμένος αντίπαλος ο αρχικομιτατζής Γιοβάν Ζλατάν.

Η απίστευτα δύσκολη διαβίωση στο Βάλτο με τα κουνούπια και την ελονοσία, με τη φοβερή υγρασία και τη λιγοστή τροφή, με τις ατέλειωτες αγρύπνιες και τις ενέδρες των εχθρών κλόνισαν την υγεία του.

Φεύγει από το Βάλτο, αλλά δεν εγκαταλείπει τον Αγώνα. Τον βρίσκουμε στη Νάουσα με τον γενναίο σύντροφό του τον Αντώνη Μίγκα να αγωνίζεται για την αγαπημένη του Μακεδονία. Αλλά, αν και είναι ικανότατος  στα στρατιωτικά και τον πόλεμο, θα αποδειχτεί πολύ έντιμος κι αγνός κι εύκολο θύμα στη διπλωματία. Βούλγαροι του Βερμίου, υποκινούμενοι από τον Ζλατάν, του προτείνουν κρυφή συνάντηση που θα αποβλέπει στη σύμπραξη και συνεργασία των Ελλήνων με τους Βουλγάρους εναντίον των Τούρκων. Ο Άγρας πέφτει στην παγίδα. Πηγαίνει στη συνάντηση, στην τοποθεσία Ρακόβραχο του Βερμίου, άοπλος με τον φίλο του τον Μίγκα κι άλλα τρία παλικάρια. Οι Βούλγαροι τους συλλαμβάνουν. Αφήνουν ελεύθερα τα τρία παλικάρια και κρατούν τον Καπετάν-Άγρα και τον Αντώνη Μίγκα. Επί τρεις ημέρες τους περιφέρουν στα χωριά της περιοχής, από το Βέρμιο ως το Καϊκακτσαλάν, σαν τρόπαια και λάφυρα νίκης, χτυπώντας, βρίζοντας, εξευτελίζοντάς τους. Στις 7 Ιουνίου του 1907 ακούγεται ότι καταφθάνουν τα παλικάρια του Άγρα για να ελευθερώσουν τον αρχηγό τους. Οι κομιτατζήδες φοβούνται. Για να απαλλαγούν από τους κρατούμενούς τους και να γλιτώσουν οι ίδιοι κρεμούν τους δυο εθνομάρτυρες σε μια καρυδιά του χωριού Τέχοβο κοντά στην Έδεσα, που από τότε ονομάστηκε Καρυδιά. Διατάζουν μάλιστα τους κατοίκους του χωριού να μην πλησιάσουν τα κρεμασμένα κορμιά, να μη διανοηθούν να τα θάψουν. Τα θέλουν κρεμασμένα, τρανές αποδείξεις της θηριωδίας και της ατιμίας τους. Όλοι κλείνονται φοβισμένοι στα σπίτια τους.

Μόνο τρεις γυναίκες, τρεις Μαρίες, τρεις μυροφόρες, επαναλαμβάνουν την ηρωική, τη μεγαλειώδη πράξη της Αντιγόνης της ηρωίδας του Σοφοκλή. Αναλαμβάνουν το φρικιαστικό και ιερό συνάμα έργο του ενταφιασμού των δυο νεκρών ηρώων. Αγνοούν τις οργισμένες φοβέρες των δολοφόνων Βουλγάρων και με κίνδυνο της ζωής τους τη νύχτα καταπιάνονται με το ξεκρέμασμα, τον καθαρισμό, τον νεκροστολισμό και την ταφή τους. Με τη βοήθεια του Καπετάν-Σταφίδα μεταφέρουν τους νεκρούς στο γειτονικό χωριό Βλάδοβο και τους ενταφιάζουν στον περίβολο του ναού του Αγίου Δημητρίου. Δυο μέρες αργότερα τα παλικάρια του Καπετάν-Άγρα παγιδεύουν και εξοντώνουν τον Ζλατάν και τη συμμορία του.

Ο Καπετάν –Άγρας κι ο Αντώνης Μίγκας βρήκαν τραγικό θάνατο, αλλά πέρασαν στην αθανασία των ηρώων και τα ονόματά τους γράφτηκαν ανεξίτηλα στην εθνική μας μνήμη. Ο θάνατός τους έγινε φως για όλους τους Έλληνες. Σε όλους μας πρόσφεραν θησαυρό ανεκτίμητο: την πάγκαλη ελληνική ψυχή τους που την ασφαλίσαμε στης ψυχής μας το μυροδοχείο σαν πολύτιμο κι άσωτο μύρο.

Εσπερινός της εορτής του Αγίου Πνεύματος, ("της γονατιστής"...επί το λαϊκόν)

Εσπερινός της εορτής του Αγίου Πνεύματος, ("της γονατιστής"...επί το λαϊκόν)

Οι ευχές, τις οποίες ακούμε γονατιστοί, είναι συγκλονιστικές, αλλά περνούν επί το πολύ αστόχαστες λόγω της γλώσσας και της κοπώσεως-ιδίως όταν τα γόνατα είναι τραυματισμένα. Ευγνώμων για το "Ανθολόγιον των Ιερών Ακολουθιών του όλου ενιαυτού" το οποίο έχω μπροστά μου, παρακολουθώ και από το κείμενο. Πολλά τα σημεία τα οποία θα ήθελα να συγκρατήσω. Μένω στα εξής:

" ...Ἀλλὰ θαρροῦντες τοῖς οἰκτιρμοῖς σου, κράζομεν· Ἁμαρτίας νεότητος ἡμῶν, καὶ ἀγνοίας μὴ μνησθῇς, καὶ ἐκ τῶν κρυφίων ἡμῶν καθάρισον ἡμᾶς. Μὴ ἀπορρίψῃς ἡμᾶς εἰς καιρὸν γήρως, ἐν τῷ ἐκλείπειν τὴν ἰσχὺν ἡμῶν, μὴ ἐγκαταλίπῃς ἡμᾶς, πρίν ἡμᾶς εἰς τὴν γῆν ἀποστρέψαι, ἀξίωσον πρὸς σὲ ἐπιστρέψαι, καὶ πρόσχες ἡμῖν ἐν εὐμενείᾳ καὶ χάριτι. Ἐπιμέτρησον τὰς ἀνομίας ἡμῶν τοῖς οἰκτιρμοῖς σου, ἀντίθες τὴν ἄβυσσον τῶν οἰκτιρμῶν σου, τῷ πλήθει τῶν πλημμελημάτων ἡμῶν..."

Πώς να μιλήσουμε στον Θεό; Πού να βρούμε το θάρρος; Μπροστά σ' έναν επίγειο άρχοντα δένεται η γλώσσα μας και τρέμουν τα πόδια μας; Πώς να σταθούμε μπροστά στον Θεό και Δημιουργό του παντός και να αρθρώσουμε λόγο;

Στους οικτιρμούς Του βρίσκουμε το θάρρος. Στην απέραντη αγάπη, το έλεος, την άμετρη φιλανθρωπία Του. 

Και τι Του ζητάμε; Να μη θυμηθεί τις αμαρτίες της νιότης και της αγνοίας μας. Η απερισκεψία και το ακαταλόγιστο της νιότης και το άλλοθι της αγνοίας. Ας είναι αυτά τα ελαφρυντικά μας. 

Να μας καθαρίσει από τα κρύφια αμαρτήματά μας, αυτά που δεν τολμάμε ούτε να τα σκεφτούμε, αυτά που τα έχουμε καταχωνιάσει στα βάθη του υποσυνείδητου και δεν τα αγγίζουμε από πόνο ή από ντροπή.

Να μη μας εγκαταλείψη στον καιρό των γηρατειών μας τότε που χάνεται η ισχύς μας η σωματική αλλά και η ψυχική και οι πνευματικές μας δυνάμεις. Αυτό το αίτημα πολύ με συγκινεί γιατί βιώνω αυτόν τον καιρό την κατάπτωση των γηρατειών στην ηλικωμένη μητέρα μας. Πόσο καίριο αίτημα! Το γήρας περικράτησον, όπως λέει ο Μέγας Βασίλειος. Αγκάλιασε τα γηρατειά, Κύριε, και στήριξέ τα!

Μη μας εγκαταλείψεις, Κύριέ μας. Πριν επιστρέψουμε πάλι στη γη από την οποία μας έφτιαξες, αξίωσέ μας να επιστρέψουμε σε Σένα. Πριν μας σκεπάσει η χωμάτινη πατρίδα μας, ας μας δεχθεί η φιλάνθρωπη πατρική αγκαλιά Σου για να βρεθούμε εκεί ασφαλισμένοι, αλλοιωμένοι από την θεότητά Σου, ακριβά εξαγορασμένοι και ελευθερωμένοι από την δουλεία του θανάτου.

Σύγκρινε, Κύριε, τις ανομίες μας με τους οικτιρμούς Σου! Από τη μια η άβυσσος των οικτιρμών Σου, από την άλλη το πλήθος των δικών μας πλημμελημάτων. Η αντιδιαστολή είναι συντριπτική. Όλα τα πλημμελήματά μας είναι τίποτα μπροστά στην άβυσσο των θείων οικτιρμών, αρκεί να τα ρίξουμε σ' αυτήν. Μόνο αυτό ζητάει από μας ο Θεός: να Του χαρίσουμε τις αμαρτίες μας, δηλαδή τη ζωή μας!

Υπέροχες ευχές γραμμένες από φωτισμένους, δηλαδή αγιοπνευματικούς ανθρώπους, που αγκαλιάζουν όλη μας την ύπαρξη και την ασφαλίζουν στα χέρια του Θεού, αν δεν μείνουν μόνο όμορφα λόγια και ακούσματα, αλλά γίνουν το αδιαπραγμάτευτο βίωμά μας.

Ψυχοσάββατο, για τους κεκοιμημένους ή για τους ζωντανούς;

Ψυχοσάββατο σήμερα της Πεντηκοστής. Κάναμε κόλλυβα, δώσαμε για μνημόνευση τα ονόματα των κοιμηθέντων συγγενών και φίλων, παρακαλέσαμε τον Θεό να τους αναπαύσει εν χώρα ζώντων, εν σκηναίς δικαίων και να τους συναριθμήσει μετά αγίων. Ημέρα των προαπελθόντων σήμερα, αλλά και μια εξαιρετική ευκαιρία δικού μας αναστοχασμού και αξιολόγησης της ζωής μας, των αξιών μας, των στόχων μας, των μεριμνών μας.

 Πολύ βοηθητική η ακολουθία της ημέρας. Διαλέγω δυο από τα πολλά στοχαστικά τροπάρια: (Από τους Αίνους)

"Πάντες οἱ τῷ βίῳ προστετηκότες, δεῦτε ἐν τοῖς τάφοις ἐξεστηκότες, ἐγκύψατε, ἴδετε τοῦ κόσμου τὴν ἀπάτην, ποῦ νῦν τοῦ σώματος τὸ κάλλος, καὶ ἡ δόξα τοῦ πλούτου; ποῦ δὲ ἡ ἔπαρσις τοῦ βίου; ὄντως μάταια πάντα· διὸ κράξωμεν πρὸς τὸν Σωτῆρα· Οὓς ἐξελέξω ἐκ τῶν προσκαίρων ἀνάπαυσον, διὰ τὸ μέγα σου ἔλεος".

Όλοι εσείς οι κολλημένοι σ' αυτήν την πρόσκαιρη ζωή,

ελάτε έξω, ελάτε στα μνήματα, σκύψτε και δείτε αυτού του κόσμου την απάτη.

Πού πήγε τώρα η ομορφιά του σώματος και η δόξα που δίνει ο πλούτος;

Πού πήγε η ανόητη έπαρση του βίου; Στ' αλήθεια, μάταια είναι όλα.

Γι' αυτό ας φωνάξουμε στον Σωτήρα μας:

Αυτούς που διάλεξες και απομάκρυνες από τα πρόσκαιρα 

ανάπαυσέ τους, Συ με το απέραντο έλεός Σου.

"Νῦν ἐπὶ τὸν τάφον ὁ ἐπὶ θρόνου, νῦν ὁ ἐν πορφύρᾳ φθορὰν ὑπέδυ· οὐκ ἔτι ἐν θρόνῳ γάρ, ἀλλ' ἐν μνήματι κεῖται, ἴδε, ἐξέλιπε, τὸ βασίλειον κράτος, ἴδε, ὡς ὄναρ, τῶν ἀνθρώπων, παροδεύει ὁ βίος· διὸ κράξωμεν πρὸς τὸν Σωτῆρα· Οὓς ἐξελέξω ἀνάπαυσον, διὰ τὸ μέγα σου ἔλεος".

Τώρα βρίσκεται στον τάφο αυτός που καθόταν στον θρόνο.

Τώρα υφίσταται την φθορά και λιώνει αυτός που φορούσε την πολυτελή πορφύρα.

Δεν κάθεται πια περήφανος στον θρόνο, αλλά κείται άψυχος στο μνήμα.

Δες, χάθηκε η βασιλική δύναμη,

δες, σαν όνειρο περνά και χάνεται ο βίος των ανθρώπων.

Γι' αυτό ας φωνάξουμε στον Σωτήρα μας, μ' όλη μας την δύναμη:

Αυτούς που διάλεξες και πήρες κοντά Σου, ανάπαυσέ τους, Συ με το απέραντο έλεός Σου.*

Λίγο πολύ οι περισσότεροι ξεχνιόμαστε και βουλιάζουμε στην τύρβη αυτού του μάταιου κόσμου. Μας νοιάζουν τα χρήματα, η δόξα, οι ηδονές, η καλοπέραση, η κοινωνική καταξίωση, η επιστημοσύνη. Η έπαρση του βίου, η δόξα του πλούτου, το κάλλος του σώματος, η σταδιοδρομία απορροφούν την έγνοια και τη φροντίδα μας. Κι όμως μια ματιά στον τάφο που είναι η κοινή κατάληξη πάντων  -χωρίς καμιά, μα καμιά εξαίρεση- των ανθρώπων μπορεί να μας επαναφέρει στα συγκαλά μας. Μόνη μας ελπίδα και απαντοχή και απαρασάλευτη σταθερά, ο Σωτήρας μας, ο Χριστός μας, η Ανάστασή μας, η Αιωνιότητά μας, ο αληθινός και αμετακίνητος πλούτος, η ολόφωτη δόξα, η αγέραστη και άλυωτη ομορφιά. Σ' Αυτόν ας καταφύγουμε ζητώντας το απέραντο έλεός Του και για μας και για τους αγαπημένους μας που ήδη πέρασαν στην άλλη ...όχθη!

*Η μετάφραση δεν γίνεται κατά λέξη

Πάτα στη γη ανάλαφρα, διακριτικά

Πάτα στη γη ανάλαφρα, διακριτικά... 

Μην τη στραγγίξεις για να πιεις μονάχα εσύ. 

Σκέψου πόσοι έζησαν πριν από σένα, 

έφαγαν, ήπιαν, ντύθηκαν, χάρηκαν, γέρασαν,

κοιμήθηκαν στο αφράτο χώμα, το ζεστό, 

προσμένοντας αθανασία... 

Μα τον σεβάστηκαν της γης τον θησαυρό, 

τον κληροδότησαν σε σένα και σε μένα. 

Εσύ στα εγγόνια, στα πικρά παιδιά σου, τι θ' αφήσεις;

Πάτα στη γη ανάλαφρα, διακριτικά... 

Ακολουθεί κι η επόμενη γενιά...

Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Α΄Οικουμενική Σύνοδος

Το έψαχνα για να το αναρτήσω την περασμένη Κυριακή που ετιμάτο η μνήμη των 318 θεοφόρων Πατέρων της Α΄Οικουμενικής Συνόδου. Το βρήκα σήμερα και το αναρτώ ετεροχρονισμένα.

 Μια από τις σπουδαιότερες ενέργειες του Κωνσταντίνου ήταν η σύγκληση της Α΄Οικουμενικής Συνόδου για την εξέταση του δογματικού ζητήματος που είχε προκύψει από τη διδασκαλία του Αρείου.

Ο ίδιος δεν μπορεί να ανεχθεί ούτε να καταλάβει τις ενδοεκκλησιαστικές έριδες - οι οποίες πολύ συχνά είχαν και προσωπικό εμπαθή χαρακτήρα- για τις οποίες εκφράζει απέχθεια. Δεν είναι δυνατόν να ερίζουν και να έχουν τόση έχθρα οι επίσκοποι, που έπρεπε να έχουν υποδειγματική αγάπη και ταπείνωση. Πίστευε ο Κωνσταντίνος ότι ο Χριστιανισμός ήταν ενωτικός και μ' αυτόν θα ειρήνευε και θα σωζόταν ο κόσμος. Τώρα απογοητεύεται από τις διαμάχες. Θέλει να βάλει ένα τέλος, αλλά χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία τους γιατί έχει επίγνωση ότι είναι άσχετος με τα δογματικά. Θα μπορούσε να νομοθετήσει, αλλά αυτό το θεωρούσε βάναυση παρέμβαση σε μια υπόθεση που δεν ήταν κρατική. Αποφασίζει λοιπόν με τη συμβουλή κάποιων ιεραρχών να καλέσει σε εσωτερικό διάλογο τους θρησκευτικούς λειτουργούς και να συστήσει έτσι το υπέρτατο συλλογικό όργανο της Εκκλησίας, την Οικουμενική Σύνοδο.

Η Εκκλησία πρέπει να ρυθμίζει μόνη της τα του οίκου της συνοδικά, αλλά με την υποστήριξη του κράτους.

Ο αυτοκράτορας αυτοκαταργείται, αλλά κάνει ό,τι μπορεί για να επιτύχει η Σύνοδος. Εκδίδει διάταγμα και με προσωπικές επιστολές το αποστέλλει σε όλους τους επισκόπους όλων των επαρχιών, Ανατολής και Δύσης. Το διάταγμα ήταν περίπου το εξής:

“Νικητής Κωνσταντίνος, Μέγιστος Σεβαστός,

προς τους απανταχού επισκόπους

Τίποτα δεν είναι τιμιότερο για μένα από τη θρησκεία. Αυτό πιστεύω πως είναι φανερό σε όλους... Αρχικά συμφώνησα να γίνει η Σύνοδος στην Άγκυρα της Γαλατίας. Τελικά νομίζω πως είναι καλύτερα να γίνει στη Νίκαια της Βιθυνίας... Θα είμαι κι εγώ πλησίον ως θεατής και συμμέτοχος σε οτιδήποτε συμβεί. Ζητώ από όλους σας, αγαπητοί μου αδελφοί, να συνταχθήτε όλοι το συντομότερο στην πόλη της Νίκαιας. Ο Θεός να σας φυλάττει...”

Μαζί με την επιστολή και το διάταγμα ο Κωνσταντίνος στέλνει αυτοκρατορικά οχήματα σε όλες τις επαρχίες για να διευκολύνει τη μεταφορά των επισκόπων και των ακολουθιών τους. Δεν συμμετείχαν οι περισσότεροι των δυτικών επαρχιών, ούτε ο επίσκοπος Ρώμης. Έτσι η Σύνοδος αποτελέστηκε κυρίως από τους επισκόπους των ελληνικών και εξελληνισμένων περιοχών.

Σιγά-σιγά καταφθάνουν στη Νίκαια οι επίσκοποι. Οι περισσότεροι είναι γηραιοί, πληγωμένοι και βασανισμένοι από τα πρόσφατα μαρτύρια. Έρχονται με ελπίδες για την ειρήνευση της Εκκλησίας, αλλά και με τον πόθο να γνωρίσουν από κοντά αυτόν τον θαυμάσιο αυτοκράτορα που κατέπαυσε τους εναντίον τους διωγμούς. Περίπου 318 πατέρες συγκεντρώθηκαν στη Νίκαια κατά τη μαρτυρία του Μεγάλου Αθανασίου και φιλοξενήθηκαν αβραμιαία από την αυτοκρατορική μέριμνα. Η τυπική έναρξη έγινε στις 14 Ιουνίου του 325.

Ο Κωνσταντίνος πήρε το λόγο και είπε τα εξής:

“Χρωστώ ευγνωμοσύνη, ω φίλοι, στον Βασιλέα των όλων, διότι μου χάρισε την παρούσα στιγμή, ώστε να σας δω όλους μαζί συναθροισμένους σε κοινή ομοφροσύνη. Κανένας βάσκανος εχθρός να μη λυμαίνεται τα αγαθά μας. Τώρα που παραμερίστηκε η θεομαχία των τυράννων, να μη βρει άλλο τρόπο ο φιλοπόνηρος δαίμονας να υποβάλλει βλασφημίες. Γιατί η εμφύλια στάση της Εκκλησίας είναι χειρότερη από κάθε πόλεμο. Οι συγκρούσεις αυτές φαίνονται πιο λυπηρές από τις πολεμικές συγκρούσεις. Όταν κέρδισα τις νίκες με τη βοήθεια του Υψίστου έκρινα ότι πρέπει να ευγνωμονώ συνεχώς το Θεό και να συμμετέχω στη χαρά που είχατε δι' εμού. Μόλις έμαθα για τις έριδές σας δεν θεώρησα το θέμα δευτερεύον. Βιάστηκα να βρω θεραπεία γι' αυτό σας κάλεσα. Χαίρομαι που σας βλέπω εδώ συγκεντρωμένους. Εύχομαι να ενωθείτε ψυχικά σε μια ειρηνική συμφωνία, να λύσετε τον κόμβο της αντιλογίας με την ειρήνη του Θεού. Έτσι και στον Θεό θα αρέσετε και σε μένα τον συνθεράποντά σας θα δώσετε υπερβολική χαρά...”

Μ' αυτά τα λόγια ο Κωνσταντίνος προσπάθησε να θέσει όλο το θέμα στη βάση της αγάπης του Θεού.

Πριν ακόμα αγγίξουν το επίμαχο θέμα των κακοδοξιών του Αρείου άρχισαν οι επίσκοποι να αλληλοκατηγοριύνται για προσωπικά ζητήματα.  Εκτοξεύονταν βαριές κατηγορίες από κάθε πλευρά. Ο Κωνσταντίνος τα είχε χαμένα. Άκουγε με θλίψη. Πέρασαν ώρες και ημέρες με μικρότητες. Κάποια στιγμή ο αυτοκράτορας πήρε πάλι το λόγο. “Παρακαλώ, άγιοι πατέρες, για να μην εξαντληθούμε στις αλληλοκατηγορίες, γράψτε όλοι τα παράπονά σας και φέρτε μου τα έγγραφα να τα μελετήσω και να δω τι μπορώ να κάνω για όλα τα θέματα που θίγετε”. Σε μια συγκεκριμένη ημέρα οι περισσότεροι επίσκοποι παρέδωσαν στο βασιλέα λιβέλλους, όπου κατηγορούσαν πρόσωπα και πράγματα. Την επόμενη ημέρα πήρε πάλι το λόγο ο Κωνσταντίνος: “Δεν είναι σωστό εγώ όντας ένας απλός άνθρωπος να ακούω ιερείς και επισκόπους να αλληλοκατηγορούνται. Πήρα τους λιβέλλους σας, αλλά δεν τους διάβασα. Εμπρός, λοιπόν ανάψτε εδώ μπροστά μου μια φωτιά”. Πράγματι ανάφθηκε η φωτιά κι ο ίδιος ο αυτοκράτορας πέταξε για να καούν όλα τα λιβελλογραφήματα . “Έτσι διαγράψετε τα σφάλματα των άλλων, πατέρες. Ας μιμηθούμε όλοι τη θεία φιλανθρωπία. Να συγχωρέσουμε ό ένας τον άλλον. Να ασχοληθούμε μονοιασμένοι και ενωμένοι με το σοβαρό θέμα που μας απασχολεί. Επιτρέψτε μου. Αν έβλεπα με τα μάτια μου τον επίσκοπο να μοιχεύεται, θα τον σκέπαζα με τη βασιλική αλουργίδα μου για να μη βλάψει η αμαρτία του ιερωμένου τους πιστούς”.

Κάπως έτσι μπόρεσε να σταθεί και να ολοκληρωθεί η Σύνοδος η οποία χάρη κυρίως στην ευγλωττία και μαχητικότητα του Αθανασίου του Μεγάλου κατέληξε ομόφωνα στη σύνταξη των πρώτων επτά άρθρων του Συμβόλου της Πίστεως, των σχετικών με τον Υιό. Κάθε του λέξη έχει τη βαρύτητα της αλήθειας και της θεϊκής φώτισης. Για κάθε γιώτα του κειμένου δόθηκε μάχη.

Όταν συναποφασίστηκαν τα άρθρα του Συμβόλου ο Κωνσταντίνος πήρε στα χέρια του το κείμενο, σηκώθηκε όρθιος και με τρεμάμενα από τη συγκίνηση χείλη το διάβασε δυνατά, καθαρά, μεγαλόπρεπα. Οι αρχιερείς δάκρυσαν. Ο αυτοκράτορας που θεωρητικά ήταν έξω από τη Θεία Χάρη τους συγκάλεσε, τους ομονόησε και τώρα προσφέρει το μεγαλύτερο δώρο στον Εσταυρωμένο, την ομολογία της θεότητάς Του, της ενανθρώπησης, της Σταυρώσης, της Ανάστασης. Διπλή η προσφορά του Κωνσταντίνου στην Εκκλησία. Κατέπαυσε τους διωγμούς που είχαν επιβληθεί από την άθεη εξουσία. Κατέπαυσε και τις έριδες που ξεκίνησαν από τη θρησκευτική μισαλλοδοξία.

Ας αναφέρουμε και κάποια δευτερεύοντα, αλλά καίρια θέματα που ρυθμίστηκαν με τη βοήθεια του Κωνσταντίνου στην Α΄Οικουμενική Σύνοδο. Πρέπει να πούμε ότι η Εκκλησία στα πρώτα της βήματα μετά τους διωγμούς δεν ήταν εύκολο να οργανωθεί και να συνταχθεί. Επικρατούσε μεγάλη ακαταστασία. Δεν υπήρχαν τυπικές διατάξεις ώστε να περιφρουρείται η λατρεία. Κάθε περιοχή, για παράδειγμα, γιόρταζε το Πάσχα σε διαφορετική ημερομηνία. Οι επίσκοποι φιλονικούσαν ακόμα και γι' αυτό. Έρχεται λοιπόν ο Κωνσταντίνος έμπειρος στην κοσμική διοίκηση και βοηθά στη συγκρότηση της διοίκησης της Εκκλησίας. Προτείνει στη Σύνοδο την Κυριακή ως επίσημη ημέρα λατρείας για όλη την αυτοκρατορία και την Παρασκευή ως ημέρα νηστείας. Την εβδομάδα των Παθών προτείνει να σταματούν οι εργασίες για να συμμετέχουν οι πιστοί με κατάνυξη και μετάνοια στα Πάθη. Με τη βοήθεια αστρονόμων προτείνει τον κοινό εορτασμό του χριστιανικού Πάσχα την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας. Όλα αυτά έγιναν δεκτά από τους Πατέρες.

 Επίσης σ' αυτή τη Σύνοδο τέθηκε το θέμα της αγαμίας όλων  των κληρικών. Κανείς δεν τολμούσε να μιλήσει υπέρ του εγγάμου, παρόλο που οι πιο πολλοί ήσαν έγγαμοι, για να μην θεωρηθούν σαρκολάτρες. Πήρε το λόγο ο Παφνούτιος, άγαμος, κάτισχνος, ηλικιωμένος και είπε τα εξής: “Ο γάμος, Άγιοι Πατέρες είναι από το Θεό ευλογημένος. Η συζυγική σχέση είναι σωφροσύνη. Ας μη φορτώσουμε στους κληρικούς δυσβάσταχτο φορτίο κι ας μην τους οδηγήσουμε στην παρανομία. Όσοι χειροτονούνται μετά το γάμο να μη χωρίζουν από τις πρεσβυτέρες τους. Όσοι βέβαια άγαμοι όντας χειροτονήθηκαν ας μην παντρεύονται μετά τη χειροτονία τους”. Με τα σοφά λόγια του Παφνούτιου συντάχθηκαν όλοι οι επίσκοποι και η ιστορική πορεία του ορθόδοξου κλήρου απέδειξε ότι η απόφαση αυτή ήταν πολύ ορθή.

Μετά την Σύνοδο ο Κωνσταντίνος θέλησε να γνωρίσει από κοντά τον Γέροντα Παφνούτιο, ο οποίος είχε μόνο ένα μάτι. Το άλλο το είχε χάσει σε βασανιστήρια στην εποχή των διωγμών. Μεταξύ τους διημείφθη ο εξής διάλογος:

-Από πού είσαι, πάτερ;

-Είμαι επίσκοπος σε μια πόλη των Άνω Θηβών στην Αίγυπτο.

-Είχα πάει στην Αίγυπτο με τον Διοκλητιανό. Θαύμασα την πόλη του Αλέξανδρου. Λαχταρούσα να ξαναεπισκεφθώ την Αλεξάνδρεια, αλλά η λαχτάρα μου ανακόπηκε από τις εκκλησιαστικές διαμάχες που κυρίως εκεί ξέσπασαν. Δεν θέλω να πάω στην πόλη όπου έσβησε το όνειρο της ενότητας.

Ο Παφνούτιος λυπήθηκε πολύ. Δάκρυα κυλούσαν από το ένα του μάτι. Ο Κωνσταντίνος πάλι τον ρώτησε:

-Πώς έχασες το μάτι σου, τίμιε πάτερ;

Μετά από λίγη σιωπή ο γέροντας απάντησε διστακτικά:

-Το ένα μάτι το πρόσφερα θυσία στο Χριστό και το άλλο μου το άφησε ο Θεός και μου χάρισε και τη ζωή για να απολαύσω τη βασιλεία σου.

Ήταν η σειρά του Κωνσταντίνου να συγκινηθεί και να δακρύσει. Κι ο Παφνούτιος συνέχισε:

-Τι να πω και τι να λαλήσω; Απορώ και εξίσταμαι με όσα οικονόμησε ο Θεός και ζούμε τον τελευταίο καιρό. Πριν από δυο δεκαετίες ήμασταν άθλιοι, πεταγμένοι στις φυλακές, ρακένδυτοι, δυστυχείς, θλιβεροί. Έτσι βρέθηκε κι ο φτωχός Παφνούτιος μπροστά στον άρχοντα Αρριανό. Ο ίδιος ο άρχοντας στον παροξυσμό της οργής του βύθισε το δόρυ του στο μάτι μου. Λιποθύμησα από τον υπερβολικό πόνο κι έπεσα σαν νεκρός. Δεν μου έδωσε σημασία, δεν έκαμε τον κόπο να με αποτελειώσει.

Ο Κωνσταντίνος αγκάλιασε τον γέροντα και τον φίλησε στη θέση του εξορυγμένου του ματιού.

-Ω μάρτυς Παφνούτιε, ω κακουργήματα ανείπωτα της Ρώμης.

-Και τώρα, Βασιλεύ, συνέχισε ο Παφνούτιος, πώς να μη συγκινούμαστε μπροστά στην ημερότητά σου. Μας τιμάς, μας σέβεσαι, ακούς εμάς τους δυστυχείς. Τι θαύμα της Πρόνοιας και της μεγαλοσύνης του Θεού. Εκείνος σε διάλεξε και σε φωτίζει. Μακάρι να σε καθοδηγεί και να σε υπερδοξάσει στη Βασιλεία Του.

-Να εύχεσαι, πάτερ Άγιε.

 

Διασκευή από το βιβλίο “Ο πατήρ της Ρωμιοσύνης” Ολυμπιάδος Ντίτορα

 

Ευχαριστούμε τον Θεό που μας τον έστειλε!

Σήμερα μας αποχαιρέτησε ο καθηγητής κ.Σωτήρης Τσιόδρας μετά την τελευταία ζωντανή ενημέρωση για την εξάπλωση του κορωνοϊού στη χώρα μας και τον εναντίον του ιού αγώνα.

Ό,τι και να γράψουμε για τον καθηγητή μας είναι λίγο. Δαπανήθηκε για όλους μας και εισέπραξε βέβαια και το ανάλογο τίμημα. Αγάπη και ευγνωμοσύνη από πολλούς, αλλά και λοιδωρίες και κατηγορίες και συκοφαντίες και πικρά σχόλια από άλλους, δυστυχώς ουκ ολίγους.

Αυτή είναι η ανθρώπινη πραγματικότητα. Καθένας κρίνει με μέτρο τον εαυτό του. Βλέπει με το φως της ψυχής του. Οι καθαροί άνθρωποι αναγνωρίζουν την καθαρότητα, τα ειλικρινή και ανιδιοτελή κίνητρα, την διάθεση προσφοράς, εκτιμούν τον αγώνα και την αγωνία του άλλου. Οι υποψιασμένοι ανακαλύπτουν παντού συνωμοσίες, ιδιοτέλειες, σκοτεινά σχέδια, κρυφές επιδιώξεις. Οι πονηροί διαστρέφουν την πραγματικότητα, ψάχνουν να βρουν ευαίσθητα σημεία για να πληγώσουν, να συκοφαντήσουν, να αμαυρώσουν. 

Ακόμη και οι "Χριστιανοί" τον κατηγόρησαν πως υποστήριξε το κλείσιμο των εκκλησιών, πως ταυτίστηκε με τους παγκοσμιοποιητές του ΠΟΥ, πως υποστηρίζει το τσιπάρισμα διά του εμβολιασμού και ό,τι άλλο βάλει ο νους.

Όλα τα υπέστη ο κ.Τσιόδρας χωρίς να μπει σε αντιπαράθεση με κανέναν. Με πολλή υπομονή και ταπείνωση εξήγησε, εξήγησε, εξήγησε, ξανά και ξανά και ξανά, μας κατατόπισε, μας βοήθησε να περάσουμε με ψυχραιμία και με ελάχιστα θύματα όλη αυτή τη λαίλαπα που διέλυσε πολύ ισχυρότερες χώρες.

Του χρωστάμε όλοι ένα προσωπικό ευχαριστώ και μια ειλικρινή συγνώμη. 

Χρωστάμε όμως και κυρίως στον Θεό ένα τεράστιο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ που μας τον έστειλε!!

Και το όμορφο ποίημα του Ελύτη με το οποίο μας αποχαιρέτησε:

Μπορώ να γίνω ευτυχισμένος με τα πιο απλά πράγματα

και με τα πιο μικρά.

Και με τα καθημερινότερα των καθημερινών.

Μου φτάνει που οι εβδομάδες έχουν Κυριακές

Που οι χειμώνες έχουν πέτρινα, χιονισμένα σπίτια.

Που ξέρω ν' ανακαλύπτω τα κρυμμένα πετροράδικα στις κρυψώνες τους.

Μου φτάνει που μ' αγαπάνε τέσσερις άνθρωποι.

Πολύ…

Μου φτάνει που αγαπάω τέσσερις ανθρώπους.

Πολύ…

Που ξοδεύω τις ανάσες μου μόνο γι' αυτούς.

Που δεν φοβάμαι να θυμάμαι.

Που δε με νοιάζει να με θυμούνται.

Που μπορώ και κλαίω ακόμα.

Και που τραγουδάω… μερικές φορές…

Που υπάρχουν μουσικές που με συναρπάζουν.

Και ευωδιές που με γοητεύουν…» "

Αντί για αφορισμούς!!!

Πάντα θαύμαζα τους ανθρώπους που κατέχοντας θέση ευθύνης έχουν την αποφασιστικότητα και την ψυχραιμία να παίρνουν αποφάσεις από τις οποίες κρίνονται οι ζωές -επιβίωση και ποιότητα ζωής- εκατομμυρίων ανθρώπων! Τι χάρισμα είναι αυτό! Να είσαι ηγέτης! Αναρρωτιέμαι πώς κοιμούνται αυτοί οι άνθρωποι! Εγώ έχω μια οικογένεια με τα τρέχοντα ή τα έκτακτα προβλήματά της και πολλές φορές ξαγρυπνώ με αγωνία, στεναχώρια, απογοήτευση κτλ. Αυτοί που έχουν να κάνουν με χίλια δυο θέματα ασυγκρίτως πιο επείγοντα και καθοριστικά για εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια ανθρώπους από πού αντλούν δύναμη, φώτιση, ετοιμότητα, ψυχραιμία, θάρρος! Νομίζω πως χρέος όλων μας είναι να προσευχόμαστε για τους ηγέτες μας. Να τους χαρίζει ο Θεός πρωτίστως φώτιση! Χωρίς τη φώτιση του Θεού πώς να πάρουν σωστές αποφάσεις; Ακόμη κι αν υπάρχει η ανθώπινη γνώση και η καλή θέληση και η φιλοπατρία, συνήθως οι δυσκολίες που καλούνται να αντιμετωπίσουν είναι "βουνά"! Μόνο η πίστη δύναται "και όρη μεθιστάνειν". "Καν τω όρει τούτω είπητε, άρθητι και βλήθητι εις την θαλασσαν, γενήσεται", είπε ο Κύριος στους μαθητές Του και το λέει σε όλους τους Χριστιανούς. Και τα εθνικά μας θέματα και τα κοινωνικά και τα οικονομικά και τα επιδημιολογικά είναι όρη που πρέπει να μετακινηθούν. Αν οι ηγέτες μας είχαν πίστη στον Θεό θα είχαν στα χέρια τους το πιο ισχυρό όπλο. Θα είχαν σύμμαχό τους Αυτόν που ορίζει τα σύμπαντα! Μάλλον δεν έχουν. Αλλά, αν εμείς νομίζουμε πως έχουμε, αν έχουμε την εντύπωση πως είμαστε του Χριστού, ας πέσουμε στα γόνατα κι ας προσευχηθούμε γι'αυτούς που μας κυβερνούν αντί να τους αφορίζουμε...!

Κυριακή των Μυροφόρων... λίγο διαφορετική φέτος

Η Κυριακή των Μυροφόρων έχει μια ιδιαίτερη γλύκα!
Ακόμη και το όνομά της μου προκαλεί μια εσωτερική γαλήνη και πληρότητα!
Οι γενναίες μυροφόρες τα ξημερώματα εκείνου του λαμπρού Σαββάτου, κινούμενες από μια υπέρλογη αγάπη - που προσπέρασε και  το καθεστώς τρομοκρατίας εκ μέρους του Συνεδρίου και του φανατισμένου λαού, αλλά κι εκείνη τη λογική φωνή που ρωτούσε "τις αποκυλήσει ημίν τον λίθον;"- έφθασαν με λαχτάρα στον τάφο του Ιησού για να τον βρουν κενό και να γίνουν οι πρώτες μάρτυρες της Αναστάσεως.
Αλλά έχουμε και τους δυο άνδρες μυροφόρους, τον Ιωσήφ και τον Νικόδημο, τους τολμήσαντας εισελθείν εις τον Πιλάτον και ζητήσαι το σώμα του κατάκριτου.
Γυναίκες και άνδρες αφιερωμένοι στο χρέος έναντι των αγαπημένων νεκρών!
Μύρα πρόσφεραν στον Ιησού, μυρωμένη κι αδαπάνητη στους αιώνες η μνήμη τους!

Η μέρα αυτή είναι ξεχωριστή στην καρδιά μας και για έναν ακόμη λόγο. Για τριάντα έξι χρόνια  έχει συνδεθεί με την μνήμη και την τιμή του αγαπημένου μας πατρός Λεωνίδα. Αυτή την ημέρα τελούνταν πάντοτε το μνημόσυνό του. Μόνο φέτος λόγω των αυστηρών περιστάσεων δεν μας συγκέντρωσε στο ταπεινό εκκλησάκι του Αγίου Βασιλείου η σεβάσμια μνήμη του.

Ο μακαριστός και αείμνηστος πατήρ Λεωνίδας, μητροπολίτης Θεσσαλονίκης και ιδρυτής των Εκπαιδευτηρίων μας.

Ο τρυφερός "παππούλης" μας που αγαπούσε τα παιδιά, τα πουλιά και τα λουλούδια.
Πλήθος κόσμου τον θυμάται, τον τιμά, τον ευγνωμονεί.
Ας είναι αναπαυμένη η ψυχή του!
Το έργο του τεράστιο, εθνικό, κατηχητικό, ιεραποστολικό, φιλανθρωπικό.
Η κατακλείδα, η σφραγίδα του έργου του είναι τα Εκπαιδευτήρια "Ο Απόστολος Παύλος" που από το 1976 μέχρι σήμερα ακολουθώντας τις δικές του νουθεσίες και υποθήκες, με το δικό του όραμα αγωνίζονται να μορφώσουν το νου αλλά και τις ψυχές των παιδιών που φοιτούν σ' αυτά.
"Ευλόγησέ μας, πατέρα μας! Πρέσβευε για τους μαθητές μας, για όλα τα παιδιά της Ελλάδας, γι' αυτή τη γενιά που θα σηκώσει το βάρος των δικών μας αμαρτημάτων!"
"Ας είναι αιωνία σου η μνήμη!"

Φύλαγέ μας, Κύριε!

Όσα γράφω εύχομαι να διαψευσθούν στην πορεία προς την κανονικότητα.
Μια τραγική μοίρα κυνηγάει των Ελλήνων το γένος και είναι η τρανότερη απόδειξη πως και οι σημερινοί είμαστε απόγονοι εκείνων των σπουδαίων Ελλήνων που έστησαν τις θεμέλιες κολώνες του παγκόσμιου πολιτισμού! Πρώτα η νίκη και ύστερα η έριδα κι ο διχασμός!
Να φέρω παραδείγματα; Όσα πολύ πρόχειρα ανακαλώ στη μνήμη μου από την ιστορία μας.
Νικήσαμε τους Πέρσες και φτιάξαμε εκείνον τον ανεπανάληπτο Χρυσό αιώνα κι ύστερα αλληλοφαγώθηκαν η Αθήνα με την Σπάρτη μέχρι τελικής πτώσεως.
Στον Εθνικό Αγώνα του 1821 τα δυο πρώτα έτη των αξιοθαύμαστων νικών και κατορθωμάτων διαδέχθηκε ένας λυσσαλέος εμφύλιος που έφερε τον Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο και το σβήσιμο της Επανάστασης. Αν κάποια στιγμή τα συμφέροντα της Αγγλίας δεν περιελάμβαναν έναν ανεξάρτητο ελληνικό κράτος δεν θα βλέπαμε απελευθέρωση ούτε με το κιάλι.
Μετά τους θριάμβους των Βαλκανικών Πολέμων ήρθε ο διχασμός βενιζελικών και βασιλικών που κορυφώθηκε με το χειρότερο σενάριο, το άδειασμα όλης της Μικρασίας από τους χριστιανικούς-ελληνικούς πληθυσμούς. Δεν υπήρξε μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία μας και όλη μπορεί να την χρεωθεί ο διχασμός μας.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ενώ ήμασταν με την πλευρά των νικητών κι ενώ μας είχαν θαυμάσει όλοι οι μεγάλοι, όταν τα άλλα κράτη μάζευαν τα κομμάτια τους και ξανάστηναν τις πόλεις και τις οικονομίες τους εμείς αλληλοφαγωθήκαμε μέχρι τρίτης γενεάς. Ακόμη σήμερα μας κατατρύχει εκείνη η αδελφοκτόνα διαίρεση σε δεξιούς κι αριστερούς.
Για να έρθω στο σήμερα που με τρομάζει: Τα πήγαμε καλά στη μάχη με τον κορονοϊό. Έτσι δείχνουν οι στατιστικές και τα μοντέλα. Δείξαμε ομοψυχία. Δεν ακούστηκαν πολλές γκρίνιες από την αντιπολίτευση. Ο λαός πειθάρχησε υποδειγματικά. Τώρα που ο φόβος καταλαγιάζει όλοι ξύνονται για καβγά. Τα κόμματα αρχίζουν την σκληρή, κάποιο την υβριστική, κριτική. Οι επαγγελματικές ομάδες ερίζουν για τον χρόνο επιστροφής στην κανονικότητα, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί αμφισβητούν την ασφάλεια και την αναγκαιότητα του ανοίγματος των σχολείων, οι συνδικαλιστές παρά την αυστηρή απαγόρευση ετοιμάζονται για τις πορείες της Πρωτομαγιάς, όπως πάντα πολυδιαμελισμένοι. Οι πιστοί είναι θυμωμενοι και με την πολιτεία και με την ιεραρχία κτλ. Αυτό λέγεται πόλεμος όλων εναντίον όλων.
Περιμένω να ακούσω το διάγγελμα του Πρωθυπουργού κι εύχομαι ολόψυχα να βρεθεί στο χέρι του ένα μαγικό ραβδάκι, μια αριστοτεχνική μπαγκέτα που θα διευθύνει των χορό των αντιδράσεων ώστε να μη επαναλάβουμε τα ιστορικά μας προηγούμενα για μια φορά ακόμη! Φύλαγέ μας, Κύριε!

Μέγα Σάββατο

"...τοῦτο γάρ ἐστι τὸ εὐλογημένον Σάββατον· αὕτη ἐστίν ἡ τῆς καταπαύσεως ἡμέρα, ἐν ᾗ κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ, ὁ Μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, διὰ τῆς κατὰ τὸν θάνατον οἰκονομίας, τῇ σαρκὶ σαββατίσας, καὶ εἰς ὃ ἦν, πάλιν ἐπανελθών, διὰ τῆς Ἀναστάσεως, ἐδωρήσατο ἡμῖν ζωὴν τὴν αἰώνιον, ὡς μόνος ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος".

...τη σαρκί ανεπαύσατο, αλλά επανήλθε διά της Αναστάσεως εις ό ην, δηλαδή στην θεότητα, και μας εδώρησε την αιώνια ζωή...

Χριστός Ανέστη!!!!!!!!!

Δεν χρειάζονται άλλα λόγια...

Μεγάλη Παρασκευή

Δύσκολη ημέρα! Όλες είναι δύσκολες, αλλά η σημερινή στάζει δάκρυ...
Δάκρυα για το Κύριο που εν μνήματι κατετέθη...
Αλλά ο Κύριος δεν θέλει να κλάψουμε για Εκείνον. Θελει να κλάψουμε για εμάς. Δεν θέλει τον  οίκτο μας για το Πάθος Του, θέλει την μετάνοια για τα πάθη μας και την επιστροφή μας κοντά Του.
Η αγωνία Του δεν ήταν για το μαρτύριο που Τον περίμενε και ως Θεός πολύ καλά το εγνώριζε, αλλά για το πώς ο άνθρωπος, το αγαπημένο πλάσμα Του, θα προσλάμβανε αυτό το μαρτύριο για να το κάνει μαρτυρία ζωής και αθανασίας στην δική του χωμάτινη ύπαρξη!
Δάκρυα για τις δύσκολες συγκυρίες, για τους κλειστούς ναούς, για τους μοναχικούς επιτάφιους, για τα σιωπηλά εγκώμια, για τις βουβές καμπάνες. Όλα αυτά μας πονούν, αλλά κι αυτά εξωτερικά σχήματα είναι. Στην καρδιά μας όλα μπορούν ζωντανά κι ανεμπόδιστα να ιερουργούνται!
Δάκρυα για μια ανθρωπότητα που ζει σκιαγμένη από τον φόβο ενός ύπουλου ιού που φαίνεται πως την κρατά παροπλισμένη, φοβισμένη, παραζαλισμένη. Μήπως όμως αυτός είναι ο τρόπος και ο δρόμος της λύτρωσης! Ένα δυνατό φρένο σε μια παράλογη και καταστροφική πορεία!
Μεγάλη Παρασκευή! Ο θάνατος του Αθανάτου χαρίζει την αθανασία στους θνητούς! Πάσχα, το πέρασμα απ' τον θάνατο στη Ζωή, απ' τα ψεύτικα στ' αληθινά, απ' τα ελάχιστα στα αμέτρητα, απ' τον πόνο και τα δάκρυα, στην παραδεισένια χαρά! Ανατροπές και αντιθέσεις..., η υπέροχη πίστη μας!!

Κοντάκιον
Τὴν ἄβυσσον ὁ κλείσας, νεκρὸς ὁρᾶται, καὶ σμύρνῃ καὶ σινδόνι ἐνειλημμένος, ἐν μνημείῳ κατατίθεται, ὡς θνητὸς ὁ ἀθάνατος. Γυναῖκες δὲ αὐτὸν ἦλθον μυρίσαι, κλαίουσαι πικρῶς καὶ ἐκβοῶσαι· Τοῦτο Σάββατόν ἐστι τὸ ὑπερευλογημένον, ἐν ᾧ, Χριστὸς ἀφυπνώσας, ἀναστήσεται τριήμερος.

Αυτός που
Ὁ Οἶκος
Ὁ συνέχων τὰ πάντα ἐπὶ σταυροῦ ἀνυψώθη, καὶ θρηνεῖ πᾶσα ἡ Κτίσις, τοῦτον βλέπουσα κρεμάμενον γυμνὸν ἐπὶ τοῦ ξύλου, ὁ ἥλιος τὰς ἀκτῖνας ἀπέκρυψε, καὶ τὸ φέγγος οἱ ἀστέρες ἀπεβάλλοντο, ἡ γῆ δὲ σὺν πολλῷ τῷ φόβῳ συνεκλονεῖτο, ἡ θάλασσα ἔφυγε, καὶ αἱ πέτραι διερρήγνυντο, μνημεῖα δὲ πολλὰ ἠνεῴχθησαν, καὶ σώματα ἡγέρθησαν ἁγίων Ἀνδρῶν. ᾍδης κάτω στενάζει, καὶ Ἰουδαῖοι σκέπτονται συκοφαντῆσαι Χριστοῦ τὴν Ἀνάστασιν, τὰ δὲ Γύναια κράζουσι· Τοῦτο Σάββατόν ἐστι τὸ ὑπερευλογημένον, ἐν ᾧ Χριστὸς ἀφυπνώσας, ἀναστήσεται τριήμερος.

Τῷ ἁγίῳ καὶ μεγάλῳ Σαββάτῳ, τὴν θεόσωμον Ταφήν, καὶ τὴν εἰς ᾍδου Κάθοδον τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑορτάζομεν δι' ὧν τῆς φθορᾶς τὸ ἡμέτερον γένος ἀνακληθέν, πρὸς αἰωνίαν ζωὴν μεταβέβηκε.
Στίχοι
Μάτην φυλάττεις τὸν τάφον, κουστωδία.
Οὐ γὰρ καθέξει τύμβος αὐτοζωΐαν.

Τῇ ἀνεκφράστῳ σου συγκαταβάσει, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν.

Φοβερὸν καὶ παράδοξον Μυστήριον, σήμερον ἐνεργούμενον καθορᾶται. Ὁ ἀναφὴς κρατεῖται, δεσμεῖται, ὁ λύων τὸν Ἀδὰμ τῆς κατάρας. Ὁ ἐτάζων καρδίας καὶ νεφρούς, ἀδίκως ἐτάζεται, εἱρκτῇ κατακλείεται, ὁ τὴν ἄβυσσον κλείσας, πιλάτῳ παρίσταται, ᾧ τρόμῳ παρίστανται οὐρανῶν αἱ Δυνάμεις, ῥαπίζεται χειρὶ τοῦ πλάσματος, ὁ Πλάστης, ξύλῳ κατακρίνεται, ὁ κρίνων ζῶντας καὶ νεκρούς, τάφῳ κατακλείεται, ὁ καθαιρέτης τοῦ ᾍδου. Ὁ πάντα φέρων συμπαθῶς, καὶ πάντας σώσας τῆς ἀρᾶς, ἀνεξίκακε Κύριε δόξα σοι.

Φοβερό και παράδοξο μυστήριο βλέπουμε σήμερα να ξετυλίγεται μπροστά μας. Ο ανέγγιχτος φυλακίζεται, κρατείται δέσμιος  αυτός που έλυσε την κατάρα του Αδάμ. Αυτός που εξετάζει τις καρδιές και τα σπλάχνα των ανθρώπων, άδικα εξετάζεται, κλείνεται σε φριχτή φυλακή αυτός που έκλεισε την άβυσσο, παρουσιάζεται μπροστά στον Πιλάτο, Αυτός στον οποίο μπροστά με τρόμο παρίστανται οι ουράνιες Δυνάμεις, ραπίζεται από το χέρι του πλάσματος ο Πλάστης, καταδικάζεται σε σταυρικό θάνατο, Αυτός που κρίνει ζωντανούς και νεκρούς, σε τάφο σφραγίζεται, ο νικητής του Άδη. Εσύ που όλα με συμπάθεια τα υπέφερες και μας έσωσες όλους από την κατάρα της αμαρτίας, ανεξίκακε Κύριε, ας είσαι δοξασμένος!


Σὲ τὸν ἀναβαλλόμενον, τὸ φῶς ὥσπερ ἱμάτιον, καθελὼν Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ξύλου, σὺν Νικοδήμῳ, καὶ θεωρήσας νεκρὸν γυμνὸν ἄταφον, εὐσυμπάθητον θρῆνον ἀναλαβών, ὀδυρόμενος ἔλεγεν· Οἴμοι, γλυκύτατε Ἰησοῦ! ὃν πρὸ μικροῦ ὁ ἥλιος ἐν Σταυρῷ κρεμάμενον θεασάμενος, ζόφον περιεβάλλετο, καὶ ἡ γῆ τῷ φόβῳ ἐκυμαίνετο, καὶ διερρήγνυτο ναοῦ τὸ καταπέτασμα· ἀλλ' ἰδοὺ νῦν βλέπω σε, δι' ἐμὲ ἑκουσίως ὑπελθόντα θάνατον· πῶς σε κηδεύσω Θεέ μου; ἢ πῶς σινδόσιν εἱλήσω; ποίαις χερσὶ δὲ προσψαύσω, τὸ σὸν ἀκήρατον σῶμα; ἢ ποῖα ᾄσματα μέλψω, τῇ σῇ ἐξόδῳ Οἰκτίρμον; Μεγαλύνω τὰ Πάθη σου, ὑμνολογῶ καὶ τὴν Ταφήν σου, σὺν τῇ Ἀναστάσει, κραυγάζων· Κύριε δόξα σοι.

"Καθώς ο Ιωσήφ μαζί με τον Νικόδημο κατέβαζε από το ξύλο του Σταυρού Εσένα, που ντύθηκες σαν ρούχο το άκτιστο Φως, και βλέποντάς Σε νεκρό, γυμνό, άταφο, άρχισε θρήνο ευσυμπάθητο και συγκλονισμένος έλεγε: Αλίμονο, γλυκύτατε Ιησού! Πριν από λίγο σε αντίκρισε ο ήλιος κρεμασμένο πάνω στο σταυρό και σκεπάστηκε με ζοφερό σκοτάδι και η γη από το φόβο της εσείσθηκε και του ναού το καταπέτασμα χωρίστηκε στα δύο! Και τώρα Σε αντικρίζω εγώ και συναισθάνομαι ότι για μένα καταδέχτηκες ακόμα και τον θάνατο. Πώς να Σε κηδεύσω, Θεέ μου; Πώς να Σε τυλίξω στο σάβανο; Με ποια χέρια να ακουμπήσω το πανάγιο σώμα Σου; ποια θρηνητικά άσματα να ψάλω στην εξόδιο ακολουθία Σου; Δοξολογώ με μεγαλοπρέπεια τα πάθη Σου και  ψάλλω ύμνους στην ταφή και την ανάστασή Σου και δυνατά φωνάζω: Κύριε, ας είσαι δοξασμένος!"

Η σημερινή προφητεία από τον Ιεζεκιήλ προάγγελος της αναστάσεως των νεκρών:

"...Τάδε λέγει Κύριος Κύριος· Ἰδοὺ ἐγὼ ἀνοίγω τὰ μνήματα ὑμῶν, καὶ ἀνάξω ὑμᾶς ἐκ τῶν μνημάτων ὑμῶν, καὶ εἰσάξω ὑμᾶς εἰς τὴν γῆν τοῦ Ἰσραήλ, καὶ γνώσεσθε, ὅτι ἐγώ εἰμι Κύριος, ἐν τῷ ἀνοῖξαί με τοὺς τάφους ὑμῶν, τοῦ ἀναγαγεῖν με ἐκ τῶν τάφων τὸν λαόν μου. Καὶ δώσω πνεῦμά μου εἰς ὑμᾶς, καὶ ζήσεσθε, καὶ θήσομαι ὑμᾶς ἐπὶ τὴν γῆν ὑμῶν, καὶ γνώσεσθε, ὅτι ἐγὼ Κύριος, ἐλάλησα, καὶ ποιήσω, λέγει Κύριος Κύριος".
Αυτά λέγει ο Κύριος: Θα ανοίξω τα μνήματά σας, θα σας σηκώσω από τα μνήματα και θα σας βάλω στη γη του Ισραήλ (Επαγγελίας) και θα γνωρίσετε ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν θα ανοίξω τους τάφους σας και θα σηκώσω τον λαό μου από τους τάφους. Και θα δώσω το πνεύμα μου σε σας και θα ζήσετε και θα σας βάλω στην γη σας και θα ξέρετε ότι εγώ είμαι ο Κύριος και ελάλησα και θα κάμω όσα είπα, λέγει ο Κύριος.
Πολλάκις μας βεβαιώνει ο Προφήτης γιατί πολλάκις  τον εβεβαίωσε ο Θεός ότι η ανάσταση των νεκρών θα γίνει!!!

Μεγάλη Πέμπτη

Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης τελείται η Ακολουθία των Παθών, δηλαδή ο Όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής. Είναι από τα πιο δυνατά λειτουργικά γεγονότα!!!

Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Παρασκευῇ, τὰ ἅγια καὶ σωτήρια καὶ φρικτὰ Πάθη τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτελοῦμεν, τοὺς ἐμπτυσμούς, τὰ ῥαπίσματα, τὰ κολαφίσματα, τὰς ὕβρεις, τοὺς γέλωτας, τὴν πορφυρᾶν χλαίναν, τὸν κάλαμον, τὸν σπόγγον, τὸ ὄξος, τοὺς ἥλους, τὴν λόγχην, καὶ πρὸ πάντων, τὸν σταυρόν, καὶ τὸν θάνατον, ἃ δι' ἡμᾶς ἑκὼν κατεδέξατο, ἔτι δὲ καὶ τὴν τοῦ εὐγνώμονος Λῃστοῦ, τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ, σωτήριον ἐν τῷ Σταυρῷ ὁμολογίαν.


Στίχοι εἰς τὴν Σταύρωσιν
Ζῶν εἶ Θεὸς σύ, καὶ νεκρωθεὶς ἐν ξύλῳ,
Ὦ νεκρὲ γυμνέ, καὶ Θεοῦ ζῶντος Λόγε.

Είσαι ζωντανός Θεός Εσύ,
ακόμα και την ώρα που πεθαίνεις πάνω στο ξύλο του σταυρού,
ω, νεκρέ γυμνέ, Λόγε του ζωντανού Θεού.

Ἕτεροι εἰς τὸν εὐγνώμονα Λῃστὴν
Κεκλεισμένας ἤνοιξε τῆς Ἐδὲμ πύλας,
Βαλὼν ὁ Λῃστὴς κλεῖδα τό, Μνήσθητί μου.

Άνοιξε τις προ πολλού κλεισμένες πύλες της Εδέμ
ο ληστής βάζοντας για κλειδί το Μνήσθητί μου!

Τῇ ὑπερφυεῖ καὶ περὶ ἡμᾶς παναπείρῳ σου εὐσπλαγχνίᾳ, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν.

Δεν ξέρω ποιο τροπάριο να διαλέξω απόψε. Είναι εξαιρετικά, συγκλονιστικά όλα! Ενδεικτικά μένω σ' αυτά:

"Ποῖός σε τρόπος Ἰούδα, προδότην τοῦ Σωτῆρος εἰργάσατο; μὴ τοῦ χοροῦ σε τῶν Ἀποστόλων ἐχώρισε; μὴ τοῦ χαρίσματος τῶν ἰαμάτων ἐστέρησε; μὴ συνδειπνήσας ἐκείνοις, σὲ τῆς τραπέζης ἀπώσατο; μὴ τῶν ἄλλων νίψας τοὺς πόδας, τοὺς σοὺς ὑπερεῖδεν; ὢ πόσων ἀγαθῶν, ἀμνήμων ἐγένου! καὶ σοῦ μὲν ἡ ἀχάριστος, στηλιτεύεται γνώμη, αὐτοῦ δὲ ἡ ἀνείκαστος, μακροθυμία κηρύττεται, καὶ τὸ μέγα ἔλεος".

Ποια συμπεριφορά σε έκανε, Ιούδα, προδότη του Σωτήρος; Μήπως σε ξεχώρισε από την παρέα των Αποστόλων; Μήπως σου στέρησε το χάρισμα των ιαμάτων; Μήπως συνεδείπνησε με εκείνους κι εσένα σε απομάκρυνε από το κοινό τραπέζι; Μήπως ενώ ένιψε τα πόδια των άλλων, τα δικά σου τα προσπέρασε; Ω! Για πόσες δωρεές έγινες επιλήσμων! Και η δική σου μεν αχάριστη συμπεριφορά στηλιτεύεται, Αυτού όμως η απερίγραπτη μακροθυμία κηρύσσεται και το μέγα έλεος!

"Τάδε λέγει Κύριος τοῖς Ἰουδαίοις· Λαός μου τί ἐποίησά σοι, ἢ τί σοι παρηνώχλησα; τοὺς τυφλούς σου ἐφώτισα, τοὺς λεπρούς σου ἐκαθάρισα, ἄνδρα ὄντα ἐπὶ κλίνης ἠνωρθωσάμην. Λαός μου, τί ἐποίησά σοι, καὶ τί μοι ἀνταπέδωκας; ἀντὶ τοῦ μάννα χολήν, ἀντὶ τοῦ ὕδατος ὄξος, ἀντὶ τοῦ ἀγαπᾶν με, σταυρῷ με προσηλώσατε· οὐκέτι στέγω λοιπόν, καλέσω μου τὰ ἔθνη, κᾀκεῖνα με δοξάσουσι, σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Πνεύματι, κᾀγὼ αὐτοῖς δωρήσομαι, ζωὴν τὴν αἰώνιον".

Αυτά λέγει ο Κύριος στους Ιουδαίους: Λαέ μου, τι κακό σου έκαμα ή σε τι σε παρενόχλησα; Στους τυφλούς σου χάρισα το φως, τους λεπρούς σου τους καθάρισα, τον άντρα τον παράλυτο πάνω στο κρεβάτι του τον έστησα στα πόδια του ορθό. Λαέ μου, τι σου έκαμα και τι μου ανταπέδωσες; Χολή αντί για το μάννα, ξίδι αντί για το νερό, αντί της αγάπης μου με καρφώσατε στο σταυρό. Δεν μένω πια κοντά σου, θα καλέσω τα έθνη κι εκείνα θα με δοξάσουν μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα και θα δωρίσω σ' εκείνους την αιώνια ζωή.

"Ἐσταυρώθης δι' ἐμέ, ἵνα ἐμοὶ πηγάσῃς τὴν ἄφεσιν, ἐκεντήθης τὴν πλευράν, ἵνα κρουνοὺς ζωῆς ἀναβλύσῃς μοι, τοῖς ἥλοις προσήλωσαι, ἵνα ἐγὼ τῷ βάθει τῶν παθημάτων σου, τὸ ὕψος τοῦ κράτους σου, πιστούμενος κράζω σοι ζωοδότα Χριστέ. Δόξα καὶ τῷ Σταυρῷ Σῶτερ, καὶ τῷ Πάθει σου".

Σταυρώθηκες για μένα, για να πηγάσει για χάρη μου άφεση των αμαρτιών μου, κεντήθηκες στην πλευρά για να αναβλύσουν για μένα κρουνοί ζωής, καρφώθηκες με φοβερά καρφιά, ώστε εγώ αντικρίζοντας το βάθος των παθημάτων σου, να βεβαιώσω το ύψος της δυνάμεώς Σου και να κράζω: Ζωοδότα Χριστέ, δόξα και στον Σταυρό και στα Πάθη Σου, Σωτήρα μου!

"Ἕκαστον μέλος τῆς ἁγίας σου σαρκός, ἀτιμίαν δι' ἡμᾶς ὑπέμεινε, τὰς ἀκάνθας ἡ κεφαλή, ἡ ὄψις τὰ ἐμπτύσματα, αἱ σιαγόνες τὰ ῥαπίσματα, τὸ στόμα τὴν ἐν ὄξει κερασθεῖσαν χολὴν τῇ γεύσει, τὰ ὦτα τὰς δυσσεβεῖς βλασφημίας. Ὁ νῶτος τὴν φραγγέλωσιν, καὶ ἡ χεὶρ τὸν κάλαμον, αἱ τοῦ ὅλου σώματος ἐκτάσεις ἐν τῷ σταυρῷ, τὰ ἄρθρα τοὺς ἥλους, καὶ ἡ πλευρὰ τὴν λόγχην. Ὁ παθὼν ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ παθῶν ἐλευθερώσας ἡμᾶς. Ὁ συγκαταβὰς ἡμῖν φιλανθρωπίᾳ, καὶ ἀνυψώσας ἡμᾶς, παντοδύναμε Σωτήρ, ἐλέησον ἡμᾶς".

Κάθε μέλος του αγίου σώματός Σου υπέμεινε για τη σωτηρία μας την ατίμωση:η κεφαλή το αγκάθινο στεφάνι, το πρόσωπο τα φτυσίματα, οι σιαγόνες τα φοβερά χαστούκια, το στόμα τη χολή που αναμείχθηκε με ξύδι, τα αυτιά τις δυσεβείς βλαστήμιες, η πλάτη την φραγγέλωση, το χέρι σου το καλάμι. Όλο σου το σώμα τεντώθηκε πάνω στο σταυρό, οι αρθρώσεις σου δέχτηκαν τα τεράστια καρφιά και η πλευρά σου τη λόγχη. Εσύ που έπαθες για μας και μας ελευθέρωσες από τα πάθη μας, Εσύ που με τη φιλανθρωπία Σου κατέβηκες από το ύψος της θεϊκής Σου δόξας και ανύψωσες εμάς μαζί Σου στον ουρανό, Παντοδύναμε Σωτήρα μας, ελέησέ μας".

"Κύριε, ἀναβαίνοντός σου ἐν τῷ σταυρῷ, φόβος, καὶ τρόμος ἐπέπεσε τῇ Κτίσει, καὶ τὴν γῆν μὲν ἑκώλυες, καταπιεῖν τοὺς σταυροῦντάς σε, τῷ δὲ ᾍδῃ ἐπέτρεπες, ἀναπέμπειν τοὺς δεσμίους εἰς ἀναγέννησιν βροτῶν. Κριτὰ ζώντων καὶ νεκρῶν, ζωὴν ἦλθες παρασχεῖν, καὶ οὐ θάνατον, φιλάνθρωπε δόξα σοι".

Κύριε, όταν ανέβαινες στο σταυρό, φόβος και τρόμος πλάκωσε την Κτίση. Και συ μεν εμπόδιζες  τη γη να καταπιεί τους σταυρωτές σου, επέτρεπες όμως στον Άδη να αφήσει επάνω ελεύθερους τους φυλακισμένους του για να διαλαλήσουν την αναγέννηση των βροτών. Εσύ που είσαι Κριτής ζωντανών και νεκρών, ήρθες να μας χαρίσεις ζωή και όχι θάνατο, Φιλάνθρωπε δόξα σε Σένα!

Ένας θάνατος φριχτός και επονείδιστος, έγινε η αφορμή της κατάλυσης του κράτους του Άδου. Ο παμφάγος Άδης, ο σκοτεινός κάτω κόσμος των προ Χριστού ανθρώπων, το ανεπίστρεπτο τέρμα όλης της δόξας, όλης της ευφυΐας, όλης της αγαθότητος αλλά και όλης της ματαιοδοξίας, της πονηρίας, της μηχανορραφίας, της απληστίας, καταλύεται. Την ώρα που καταπίνει τον ταπεινωμένο και εξαθλιωμένο Ναζωραίο, γκρεμίζεται συνθέμελα και αναπέμπει τους δεσμίους του. Σε λίγες ώρες, τριήμερος, ο σημερινός νεκρός εσταυρωμένος θα σπάσει τις κλειδαριές και τα λουκέτα και θα αναστηθεί ενδοξότατος και υπέρλαμπρος χαρίζοντας και σ' όλο το ανθρώπινο γένος ζωήν αιώνιον! Απόψε προσκυνούμε τα Πάθη, αλλά προσδοκούμε ήδη και την Ανάσταση!

Μεγάλη Τετάρτη

Απόψε, απόγευμα  Μεγάλης Τετάρτης γίνεται η ακολουθία του Όρθρου της Μεγάλης Πέμπτης. (Για να μην μπερδευόμαστε...)

Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Πέμπτῃ, οἱ τὰ πάντα καλῶς διαταξάμενοι θεῖοι Πατέρες, ἀλληλοδιαδόχως ἔκ τε τῶν θείων Ἀποστόλων, καὶ τῶν ἱερῶν Εὐαγγελίων, παραδεδώκασιν ἡμῖν τέσσαρά τινα ἑορτάζειν, τὸν ἱερὸν Νιπτῆρα, τὸν μυστικὸν Δεῖπνον (δηλαδὴ τὴν παράδοσιν τῶν καθ' ἡμᾶς φρικτῶν Μυστηρίων), τὴν ὑπερφυᾶ Προσευχήν, καὶ τὴν Προδοσίαν αὐτήν.

Στίχοι εἰς τὸν Ἱερὸν Νιπτήρα
Νίπτει Μαθητῶν ἑσπέρας Θεὸς πόδας,
Οὗ ποῦς πατῶν ἦν εἰς Ἐδὲμ δείλης πάλαι.
Νίπτει ο Θεός των μαθητών  τα πόδια,
απόψε το εσπέρας.
Αυτού τα πόδια περπατούσαν παλιά στην Εδέμ,
κι ήταν απόγευμα και τότε.


Εἰς τὸν Μυστικον Δεῖπνον
Διπλοῦς ὁ Δεῖπνος· Πάσχα γὰρ νόμου φέρει,
Καὶ Πάσχα καινόν, Αἷμα. Σῶμα Δεσπότου.
Διπλό το δείπνο: Για το Πάσχα του νόμου
και το καινούργιο Πάσχα,
που είναι το Αίμα και το Σώμα του Δεσπότου

Εἰς τὴν ὑπερφυᾶ Προσευχὴν
Προσεύχῃ· καὶ φόβητρα, θρόμβοι αἱμάτων,
Χριστέ, προσώπου, παραιτούμενος δῆθεν
Θάνατον, ἐχθρὸν ἐν τούτοις φενακίζων.

Προσεύχεσαι κι είναι απόδειξη του φόβου οι θρόμβοι των αιμάτων
στο πρόσωπό Σου, Χριστέ, δήθεν παραιτούμενος,
εν τούτοις τον εχθρό, τον Θάνατο εξαπατών.

Εἰς τὴν Προδοσίαν
Τί δεῖ μαχαιρῶν, τί ξύλων λαοπλάνοι,
Πρὸς τὸ θανεῖν πρόθυμον εἰς Κόσμου λύτρον.

Τι χρειάζονται τα μαχαίρια και τα ξύλα λαοπλάνοι,
Πρόθυμος έρχεται στον θάνατο, για να τον υποστεί ως λύτρο υπέρ του Κόσμου.

Τα σημερινά τροπάρια εκφράζουν αποτροπιασμό για την προδοσία και για τον προδότη. Πώς θα μπορούσαν οι υμνογράφοι να αντιπαρέλθουν το φοβερό αυτό γεγονός; Πώς δεν θα ζωγράφιζαν με μελανά χρώματα το πρόσωπο του Ιούδα; Αλλά η κατάληξη όλων των ύμνων είναι ο έπαινος και η ευχαριστία για την ανεξικακία του Κυρίου μας.

"Ὁ τρόπος σου δολιότητος γέμει, παράνομε Ἰούδα· νοσῶν γὰρ φιλαργυρίαν, ἐκέρδησας μισανθρωπίαν· εἰ γὰρ πλοῦτον ἠγάπας, τί τῷ περὶ πτωχείας διδάσκοντι ἐφοίτας; εἰ δὲ καὶ ἐφίλεις, ἵνα τί ἐπώλεις τὸν ἀτίμητον, προδιδοὺς εἰς μιαιφονίαν; Φρῖξον ἥλιε, στέναξον ἡ γῆ, καὶ κλονουμένη βόησον· Ἀνεξίκακε Κύριε δόξα σοι".

Ο τρόπος σου είναι γεμάτος δολιότητα, παράνομε Ιούδα. Έπασχες από φιλαργυρία, και τελικά κέρδισες και την μισανθρωπία. Αφού αγαπούσες τον πλούτο, γιατί ακολουθούσες αυτόν που δίδασκε την εκούσια πτωχεία. Κι αν πράγματι τον αγαπούσες, γιατί πούλησες τον ανεκτίμητο και τον παρέδωσες στην μιαρή δολοφονία;. Ας φρίξει ο ήλιος, ας στενάξει η γη, κι ας φωνάξει σειόμενη: Ανεξίκακε Κύριε, ας είσαι δοξασμένος!


"Ὃν ἐκήρυξεν Ἀμνὸν Ἡσαΐας, ἔρχεται ἐπὶ σφαγὴν ἑκούσιον, καὶ τὸν νῶτον δίδωσιν εἰς μάστιγας, τὰς σιαγόνας εἰς ῥαπίσματα, τὸ δὲ πρόσωπον οὐκ ἀπεστράφη, ἀπὸ αἰσχύνης ἐμπτυσμάτων, θανάτῳ δὲ ἀσχήμονι καταδικάζεται, πάντα ὁ ἀναμάρτητος ἑκουσίως καταδέχεται, ἵνα πᾶσι δωρήσηται τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν".

Αυτός που ο Ησαΐας ονόμασε Αμνό, έρχεται σε εκούσια σφαγή και δίδει τα νώτα του στα μαστίγια, τα σαγόνια του σε ραπίσματα και το πρόσωπό του δεν το απέστρεψε από επαίσχυντα φτυσίματα, σε ταπεινωτικό θάνατο καταδικάζεται, τα πάντα ο αναμάρτητος εκουσίως καταδέχεται για να δωρήσει σε όλους ανάσταση νεκρών.

"Μυσταγωγῶν σου Κύριε τοὺς Μαθητάς, ἐδίδασκες λέγων. Ὦ φίλοι, ὁρᾶτε, μηδεῖς ὑμᾶς χωρίσει μου φόβος· εἰ γὰρ πάσχω, ἀλλ' ὑπὲρ τοῦ Κόσμου· μὴ οὖν σκανδαλίζεσθε ἐν ἐμοί· οὐ γὰρ ἦλθον διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχήν μου, λύτρον ὑπὲρ τοῦ Κόσμου. Εἰ οὖν ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε, ἐμὲ μιμεῖσθε· ὁ θέλων πρῶτος εἶναι, ἔστω ἔσχατος, ὁ δεσπότης, ὡς ὁ διάκονος· μείνατε ἐν ἐμοί, ἵνα βότρυν φέρητε· ἐγὼ γάρ εἰμι τῆς ζωῆς ἡ ἄμπελος".

Καθώς εισήγαγες, Κύριε, τους μαθητές σου στο μυστήριο της θείας οικονομίας, τους έλεγες: "Αγαπημένοι μου, προσέξτε, κανένας φόβος να μη σας χωρίσει από εμένα. Θα με δείτε να υποφέρω, αλλά να ξέρετε ότι υποφέρω για να σωθεί ο κόσμος. γιατί δεν ήρθα στον κόσμο για να με προσκυνούν και να με υπηρετούν, αλλά για να προσφέρω τη διακονία μου και να δώσω τη ζωή μου ως αντάλλαγμα για τη σωτηρία όλου του κόσμου. Αν είστε λοιπόν φίλοι μου, να με μιμηθείτε. Όποιος θέλει να είναι πρώτος δίπλα μου, ας είναι τελευταίος εδώ σ' αυτόν τον κόσμο. O κύριος ας είναι όπως ο υπηρέτης. Μείνετε ενωμένοι μαζί μου, για να φέρετε πλούσιο καρπό, πολλά σταφύλια, γιατί εγώ είμαι το αμπέλι της αληθινής ζωής.

Ο πιο ανατρεπτικός Δάσκαλος! Η εξουσία από την ανάποδη! Αυτός που θέλει να είναι πρώτος, να γίνει ο τελευταίος! Σταυρικός τρόπος! Αντέχεται; Μόνο αν υπάρχει η προϋπόθεση της τελευταίας φράσης: Μείνετε ενωμένοι μαζί μου, για να φέρετε καρπούς. Αλλιώς θα είστε σαν τα ξεριζωμένα κλήματα, χωρίς καρπό, χωρίς ζωή!

Και μια αναφορά στο σημερινό απόσπασμα από τον Ιώβ: 

Ο Ιώβ άντεξε την οικονομική καταστροφή, άντεξε και το χαμό των παιδιών του. Δεν κλονίστηκε η πίστη στον Θεό. Δεν έπαυσε την δοξολογία. Αλλά ο διάβολος επιμένει. Θέλει να πλήξει τον ίδιο. Παίρνει την άδεια από τον Θεό, να πλήξει το σώμα του. Ο Θεός του το επιτρέπει. Αλλά την ψυχή του δεν θα την αγγίξει. Η ψυχή είναι άβατο για τον διάβολο. Τα κλειδιά της τα κρατάει ο κάθε άνθρωπος. 

Μια φοβερή ασθένεια χτυπάει τον Ιώβ. Το σώμα του γεμίζει πληγές. Δεν έχει ησυχία νύχτα και μέρα από τους πόνους. Άυπνος, χωρίς ελπίδα θεραπείας. Και πάνω στον πόνο του έρχεται η γυναίκα του, ο μοναδικός δικός του άνθρωπος να τον προτρέψει να βλαστημήσει τον Θεό. "Πες κάτι στον Θεό(βλάσφημο) και πέθανε, του λέει. Κι εκείνος την κοιτάζει επιτιμητικά και της λέει: "Γιατί μιλάς σαν άμυαλη γυναίκα; Αν δεχθήκαμε τα καλά από τον Θεό, τα άσχημα δεν θα τα υποφέρουμε" και μ' όλα όσα του συνέβησαν ο Ιώβ δεν ξεστόμισε λόγο αμαρτωλό έναντι του Θεού!
Αξιοθαύμαστη υπομονή, αξιοθαύμαστος ευχαριστιακός τρόπος! Όταν οι συμφορές που μας βρίσκουν μας φαίνονται αβάσταχτες, ας σκεφτούμε και τις ευεργεσίες του Θεού. Τα καλά τα δεχόμαστε σχεδόν ως αυτονόητα, ως δεδομένα, σαν να μην είναι δώρα. Κι όμως είναι δώρα! Δώρο ο αέρας που αναπνέουμε -το αναγνώρισαν ως δώρο όσοι πέρασαν την φοβερή δύσπνοια εκ του κορωνοϊού. Δώρο τα μάτια μας. Δώρο η σκεπή πάνω απ' το κεφάλι μας. Δώρα τα ειρηνικά χρόνια. Δώρο η κατσαρόλα με το φαγητό που μπαίνει στη φωτιά. Δώρα τα παιδιά μας. Δώρο τα εγγόνια μας. Δώρο η δουλειά μας και τόσα άλλα, τόσα αμέτρητα, απερίγραφα..."Ει τα αγαθά εδεξάμεθα εκ χειρός Κυρίου τα  κακά ουχ υποίσωμεν;" Να το γράψουμε κάπου να το βλέπουμε κάθε μέρα!!!!!

Μεγάλη Τρίτη

Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τετάρτῃ, τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρῳ Πόρνης γυναικός, μνείαν ποιεῖσθαι οἱ θειότατοι Πατέρες ἐθέσπισαν, ὅτι πρὸ τοῦ σωτηρίου Πάθους μικρὸν τοῦτο γέγονε.

Στίχοι
Γυνή, βαλοῦσα σώματι Χριστοῦ μύρον,
Τὴν Νικοδήμου προὔλαβε σμυρναλόην.

Η πιο πολυτραγουδισμένη πόρνη είναι αυτή της Μεγάλης Τρίτης!!!
Λέγεται ότι η "αλείψασα μύρω τον Κύριον" ήταν εκείνη η γυναίκα που ο Χριστός την λύτρωσε από τον λιθοβολισμό λέγοντας εκείνο το φοβερό: "Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω".

Κοντάκιον
Ὑπὲρ τὴν Πόρνην Ἀγαθὲ ἀνομήσας, δακρύων ὄμβρους οὐδαμῶς σοι προσῆξα, ἀλλὰ σιγῇ δεόμενος προσπίπτω σοι, πόθῳ ἀσπαζόμενος, τοὺς ἀχράντους σου πόδας, ὅπως μοι τὴν ἄφεσιν, ὡς Δεσπότης παράσχῃς, τῶν ὀφλημάτων κράζοντι Σωτήρ. Ἐκ τοῦ βορβόρου τῶν ἔργων μου ῥῦσαί με.

Αν και περισσότερο από την πόρνη, Αγαθέ, ανόμησα, καθόλου δεν σου πρόσφερα ποταμούς δακρύων, αλλά τώρα σιωπηλά δέομαι και πέφτω στα πόδια σου τα άχραντα, και τα ασπάζομαι με πόθο και παρακαλώ να μου χαρίσεις την άφεση των χρεών μου την ώρα που φωνάζω: Σωτήρα μου, λύτρωσέ με από τον βούρκο των έργων μου.

Ὁ ΟἶκοςἩ πρῴην ἄσωτος Γυνή, ἐξαίφνης σώφρων ὤφθη, μισήσασα τὰ ἔργα, τῆς αἰσχρᾶς ἁμαρτίας, καὶ ἡδονὰς τοῦ σώματος, διενθυμουμένη τὴν αἰσχύνην τὴν πολλήν, καὶ κρίσιν τῆς κολάσεως, ἣν ὑποστῶσι πόρνοι καὶ ἄσωτοι, ὧν περ πρῶτος πέλω, καὶ πτοοῦμαι, ἀλλ' ἐμμένω τῇ φαύλῃ συνηθείᾳ ὁ ἄφρων, ἡ Πόρνη δὲ γυνή, καὶ πτοηθεῖσα, καὶ σπουδάσασα ταχύ, ἦλθε βοῶσα πρὸς τὸν Λυτρωτήν· Φιλάνθρωπε καὶ οἰκτίρμον, ἐκ τοῦ βορβόρου τῶν ἔργων μου ῥῦσαί με.
Η πρώην άσωτη γυναίκα, αιφνίδια φανερώθηκε σώφρων, αφού μίσησε τα αισχρά έργα της αμαρτίας και τις ηδονές του σώματος και ενθυμούμενη την φοβερή ντροπή και την κρίση της κολάσεως, που θα υποστούν οι πόρνοι και άσωτοι, μεταξύ των οποίων πρώτος είμαι εγώ και το γνωρίζω και τρέμω, αλλά επιμένω ο ανόητος στην φαύλη μου συνήθεια, ενώ η πόρνη γυναίκα και τρόμαξε αλλά και έσπευσε γρήγορα και ήρθε στον Λυτρωτή κράζοντας: Φιλάνθρωπε και οικτίρμον, Κύριε, λύτρωσέ με από το βούρκο των έργων μου.

Τελευταίο τροπάριο στον Όρθρο της Μεγάλης Τετάρτης που ψάλλεται απόψε, Μεγάλη Τρίτη, είναι το δοξαστικό των Αποστίχων, ποίημα Κασσιανής Μοναχής. Συνήθως ψάλλεται αργά και κάπως σκηνοθετημένα (σβήνουν φώτα, ανάβουν κεριά, υπάρχει μια διάχυτη ατμόσφαιρα συγκίνησης), με αποτέλεσμα κανείς να μην καταλαβαίνει τα λόγια, εκτός βέβαια αν έχει μπροστά του το κείμενο. Πολλοί συγχέουν την Κασσιανή με την πόρνη γυναίκα. Φυσικά δεν υπάρχει τέτοια ταύτιση. Η Κασσιανή ήταν μια ωραιότατη και πολύ μορφωμένη κοπέλλα η οποία προσκλήθηκε από την βασιλομήτορα Ευφροσύνη σε τελετή επιλογής νύμφης από τον αυτοκράτορα Θεόφιλο. Ο Θεόφιλος εντυπωσιάσθηκε από την ομορφιά και το παράστημά της και θέλησε να ελέγξει και την ευφυΐα της. Στην παρατήρησή του ότι "εκ γυναικός ερρύη τα φαύλα" (Εύα) η Κασσιανή απάντησε "αλλά και εκ γυναικός ερρύη τα κρείττω" (Παναγία). Η απάντηση ήταν πολύ έξυπνη, πολή δυνατή, δηλωτική εξαιρετικής ευφυΐας. Ο Θεόφιλος μάλλον τρόμαξε και προτίμησε την ήσυχη Θεοδώρα. Η Κασσιανή αφιερώθηκε στον ουράνιο Βασιλέα μετά την απόρριψη εκ μέρους του επίγειου Αυτοκράτορα. Ίδρυσε μοναστήρι στο οποίο εγκαταβίωσε και επεδόθη στην υμνογραφία. Έχουμε αρκετά δικά της τροπάρια στις ακολουθίες μας, με πιο γνωστό βέβαια το σημερινό, της Μεγάλης Τρίτης.

Ποίημα Κασσιανὴς Μοναχῆς
Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα Γυνή, τὴν σὴν αἰσθομένη Θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν, ὀδυρομένη μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει. Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι, ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας, ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος, ἔρως τῆς ἁμαρτίας. Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων, ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ· κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας, ὁ κλίνας τοὺς οὐρανούς, τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει· καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας, ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν, τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις, ὧν ἐν τῷ Παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν, κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη. Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους, τίς ἐξιχνιάσει ψυχοσῶστα Σωτήρ μου; Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος.

Κύριε, η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες, όταν αισθάνθηκε την θεότητά σου ανέλαβε τον ρόλο της μυροφόρου, και οδυρόμενη Σου προσφέρει μύρα πριν από τον ενταφιασμό Σου. Αλίμονό μου, λέει, βρίσκομαι μέσα σε νύχτα, σε οίστρο ακολασίας, σε σκοτεινό και ασέληνο έρωτα της αμαρτίας. Δέξου, Κύριε, τις πηγές των δακρύων μου, εσύ που από τα σύννεφα πλουτίζεις το ύδωρ της θάλασσας. Σκύψε στους στεναγμούς της καρδιάς μου, εσύ που χαμήλωσες τους ουρανούς με την άφατη κένωση της θεότητάς Σου. Θα καταφιλήσω τα άχραντα πόδια Σου, και θα τα σκουπίσω μαλακά με τα μαλλιά της κεφαλής μου. Αυτά τα πόδια που όταν τον κρότο τους άκουσε η Εύα στον Παράδεισο το δειλινό κρύφθηκε από τον φόβο. Ποιος θα εξιχνιάσει, Σωτήρα μου, λυτρωτή της ψυχής μου, τα πλήθη των αμαρτιών μου και την άβυσσο των ενοχών μου; Μη με παραβλέψεις εμένα την δούλη σου, εσύ που έχεις αμέτρητο το έλεος.

Και μια ματιά στο πρωινό Ανάγνωσμα από τον Ιώβ.
"...Οὕτως ἀκούσας Ἰώβ, ἀναστὰς διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἐκείρατο τὴν κόμην τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ πεσὼν χαμαὶ προσεκύνησε τῷ Κυρίῳ, καὶ εἶπεν· Αὐτὸς γυμνὸς ἐξῆλθον ἐκ κοιλίας μητρός μου, γυμνὸς καὶ ἀπελεύσομαι ἐκεῖ, ὁ Κύριος ἔδωκεν, ὁ Κύριος ἀφείλετο, ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω καὶ ἐγένετο, εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον εἰς τούς αἰῶνας. Ἐν τούτοις πᾶσι τοῖς συμβεβηκόσιν αὐτῷ, οὐδὲν ἥμαρτεν Ἰὼβ ἔναντι Κυρίου, οὐδὲ ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔδωκεν ἀφροσύνην τῷ Θεῷ..."

Ο Ιώβ πληροφορείται πρώτα την απόλυτη καταστροφή όλων των κοπαδιών του και ύστερα τον θάνατο όλων των παιδιών του. Δεν του μένει τίποτα, ούτε από περιουσία, ούτε από προσφιλή πρόσωπα εκτός από την γυναίκα του. Πενθεί όπως ήταν η συνήθεια, ξυρίζει το κεφάλι του, σχίζει τα ρούχα του. Κι ύστερα πέφτει χάμου, προσκυνάει τον Κύριο και λέει: "Γυμνός βγήκα από την κοιλιά της μάνας μου, γυμνός θα επιστρέψω. Ο Κύριος μου τα έδωσε, ο Κύριος  μου τα πήρε. Όπως ήθελε ο Κύριος έτσι και έγινε. Ας είναι το όνομα του Κυρίου ευλογημένο από τώρα και εις τους αιώνας!" Μ' όλα τα φοβερά που του συνέβησαν ο Ιώβ δεν ξεστόμισε δυσάρεστο λόγο για τον Κύριο, δεν αμάρτησε, δεν φάνηκε άφρων έναντι του Θεού. Αιώνιο παράδειγμα υπομονής και ευχαριστίας!!!!! Και τα δυο μας λείπουν! Κύριε, πρόσθες ημίν υπομονήν και ευχαριστίαν!!!!

Μεγάλη Δευτέρα

Την Μεγάλη Δευτέρα ακούμε τον Όρθρο της Μεγάλης Τρίτης. Σαν να τρέχει ο χρόνος. Σαν να θέλει όσο γίνεται νωρίτερα να φθάσει στα τεράστια γεγονότα που έχουμε μπροστά μας...

Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τρίτῃ, τῆς τῶν δέκα Παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, μνείαν ποιούμεθα.
Στίχοι εἰς την παραβολήν των δέκα Παρθένων
Τρίτη μεγίστη Παρθένους δέκα φέρει,
Νίκην φερούσας ἀδεκάστου Δεσπότου.

Η αγωνία και η έγνοια μας πρέπει να είναι... "μη μείνωμεν έξω του νυμφώνος Χριστού".
Κοντάκιον
"Τὴν ὥραν ψυχή, τοῦ τέλους ἐννοήσασα, καὶ τὴν ἐκκοπήν, τῆς συκῆς δειλιάσασα, τὸ δοθέν σοι τάλαντον, φιλοπόνως ἔργασαι ταλαίπωρε, γρηγοροῦσα καὶ κράζουσα· Μὴ μείνωμεν ἔξω τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ".

Καταλαβαίνεις πια, ψυχή μου, πως είναι κοντά το τέλος. Είδες και την εκκοπή της άκαρπης συκής κι αυτό σου προξένησε φόβο. Γι' αυτό λοιπόν εργάσου με φιλοπονία πάνω στο δώρο που σου δόθηκε, ταλαίπωρε, όντας σε εγρήγορση και κράζοντας με λαχτάρα "Να μη μείνουμε έξω απ' τον νυμφώνα του Χριστού"!

Ὁ Οἶκος
"Τὶ ῥαθυμεῖς ἀθλία ψυχή μου; τί φαντάζῃ ἀκαίρως μερίμνας ἀφελεῖς; τί ἀσχολεῖς πρὸς τὰ ῥέοντα; ἐσχάτη ὥρα ἐστὶν ἀπ΄ ἄρτι, καὶ χωρίζεσθαι μέλλομεν τῶν ἐνταῦθα, ἕως καιρὸν κεκτημένη, ἀνάνηψον κράζουσα· Ἡμάρτηκά σοι Σωτήρ μου, μὴ ἐκκόψῃς με, ὥσπερ τὴν ἄκαρπον συκῆν, ἀλλ' ὡς εὔσπλαγχνος Χριστέ, κατοικτείρησον, φόβῳ κραυγάζουσαν· Μὴ μείνωμεν ἔξω τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ".

Τι τεμπελιάζεις, άθλια ψυχή μου; Γιατί ξοδεύεις άκαιρα τη φαντασία σου σε μέριμνες ανόητες; Τι ασχολείσαι μ' όλα αυτά που παρέρχονται και φεύγουν; Έφτασε πια η τελευταία ώρα και θα χωριστούμε από τα πράγματα αυτού του κόσμου. Γι' αυτό, όσο έχεις ακόμα καιρό, σύνελθε και φώναξε: Αμάρτησα σε Σένα, Σωτήρα μου, μη με ξεριζώσεις σαν την άκαρπη συκιά, αλλά λυπήσου με ως εύσπλαχνος εμένα που με φόβο κράζω: "Να μην μείνουμε έξω από τον νυμφώνα του Χριστού"!

Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας έχουν εξαιρετικά τροπάρια. Μόνο φωτισμένα πνεύματα θα μπορούσαν να διατυπώσουν με τόσο όμορφο ποιητικό τρόπο συγκλονιστικές αλήθειες! Και είναι αγιοπνευματικοί οι μελωδοί μας, άγιοι άνθρωποι της προσευχής και των δακρύων.

"Ὁ Νυμφίος ὁ κάλλει ὡραῖος, παρὰ πάντας ἀνθρώπους, ὁ συγκαλέσας ἡμᾶς, πρὸς ἑστίασιν πνευματικὴν τοῦ νυμφῶνός σου, τὴν δυσείμονά μου μορφήν, τῶν πταισμάτων ἀπαμφίασον, τῇ μεθέξει τῶν παθημάτων σου, καὶ στολὴν δόξης κοσμήσας, τῆς σῆς ὡραιότητος, δαιτυμόνα φαιδρὸν ἀνάδειξον, τῆς Βασιλείας σου ὡς εὔσπλαγχνος".

Νυμφίε πανέμορφε, ωραιότερε απ' όλους τους ανθρώπους, εσύ που μας προσκάλεσες σε πνευματικό τραπέζι στο νυφικό σου διαμέρισμα, βγάλε από πάνω μου την απαίσια εξαιτίας των αμαρτιών μου μορφή, βγάλ' την κάνοντάς με κοινωνό των παθημάτων Σου. Κι αφού μου φορέσεις στολή λαμπρή και ένδοξη της δικής σου ωραιότητος, ανάδειξέ με ως εύσπλαχνος σε συνδαιτημόνα χαρούμενο της δικής Σου Βασιλείας.

"Ἰδού σοι τὸ τάλαντον, ὁ Δεσπότης ἐμπιστεύει ψυχή μου, φόβῳ δέξαι τὸ χάρισμα, δάνεισαι τῷ δεδωκότι, διάδος πτωχοῖς, καὶ κτῆσαι φίλον τὸν Κύριον, ἵνα στῇς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, ὅταν ἔλθῃ ἐν δόξῃ, καὶ ἀκούσῃς μακαρίας φωνῆς. Εἴσελθε δοῦλε, εἰς τὴν χαρὰν τοῦ Κυρίου σου. Αὐτῆς ἀξίωσόν με, Σωτὴρ τὸν πλανηθέντα, διὰ τὸ μέγα σου ἔλεος".

Ορίστε, ψυχή μου, ο Δεσπότης σου εμπιστεύεται το τάλαντο (το χάρισμα)! Δέξαι το δώρο με φόβο και δάνεισέ το σ' αυτόν που σου το έδωσε, μοίρασέ το στους φτωχούς και κάμε έτσι φίλο σου τον Κύριο, για να σταθείς στα δεξιά Του όταν έρθει πάλι με δόξα και ν' ακούσεις την μακάρια φωνή: "Ελα, δούλε, μπες στην χαρά του Κυρίου σου!". Αυτή τη φωνή αξίωσε εμένα τον πλανημένο να ακούσω, Σωτήρα μου, γιατί έχεις τεράστιο έλεος! (έλεος: ευσπλαχνία, αγάπη, συγχώρεση, συγκατάβαση στο ανθρώπινο γένος).

Ας δούμε και δυο σημεία από το 2ο Ανάγνωσμα του Εσπερινού από το βιβλίο του  Ιώβ:
"Καὶ ὡς ἂν συνετελέσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ πότου, ἀπέστελλεν Ἰώβ, καὶ ἐκαθάριζεν αὐτούς ἀνιστάμενος τὸ πρωΐ, καὶ προσέφερε περὶ αὐτῶν θυσίας, κατὰ τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, καὶ μόσχον ἕνα περὶ ἁμαρτίας ὑπὲρ τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Ἔλεγε γὰρ Ἰώβ· Μήποτε οἱ υἱοί μου ἐν τῇ διανοίᾳ αὐτῶν κακὰ ἐνενόησαν πρὸς τὸν Θεόν".

Έκαναν τα παιδιά του Ιώβ νεανικά γλέντια. Κι όταν τέλειωναν, ο πατέρας τους, ο Ιώβ, έκανε θυσίες καθαρμού για λογαριασμό τους, μη τυχόν είχαν κάνει αντίθεες πράξεις ή έστω σκέψεις. Εξαιρετική πατρική ευαισθησία! Πόσο με έλεγξε!!!

"Προσέσχες τῇ διανοίᾳ σου κατὰ τοῦ θεράποντός μου Ἰώβ; ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ ὅμοιος τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, ἄνθρωπος ἄμεμπτος, δίκαιος, ἀληθινός, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος; Ἀπεκρίθη ὁ Διάβολος καὶ εἶπεν ἐναντίον Κυρίου· Μὴ δωρεὰν Ἰὼβ σέβεται τὸν Θεόν, οὐχὶ σὺ περιέφραξας τὰ ἔξω αὐτοῦ, καὶ τὰ ἔσω τῆς οἰκίας αὐτοῦ, καὶ τὰ ἔξω πάντων τῶν ὄντων αὐτοῦ κύκλῳ; τὰ δὲ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ εὐλόγησας, καὶ τὰ κτήνη αὐτοῦ πολλὰ ἐποίησας ἐπὶ τῆς γῆς; ἀλλὰ ἀπόστειλον τὴν χεῖρά σου, καὶ ἅψαι πάντων, ὧν ἔχει, ἢ μὴν εἰς πρόσωπόν σου εὐλογήσει σε. Τότε εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Διαβόλω· Ἰδού, πάντα ὅσα ἐστὶν αὐτῷ, δίδωμι ἐν τῇ χειρί σου, ἀλλ' αὐτοῦ μὴ ἅψῃ". 

Ο Θεός χαίρεται τον Ιώβ, τη σεμνή του πολιτεία, την ευσέβειά του. Ο διάβολος είναι θρασύς: -Σάμπως άδικα σε σέβεται; Έχεις υψώσει τείχος προστασίας γύρω από τον Ιώβ, λέει στον Θεό. Δεν τον αγγίζει συμφορά. Του έχεις δώσει πλούσια την ευλογία σου. Για δοκίμασέ τον, να δούμε θα συνεχίσει να σε σέβεται;.
-Δοκίμασέ τον, του λέει ο Θεός. Όλα όσα του ανήκουν τα παραδίδω στα χέρια σου, αλλά αυτόν δεν θα τον αγγίξεις.
Φοβερός λόγος! Ο Ιώβ παραδίδεται σε εξοντωτικές δοκιμασίες. Θα τις δούμε στη συνέχεια. Θα τον δούμε να αντέχει παλικαρίσια και ευχαριστιακά. Αλλά τα δεινά δεν έρχονται επειδή θέλει ο Θεός να τον βασανίσει. Ούτε επειδή ο διάβολος θέλει να τον βλάψει. Δεν έρχεται καμιά δοκιμασία, αν δεν δώσει ο Θεός την άδεια να πειρασθεί ο προσφιλής Ιώβ για να λάμψει σαν καθαρό χρυσάφι, σαν ένα υπέροχο σκεύος εκλογής!!!! Όλα εξελίσσονται κάτω απ' το βλέμμα του Θεού. "Αυτού μη άψη!" Την ψυχή του ανθρώπου δεν θα την αγγίξεις! Ο διάβολος δεν έχει την άδεια να αγγίξει την ψυχή μας, δεν μπορεί να την βλάψει παρά μόνο αν με τη δική μας θέληση και απόφαση του την χαρίσουμε. Μη γένοιτο!