Σχέδιο "Ίρις"

Από τον Οκτώβριο σε τρία Δημοτικά σχολεία της Οξφόρδης θα αρχίσει πιλοτικά η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών. Κρίνει το Υπουργείο Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου ότι θα είναι πολύ καλό να μπορούν οι σύγχρονοι Βρετανοί να μελετούν από το πρωτότυπο κείμενα που επηρέασαν, μάλλον δημιούργησαν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, όπως τα έργα των τραγικών ποιητών ή τα συγγράμματα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Μάλιστα σε μια δημοσκόπηση 80% των ερωτηθέντων απάντησαν θετικά σε ερώτηση γι' αυτήν την πρωτοβουλία.
Μια δημοσιογράφος (Mary Beard) ωστόσο σχολιάζει πικρόχολα ότι τα σπουδαία έργα της αρχαιοελληνικής γραμματείας δεν μπορούν να βοηθήσουν στη λύση των σύγχρονων προβλημάτων όπως δεν κατάφεραν να αποτρέψουν από την καταστροφή τη σύγχρονη Ελλάδα.
Βέβαια μπορούμε να της απαντήσουμε ότι ελάχιστοι από τους σύγχρονους Έλληνες πολίτες και πολιτικούς έχουν ασχοληθεί με την αρχαιοελληνική γραμματεία, επομένως πώς να μας βοηθήσει η σοφία των προγόνων μας.
Ποιος ας πούμε σύγχρονος Έλληνας θυμάται να εφαρμόσει τα λόγια του Περικλή (Επιτάφιος,37) ""...ανεπαχθώς τα ίδια προσομιλούντες, τα δημόσια διά δέος μάλιστα ου παρανομούμεν, των τε αιεί όντων ακροάσει και μάλιστα αυτών όσοι επ' ωφελεία των αδικουμένων κείνται και όσοι άγραφοι όντες αισχύνην ομολογουμένην φέρουσιν...".
"Στις ιδιωτικές μας συναναστροφές είμαστε ανεπαχθείς (χαρούμενοι,όχι σκυθρωποί και μίζεροι) και όσον αφορά στα δημόσια, στην πολιτική μας ζωή, δεν παρανομούμε όχι από φόβο αλλά από σεβασμό υπακούμε στους άρχοντες όταν μάλιστα θεσπίζουν νόμους επ' ωφελεία των αδυνάτων. Μάλιστα σεβόμαστε αυτούς τους άγραφους νόμους που η παράβασή τους επιφέρει ντροπή και καταισχύνη".
Τα κείμενα είναι πράγματι εξαιρετικά και σοφά και σωτήρια. Αλλά ...ούτε οι αρχαίοι Έλληνες δεν τα εφάρμοζαν κι ας τα άκουγαν ζωντανά από τον Περικλή και το Σωκράτη και το Σοφοκλή και τον Ευριπίδη. Πόσο μάλλον οι σύγχρονοι που έχουν και το άλλοθι ότι δεν τα καλοκαταλαβαίνουν. Μάλλον η θεωρία πολύ απέχει από την πράξη. Μάλλον οι άνθρωποι είμαστε επιρρεπείς προς το κακό και την αδικία. Μάλλον δεν αρκεί η γνώση και ο σεβασμός, ίσως να χρειάζεται και κάποιος φόβος...

Λίγες φωτογραφίες από την Πόλη

Το Σαράι Μπουρνού, το ακρωτήριο όπου καταλήγει το ιστορικό κέρας της βυζαντινής Πόλης. Δεσπόζουν τα παλάτια Τοπ-Καπ(ου) του Σουλτάνου Μωάμεθ Β΄του Πορθητή. Η θέα από εκεί είναι ασύλληπτη. Εδώ συναντώνται ο Μαρμαράς, ο Βόσπορος και ο Κεράτιος. Πάντα φυσά θαλασσινό αεράκι. Οι μεγάλες σημαίες απαντώνται σε πολλά σημεία της Τουρκίας.

Περνάμε κάτω από την πρώτη κρεμαστή γέφυρα του Βοσπόρου, έργο Ιαπώνων οι οποίοι πραγματοποίησαν με διαφορά 25 αιώνων το όνειρο του Ξέρξη. Το πλεονέκτημα της γιγαντούπολης: Η απόσβεση στα τεράστια συγκοινωνιακά έργα γίνεται σε ελάχιστο χρόνο και τα κέρδη των κατασκευστικών εταιριών και του κράτους είναι τεράστια.


Το εσωτερικό του Ιερού Ναού Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Πασά-Μπαξέ. Έγινε πλήρης ανακαίνιση χάρη στην ακούραστη φροντίδα του Θανάση Αγγελίδη. Όλα αστράφτουν φρεσκοβαμμένα και συντηρημένα. Οι ελάχιστοι εναπομείναντες Ρωμιοί κάνουν ό,τι μπορούν. Η ολιγανθρωπία όμως πληγώνει. Δύο άνθρωποι διπλασιάσαμε το εκκλησίασμα. Στην επόμενη γενιά τι θα γίνει;
Ο κήπος του Ναού με το καμπαναριό. Μια όαση πράσινου και γαλήνης σε μια φτωχική γειτονιά. Όταν του το επιτρέπουν οι υποχρεώσεις του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έρχεται χωρίς επισημότητες και πολυάνθρωπες ακολουθίες να περάσει λίγες ήσυχες στιγμές και να πιει ένα τσάι σ' αυτή την πανέμορφη γωνιά.


Τα όμρφα παραθαλάσσια σπίτια του Νηχωριού. Πολλά ήταν ρωμέικα όταν το Νηχώρι φιλοξενούσε κυρίως Έλληνες μέχρι τη δεκαετία του '60.

Ένα κιόσκι-ιχθυοπωλείο δίπλα στο Βόσπορο. Τα ολόφρεσκα ψάρια και θαλασσινά είναι πολύ δελεαστικά.


Στο Αγίασμα της Αγίας Παρασκευής στο Νηχώρι αρκετοί Ρωμιοί περιμένουν τον Πατριάρχη που θα τελέσει την Παράκληση στην Αγία. Όλα πολύ περιποιημένα και κεράσματα και μουσική με μια λατέρνα και χορούς είχε το πρόγραμμα, αλλά μας τα χάλασε μια καλοκαιρινή μπόρα.
Ο Πατριάρχης έρχεται κι όλος ο κόσμος προσβλέπει σ' αυτόν σαν σε Μεσσία. Μετά την Παράκληση αντί άλλου λόγου διάβασε ένα ωραίο κείμενο -δεν ανέφερε τον συγγραφέα-που μιλούσε για το πόσο σαγηνευτική είναι η Πόλη και για τους μόνιμους κατοίκους της, Ρωμιούς, αλλά και για κάθε Έλληνα. Πράγματι η Πόλη μας μαγεύει και μας πιάνει στα δίχτυα της ακαταμάχητης γοητείας της (μοναδικές φυσικές ομορφιές, εναλλαγή τοπίου, έργα ανθρώπινα, ιστορία, θρύλοι, πολιτισμοί τόσο διαφορετικοί που συνυπάρχουν κτλ).

*Η συνέχεια στο επόμενο...

Είσαι λίγο στραβός...εγώ θα σε διορθώσω.

Ο μικρός Γρηγόρης τακτοποιούσε τις εικόνες στο άλμπουμ του. Έκανε συλλογή από φωτογραφίες ποδοσφαιριστών. Αγαπημένο αγορίστικο θέμα. Κολλούσε, ξεκολλούσε, τακτοποιούσε κι ύστερα καμάρωνε τις σελίδες που γέμιζαν. Στα χέρια του έπεσε μια φωτογραφία αγαπημένου ποδοσφαιριστή που όμως ήταν λίγο τσακισμένη. Προσπάθησε να την ισιώσει με τα δαχτυλάκια του, αλλά την έσκισε. Νευρίασε, θύμωσε κι άρχισε να την τσαλακώνει. Στο τέλος την πέταξε κάτω κι άρχισε να την ποδοπατάει για να ξεθυμάνει. Κι ύστερα έβαλε τα κλάματα. Κατάφερε μετά από καιρό να γεμίσει όλο το άλμπουμ, εκτός από τη θέση εκείνης της φωτογραφίας. Δεν την ξανάτυχε ποτέ του. Αγωνίστηκε να τη βρει. Ρώτησε όλους τους φίλους και συμμαθητές του. Δεν μπόρεσε.
Ο Γρηγόρης έγινε νεαρό παλικάρι. Σπουδάζει. Είναι όμορφο παιδί, αλλά και συνετό, μετρημένο. Ζυγίζει τις καταστάσεις και φιλοσοφεί. Σήμερα σκαλίζει το γραφείο του. Σ' ένα συρτάρι έχει τις παιδικές του αναμνήσεις. Ενθύμια από το σχολείο, από κατασκηνώσεις, από εκδρομές, από φίλους, φωτογραφίες. Έχει κρατήσει και τα άλμπουμ των παιδικών συλλογών. Τα ξεφυλλίζει και θυμάται λεπτομέρειες. Φτάνει στην κενή θέση εκείνης της σχισμένης φωτογραφίας κι αναθυμάται όλο το σκηνικό. Ήταν λίγο τσακισμένη κι ο ίδιος την κουρέλιασε κι έμεινε η θέση της κενή. Εκείνη η λίγο τσακισμένη φωτογραφία ήταν τελικά αναντικατάστατη. Έκλεισε το άλμπουμ κι απόμεινε να σκέφτεται.
Το ίδιο βράδυ βγήκε με τη φίλη του, την Έφη. Ήταν μια πολύ συμπαθητική κοπέλα με πολλά χαρίσματα. Είχε κάτι ωστόσο που τον ενοχλούσε. Ήταν πολύ αυθόρμητη. Δεν ζύγιζε τα πράγματα όπως αυτός. Προσπαθούσε να τη διορθώσει εδώ και καιρό. Την αγαπούσε. Δεν ήθελε να την χάσει. Αλλά πάντα σκάλωνε σ' αυτό το "ελάττωμά" της. Κι εκείνη αδιόρθωτη, πάντα αυθόρμητη, μια ζωντάνια ατιθάσευτη, κάτι σαν χείμαρρος . Τελευταία αυτή η πλευρά της φίλης του του είχε γίνει εμμονική ιδέα. Κάθε φορά που συναντιόντουσαν ο Γρηγόρης ήταν σφιγμένος και πάντα εντόπιζε και υπογράμμιζε μέσα του αυτόν τον αυθρμητισμό της. Είχε αφήσει όλα της τα καλά κι ασχολιόταν μ' αυτό που τον ενοχλούσε.
Απόψε ωστόσο έχει στο νου του την εμπειρία του άλμπουμ που τον έχει συνεπάρει. Κι όπως πίνουν τον καφέ τους κάνει έναν συσχετισμό, έναν παραλληλισμό που τον διαλύει. "Συμπεριφέρεται με τη φίλη του, όπως τότε με εκείνη τη φωτογραφία". Είναι λίγο "τσακισμένη", ή μάλλον αυτού του φαίνεται λίγο τσακισμένη κι αυτός προσπαθεί να την ισώσει, να τη διορθώσει. Αναλογίζεται την κατάντια της φωτογραφίας και το αναντικατάστατο κενό. Κινδυνεύει να στραπατσάρει μια υπέροχη κοπέλα ή να την παρατήσει ως άχρηστη, ως ανάξια της αγάπης του. Κι ύστερα να θρηνεί για ένα κενό, το οποίο ο ίδιος θα έχει δημιουργήσει.
Την αγκαλιάζει τρυφερά και της ζητά συγνώμην. Κι εκείνη γελά και παίζει μαζί του, ξένοιαστη, αγνοώντας τις σκέψεις και τους συνειρμούς του...

Η παραπάνω ιστορία, λίγο αληθινή, λίγο φτιαχτή, εξηγεί πολλές δυσκολίες στις ανθρώπινες σχέσεις. Στην προσπάθειά μας να διορθώσουμε στους άλλους - παιδιά, συζύγους, φίλους - κάτι που μας ενοχλεί, αλλοιώνουμε την μοναδική ομορφιά που έχει ο κάθε άνθρωπος με τα καλά του και με τα στραβά του. Αυτός ο άλλος πιεζόμενος θα ενεργεί πιθανόν ακόμα πιο αλλοπρόσαλλα και εκνευριστικά και θα μας κάνει να θυμώνουμε και να τα βάζουμε μαζί του ακόμα πιο έντονα , με ακόμη μεγαλύτερο θυμό. Και θα του φορτώνουμε ευθύνη για το δικό μας θυμό, για τη δική μας απογοήτευση. Για όλα φταίει ο άλλος, ο στραβός ο άλλος.
Κι όμως δεν θα ήταν πιο απλό και ενώπιον Θεού ευχαριστιακό και ταπεινό, να πούμε "Έτσι είναι ο αδελφός μου, έτσι θα τον αγαπήσω, έτσι θα τον δεχτώ. Έτσι αυτός με συμπληρώνει, με ολοκληρώνει. Ακριβώς επειδή είναι διαφορετικός, ακριβώς επειδή είναι λίγο "τσακισμένος";

Ω Πόλις, πόλις πόλεων πασών οφθαλμέ...

...άκουσμα παγκόσμιον, θέαμα υπερκόσμιον!

Αγια-Σοφιά κι αριστερά ο τρούλος της Αγίας Ειρήνης

Μια ακόμη επίσκεψη στην πιο συναρπαστική πόλη του κόσμου κάναμε εν μέσω καύσωνος και υγρασίας που άγγιζε το 90%! Ο ιδρώτας δεν στέγνωσε πάνω μας ούτε μια στιγμή, αλλά τα μάτια κι η ψυχή μας δροσίστηκαν απ' όσα είδαμε κι όσα βαθύτερα μυστικά μέσα μας νιώσαμε. Δεν θα γράψω για βυζαντινά μεγαλεία και μεγαλοϊδεατικές προσδοκίες.
Μια φράση τριγυρνά στο νου μου και νομίζω πως περιγράφει άριστα τη σημερινή Πόλη:
Είναι η πόλη που τα χωρά όλα.
Χωρά 17 εκατομμύρια κατοίκους που με τους περιτριγυρίζοντες τουρίστες μπορεί να φτάνουν τα 20. Το φρακάρισμα στους δρόμους μηδαμινό σε σύγκριση μ' αυτό της Θεσσαλονίκης. Μετρό, τραμ, αστικά και δημοτικά λεωφορεία, καραβάκια, ντολμούς, ταξί, τρένα σε επαρκέστατους συνδυασμούς και συχνότητες. Μόλις ολοκληρωθεί ένα τεράστιο συγκοινωνιακό έργο ξεκινά το επόμενο και ολοκληρώνεται σε χρόνο ρεκόρ. Δυο κρεμαστές γέφυρες ενώνουν την ευρωπαϊκή με την ασιατική ακτή. Τώρα κατασκευάζεται υποθαλάσσια αρτηρία-ζεύξη της παλιάς ιστορικής Πόλης με το Σκούταρι.
Χωρά τα παλιά μαυρισμένα και μισοερειπωμένα ξύλινα σπίτια, τους σύγχρονους ουρανοξύστες, τα πλούσια "γιαλιά" -παραθαλάσσιες βίλες- τα παλάτια, τις βυζαντινές εκκλησιές, τις ρωμέικες εκκλησιές, τα περιποιημένα πάρκα, τα τσαρσιά
και τα υπερσύγχρονα εμπορικά κέντρα, τα τζαμιά με τους μιναρέδες που τρυπούν τον ουρανό αλλά και την μοναδική Αγια-Σοφιά που "κάθεται" με μια θεϊκή σιγουριά αιώνες τώρα στις παρυφές του πρώτου λόφου της Επτάλοφης
Οι θάλασσές της χωρούν αμέτρητα πλεούμενα. Από τα θηριώδη κρουαζιερόπλοια που μεταφέρουν χιλιάδες τουρίστες που αφήνουν ζεστό χρήμα χωρίς κανένας να τα μποϋκοτάρει, τα πλοία της γραμμής πάντα γεμάτα και πάντα στην ώρα τους, τα πολυτελή κότερα, τις μικρές βαρκούλες, ως τα τεράστια εμπορικά που διαπλέουν τα Στενά με συχνότητα ένα κάθε λεπτό.
Αλλά και όλοι οι άνθρωποι έχουν θέση στην Πόλη. Πλούσιοι κι αναγκεμένοι. Το μεροκάματο θα βγει με χίλιους τρόπους κι όλοι θα είναι ευτυχισμένοι, χωρίς άγχος κι αχορτασιά. Κουκουλωμένες γυναίκες με μαύρα τσαντόρ ή καμπαρντίνες μες στο κατακαλόκαιρο, αλλά και μοντέρνες αεράτες κοπέλες.
Τα πάρκα γεμάτα από νέους, γέρους και παιδιά που χαίρονται απλοϊκά.
Στο λεωφορείο ακόμα σηκώνονται οι νέοι για να καθίσουν οι ηλιωμένοι και οι γυναίκες, κι όλοι θα βοηθήσουν κάποιον που κουβαλά βαριά πράγματα ή παιδικό καροτσάκι.
Αλλά και τα ζωντανά του Θεού χωρά. Οι γάτες θα είναι το λιγότερο δυο εκατομμύρια (δική μου η εκτίμηση).
Είναι τεράστια και δεν παύει να είναι ανθρώπινη, ζεστή, μια ανοιχτή αγκαλιά. Είναι θλιβερό αυτό που θα ομολογήσω. Το λέω με λύπη αλλά και με βεβαιότητα: Αυτοί που έχουν τώρα την Πόλη την αγαπούν, την τιμούν,την χαίρονται, της δίνουν αξία, τους αξίζει.

"Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω".

Ο Πατριάρχης μας γλυκύτατος, προσηνής και ευκολοπλησίαστος

Ρωμέικο εστιατόριο στο Νηχώρι, όχι απλά παραθαλάσσιο, μάλλον επιθαλάσσιο

*Προσεχώς περισσότερες φωτογραφίες

Κι όμως, της "χρωστάμε" τον Μέγα Βασίλειο

Στα μέρη της κυρίως Ελλάδας είναι άγνωστο το όνομα Μακρίνα. Ομολογώ πως αν δεν είχα διαβάσει εκτενή βίο του Αγίου Βασιλείου δεν θα γνώριζα κι εγώ ποιας Αγίας το όνομα έφερε η μακαρίτισσα η πεθερά μου, που καταγόταν από τη Νίγδη της Καππαδοκίας. Κι όσες νεότερες Μακρίνες γνώρισα είχαν γιαγιά Καππαδόκισσα. Ανάμεσά τους κι η πρωτότοκη κόρη μας.
Κι όμως της "χρωστάμε" τον Μέγα Βασίλειο!
Μεταφέρω από τον βίο της όπως μας τον παραδίδει ο αδελφός της Άγιος Γρηγόριος Νύσσης:
"...επάνεισιν εν τούτω των παιδευτηρίων πολλώ χρόνω προασκηθείς τοις λόγοις ο πολύς Βασίλειος, ο αδελφός της προειρημένης (Μακρίνης). Λαβούσα τοίνυν αυτόν υπερφυώς επηρμένον τω περί τους λόγους φρονήματι και πάντα περιφρονούντα τα αξιώματα και υπέρ τους εν τη δυναστεία λαμπρούς επηρμένον τω όγκω, τοσούτω τάχει κακείνον προς τον της φιλοσοφίας σκοπόν επεσπάσατο, ώστε αποστάντα της κοσμικής περιφανείας και υπεριδόντα του διά των λόγων θαυμάζεσθαι προς τον εργατικόν τούτον και αυτόχειρα βίον αυτομολήσαι, διά της τελείας ακτημοσύνης ανεμπόδιστον εαυτώ τον εις αρετήν βίον παρασκευάζοντα".
Ο Βασίλειος επέστρεψε από τις σπουδές του με υπερφίαλη αυτοπεποίθηση. Μάλλον σκόπευε να ασχοληθεί με την κοσμική ρητορική στην οποία επεδείκνυε εξαιρετική δεινότητα και να συνεχίσει το δικηγορικό επάγγελμα του πατέρα του. Η αδελφή του Μακρίνα τον απέσπασε από τα σχέδιά του και τον οδήγησε με πειθώ και συνετή προτροπή προς τη χριστιανική φιλοσοφία, την άσκηση, τη χειρωνακτική εργασία, την ακτημοσύνη. Κι όλα αυτά ήταν η προπαρασκευή για τον άγιο βίο του. Ήταν εξαιρετικά προικισμένος με ευστροφία και μοναδικό χάρισμα λόγου. Αν όμως τα χαρίσματα δεν οδηγηθούν σωστά μπορεί να καταστούν αφορμή ολέθρου. Μέσα στην Πρόνοια του Θεού η Μακρίνα έπαιξε τον ρόλο του οδηγού για τον αδελφό της Βασίλειο, όπως και για τα άλλα οκτώ αδέλφια, αλλά και για την μητέρα της Εμμέλεια, την οποία προέτρεψε να τακτοποιήσει την τεράστια περιουσία τους με τον καλύτερο τρόπο (κυρίως με αγαθοεργίες) και μαζί με τις δούλες της- τις οποίες πλέον θα αποκαλεί αδελφές - να μονάσει μαζί της.
Πράγματι εξελέξω την αγαθήν μερίδα. Σοφίας έρωτι τον νουν πτερώσασα κόσμου ευπάθειαν εμφρόνως έλιπες και ενδιαίτημα τερπνόν εγένου φιλοσοφίας...
Χαίροις, Μακρίνα θεοφόρε!

Κυριακή πρωί

Ακουμπώ σ' ένα στασίδι στο αριστερό κλίτος του Αγίου Αθανασίου. Είμαι μέσα στη Θεία Λειτουργία. Σε λίγο θα κοινωνήσω.
Είμαι στο κεντρικό κλίτος του Αγίου Αθανασίου. Για την ακρίβεια είναι το σώμα μου ξαπλωμένο σ' αυτό που λέμε φέρετρο. Η ψυχή μου ανάλαφρη απολαμβάνει τα υπέροχα τροπάρια της εξόδιας ακολουθίας που λέγεται αυτή τη φορά για μένα. "Μακαρία η οδός ήν πορεύει σήμερον, ότι ητοιμάσθη σοι τόπος αναπαύσεως".
Είμαι στο ιερό του Αγίου Αθανασίου, στην Προσκομιδή. Στο δισκάριο ο ιερέας έβαλε ένα ψιχουλάκι από το πρόσφορο και μνημόνευσε το όνομά μου.

*Κάπως έτσι η συμμετοχή μας στη λατρεία καταργεί τον θάνατο. Μόνο να μάθουμε να βλέπουμε και με τα μάτια της ψυχής μας.

Λάζαρος...

Σ΄ένα βρόμικο πεζοδρόμιο - πιο βρόμικος ο ίδιος- σερνόταν ένας ζητιάνος. Ο κόσμος τον προσπερνούσε αδιάφορα, μάλλον ενοχλημένος. Ένας δυο "ευαίσθητοι" φιλάνθρωποι του πέταξαν κανένα δεκάλεπτο χωρίς καν να τον κοιτάξουν. Τον πλησίασε ένας αδέσποτος σκύλος. Τον μύρισε για λίγο και πήγε να φύγει. Ο ζητιάνος τον τράβηξε μαλακά κι άρχισε να του φιλά τη μουσούδα, το μέτωπο, τα μάτια. Του χάιδεψε την πλάτη τόσο στοργικά! Κι ο σκύλος αυθόρμητα πήρε θέση, ξάπλωσε δίπλα του, απόλυτα αναπαυμένος. Μέσα στο απρόσωπο χάος της πόλης είχε βρει έναν ... άνθρωπο!

*Είδα αυτή τη σκηνή και κατάλαβα γιατί στην παραβολή του πλούσιου και του πτωχού Λαζάρου αναφέρει ο Χριστός ότι τα σκυλιά έγλειφαν τις πληγές του Λάζαρου.

Α΄Θέση

Η Κυρία, καλοντυμένη, με στυλ, ανεβαίνει στο αεροπλάνο για υπερατλαντικό ταξίδι. Αναζητά τη θέση της, αλλά όταν τη βρίσκει απογοητεύεται "φριχτά"! Πρέπει να καθίσει δίπλα ...σ' έναν μαύρο και να τον έχει τόσο κοντά της επί δέκα ώρες που διαρκεί η πτήση!
Την πιάνει κάτι σαν υστερία και φωνάζει την αεροσυνοδό: "Σας παρακαλώ, της λέει -εννοώντας "σας διατάζω"-, θα ήθελα να αλλάξω θέση γιατί μου δημιουργεί πρόβλημα η τόση εγγύτητα με έναν μαύρο". Η αεροσυνοδός κρύβει πολύ καλά την έκπληξή της και πολύ ήρεμα της λέει: "Μην ανησυχείτε, κυρία μου, θα ψάξω να βρω μια άλλη θέση. Αν δεν υπάρχει εδώ, γιατί είναι μάλλον πλήρης η Β΄θέση, θα βρω στην Α' θέση. Σίγουρα δεν είναι σωστό να ταξιδεύει κάποιος υπό τόσο δυσάρεστες συνθήκες".
Στο πρόσωπο της ξεχωριστής αυτής Κυρίας διαγράφεται ένα θριαμβευτικό χαμόγελο. Ο μελαψός κύριος δίπλα της αισθάνεται καταρρακωμένος, αλλά υπομένει αμίλητος και στωικός αυτή την ταπεινωτική σκηνή. Οι άλλοι επιβάτες που λαμβάνουν γνώση του περιστατικού εξανίστανται και με την αλαζονική κυρία και με την αεροσυνοδό που είναι πρόθυμη να της κάνει το ανόητο χατίρι μετακομίζοντάς την ακόμη και στην Α΄θέση.
Η αεροσυνοδός λείπει για δέκα περίπου λεπτά κι όταν επιστρέφει πασιχαρής, αναγγέλλει στην κυρία ότι με άδεια του κυβερνήτη η Α΄θέση είναι διαθέσιμη, γιατί βέβαια δεν μπορεί να κάνει κανείς τόσο μακρύ ταξίδι υπό δυσάρεστες συνθήκες. Η Κυρία σηκώνεται ολοφάνερα "δεδικαιωμένη", αλλά η αεροσυνοδός χαμογελαστή την αγνοεί και καλεί τον μελαψό κύριο να την ακολουθήσει: "Ελάτε, κύριε! Δεν είναι δυνατόν να κάνετε ένα τόσο μεγάλο ταξίδι δίπλα σε κάποιο πρόσωπο που σας προκάλεσε τόσο δυσάρεστα συναισθήματα".

*Το περιστατικό είναι αληθινό. Το συγκεκριμένο πλήρωμα βραβεύθηκε για "άριστη διαχείριση κρίσης".

*Παρεμπιπτόντως, πώς θα αισθανόσαστε στη θέση του κυρίου δεξιά, ακόμα κι αν είχατε την καλύτερη διάθεση;

Η κηπουρική χρειάζεται συντακτικό...

Τι χρειάζεται για έναν άψογο κήπο;
Κατά τη γνώμη και την εμπειρία της αδελφής Ολυμπιάδος, ηγουμένης της Μονής Αγίου Αθανασίου Σφηνίτσας πρέπει να ξέρεις καλό συντακτικό για να πετύχεις έναν κήπο σαν αυτόν. Δείτε τις φωτογραφίες και συνεχίζουμε:

Όπως στο συντακτικό τα πράγματα είναι ξεκάθαρα "αυτή ηλέξη είναι υποκείμενο, αυτή είναι αντικείμενο, προσδιορισμός κτλ", δεν μπερδεύονται, έτσι και στον κήπο πρέπει να είναι ξεκάθαρα τα είδη των λουλουδιών και τα χρώματα.
Στον Άγιο Αθανάσιο φθάσαμε την ώρα του εσπερινού μετά από μια πολύ όμορφη εκδρομή που ξεκίνησε με θεία λειτουργία στον Άγιο Διονύσιο του Ολύμπου και την πολύ ουσιαστική ομιλία του πατρός Μαξίμου πάνω στο ευαγγέλιο της σημερινής Κυριακής που είναι αφιερωμένη στους Νεομάρτυρες. ("Σημασία για το Χριστό δεν έχει πόσο χρόνο είμαστε κοντά Του, αλλά πόσο ισχυρά, καρδιακά Του έχουμε δοθεί έστω και για λίγο χρόνο. Γι' αυτό αμείβει αυτόν που εργάσθηκε από την πρώτη ώρα όμοια μ' αυτόν που μόλις την ενδεκάτη μπήκε στον αμπελώνα Του, αλλά έδωσε την ψυχή του") Ακολούθησε ξενάγηση στο αξιολογότατο μουσείο της Μονής με τα πολλά λείψανα Αγίων, τον Εσταυρωμένο του Φώτη Κόντογλου και πολλά χειρόγραφα, άμφια, ευαγγέλια κτλ.
Ανηφορίσαμε μετά στα Πριόνια. Το δάσος καταπληκτικό! Οξιές, καρυδιές, κουμαριές, έλατα, πεύκα, ρόμπολα αλλού σφιχταγκαλιασμένα αδιαπέραστα, αλλού λίγο πιο αραιά. Μπροστά μας στο βάθος οι κορυφές με ελάχιστο χιόνι. Υπέροχος Όλυμπος, τόσο κοντά μας, τόσο ξεχωριστός κι όμως για πολλούς εντελώς άγνωστος. Οι πιο πολλοί μπήκαμε στην καρδιά του για πρώτη φορά. Άλλοι περπατούν στο πανέμορφο δάσος, άλλοι απολαμβάνουν το καφεδάκι τους.
Πολύ ευχαρίστως θα μέναμε εδώ περισσότερη ώρα, αλλά έχουμε συμφωνήσει να φάμε μεσημεριανό σε μια ταβέρνα στο Βαρικό. Κι αυτή είναι περιποιημένη, με όμορφο κήπο και κυρίως τέλειο φαγητό (ταβέρνα "Ελληνικό" στο Βαρικό). Τρώμε και πίνουμε αρκετά, μένουμε όλοι πολύ ευχαριστημένοι κι αναχωρούμε λίγο απρόθυμα για να προλάβουμε τον Εσπερινό στον Άγιο Αθανάσιο. Η ζέστη είναι αρκετή. Έχουμε λίγο κουραστεί. Κάποιοι λαχταρούν έναν μεσημεριανό ύπνο στο κρεβατάκι τους. Αλλά ο Άγιος Αθανάσιος με τον πανέμορφο κήπο του μας αποζημιώνει.
Γλυκύτατη και η γερόντισσα Ολυμπιάδα που μας δέχεται σαν παλιούς γνώριμους. Βρίσκει εξάλλου πολλούς γνωστούς και γνωστές στο γκρουπ.


Η επιστροφή μας ευχάριστη. Αποχαιρετιόμαστε με τη βεβαιότητα ότι για όλους η εκδρομή ήταν ενισχυτική και χαλαρωτική συνάμα, ισχυρό αντίδοτο στον οικονομοκαταστροφολογικό καταιγισμό των τελευταίων μηνών και δίνουμε την υπόσχεση να ξαναβρεθούμε σε ανάλογα ταξίδια. Καλό καλοκαίρι!

Ούτω γαρ ηγάπησε ο Θεός τον κόσμον...

Ζούσε κάποτε ο Γιόχαν. Δούλευε στα τρένα. Ήταν κλειδούχος σε μια γέφυρα η οποία κάποιες φορές τη μέρα έπρεπε να ανοίγει για να περνούν τα ψηλά ποταμόπλοια κι ύστερα πάλι να κλείνει για να περνούν με ασφάλεια τα τρένα.
Ο Γιόχαν είχε έναν γιο, τον εφτάχρονο Εμάνουελ. Ήταν το μοναδικό δικό του πρόσωπο σ' αυτόν τον κόσμο. Η γυναίκα του είχε πεθάνει πριν από λίγα χρόνια.
Ο Γιόχαν λάτρευε τον Εμάνουελ. Περνούσαν μαζί κάθε στιγμή της ζωής τους. Ο Εμάνουελ έμαθε να ζει στο ρυθμό των τρένων. Τα τρένα ήταν και των δυο η ζωή.
Μια μέρα ο Γιόχαν μπήκε στο μικρό δωμάτιο όπου ήταν το χειριστήριο της γέφυρας. Η γέφυρα ήταν ανοιχτή γιατί μόλις είχε περάσει ένα πλοίο. Πλησίαζε ωστόσο η ώρα που θα περνούσε το μεγάλο επιβατικό τρένο με τους πάνω από πεντακόσιους επιβάτες. Έπρεπε να κατεβάσει τον μοχλό, ώστε να πέσουν τα δυο σκέλη της γέφυρας, να κλείσει, για να περάσει το τρένο που ερχόταν με μεγάλη ταχύτητα. Ο Εμάνουελ έπαιζε έξω κυνηγώντας τη γατούλα του. Ο Γιόχαν κοιτά το ρολόι του. Είναι ακριβώς η ώρα. Πιάνει το μοχλό κι αρχίζει να τον κατεβάζει. Εκείνη τη στιγμή, τη φοβερή στιγμή, βλέπει τον γιο του να σκύβει ακριβώς στο σημείο όπου θα δίπλωνε η γέφυρα. Αν κατεβάσει το μοχλό θα λυώσει το παιδί του. Αν δεν τον κατεβάσει θα σκοτώσει πεντακόσιους ανθρώπους. Περνά αφόρητη οδύνη. Σπαράζει η ψυχή του, διαλύεται... Κατεβάζει το μοχλό... Το τρένο περνά με μεγάλη ταχύτητα. Κάποιοι ελάχιστοι επιβάτες τον χαιρετούν.Είναι άγνωστοι, είναι ξένοιαστοι. Οι πιο πολλοί δεν τον αντιλαμβάνονται. Δεν ξέρουν την ύπαρξή του. Δεν τους ενδιαφέρει. Φυσικά κανείς δεν λέει "ευχαριστώ".
Κι ο Γιόχαν σέρνεται ώς το δίπλωμα της γέφυρας για να βρει το παιδί του ...συντετριμμένο, θυσιασμένο..."


Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον Υιόν Αυτού τον μονογενή έδωκεν ...
Έτσι μας αγάπησε ο Θεός κι έτσι εμείς τον προσπεράσαμε αδιάφοροι, ξένοι, αγνώμονες...

Κυριακή των Αγίων Πάντων -27 Μαΐου 1453

Έγειρε ο ήλιος κι έδυσε απ' της Βλαχένας πίσω το παλάτι
κι έβαψε πορφυρά κι αιμάτινα τα τείχη, τα βασανισμένα κάστρα.
Κι αυτή τη μέρα άντεξαν! Ίσως γενεί το θαύμα!

Μες στη μικρή την εκκλησιά, στου παλατιού την πιο αγιασμένη κόγχη,
ο Κωνσταντίνος εγονάτισε μπροστά στην Παναγιά την Οδηγήτρα.
Τούτη την Παναγιά την αγαπά πιο πάνω από τις άλλες.
Μάνα του είναι και κυρά, φερμένη απ' του Μυστρά τον Άη-Δημήτρη.

"Απόκαμα, Μητέρα μου,μόνος, απαραμύθητος...
Τ' αδέρφια μου με ξέχασαν κι οι Χριστιανοί της Δύσης.
Είμαστε λίγοι, ελάχιστοι, ζωσμένοι από θεριά.
Όμως εμήνυσα του Αμηρά: "Την Πόλη δεν στη δίνω!
Δεν είμαι εγώ αρμόδιος κι ούτε κανένας άλλος,
την Πόλη την ατίμητη στα χέρια σου να δώσει!
Κι αποφασίσαμε μ' αυτήν μαζί όλοι μας να χαθούμε".
Τώρα όμως, μόνοι, Εσύ κι εγώ, πες μου, Μητέρα, πες μου:
Μήπως παραλογίζομαι; Μήπως εις μάτην κοπιώ και σπένδομαι;
Μήπως στο αναπόφευκτο, απόκοτο είναι ν' αντιστέκομαι;
Τι έμεινε για μένα πια; Το θαύμα, η θυσία;
Και κάτι ακόμα, Μάνα μου: Γιατί να' ρθει το τέλος;"

Μες στο σκοτάδι που έπεφτε γλυκό και σιωπηλό, σαν σάβανο λυτρωτικό,
ο Κωνσταντίνος άναψε κερί να δει της Παναγιάς του τη μορφή.
Την είδε δακρυσμένη! Αναταράχτη ο βασιλεύς.
Δεν τον γελούν τα μάτια του. Της φαντασίας του δεν είναι πλάσμα.
Κι ύστερα ακούστηκε η φωνή:
"Παιδί μου, ο Γολγοθάς ανοίγεται μπροστά σου!
Προχώρα, ανέβα και σταυρώσου!
Δεν θα σηκώσεις μόνο τα δικά σου σφάλματα.
Αιώνων αμαρτίες και λάθη επάνω σου θα πέσουν.
Εσύ είσαι το σφαχτάρι της θυσίας.
Θα 'ρθει το τέλος!
Θα 'ρθει γιατί πολλοί παράτησαν της αρετής το δρόμο,
άρχοντες κι ιερείς κι απλός λαός επεριφρόνησαν το θεϊκό το νόμο.
Εσύ πορεύου στο δρόμο το φριχτό, εσύ, το εξιλαστήριο θύμα!"

Ώρα πολλή γονατιστός έκλαιγε ο Κωνσταντίνος.
Δεν έκλαιε για το θάνατο, δεν έκλαιε για το τέλος.
Μόνον συγνώμην έκραζε, έλεος ζητούσε και συγχώρεση
απ' τον φιλάνθρωπο Θεό γι' αυτόν και για την Πόλη του.
Κι ύστερα ανάλαφρος, σαν νάχε κιόλας λυτρωθεί,
γαλήνιος κι ήρεμος, αποφασιστικός, έφυγε για τα κάστρα.
Το τέλος το ήξερε. Και τόχε αποδεχτεί...

*Νομίζω πως υπάρχουν αρκετές κοινές αιτίες που οδήγησαν το 1453 στην Άλωση της Πόλης και σήμερα στην οικονομική (και όχι μόνον) άλωση της σύγχρονης Ελλάδα. Ας φανερωνόταν και σήμερα τουλάχιστον ένας "Κωνσταντίνος Παλαιολόγος"!

Μια άλλη επικαιρότητα

Δεν θέλω να ασχολούμαι με την τρέχουσα επικαιρότητα και να την σχολιάζω. Συνήθως είναι απογοητευτική. Με πληγώνει. Αποκαλύπτει σκάνδαλα, απάτες, πολλή φιλοχρηματία, καθόλου εγκράτεια και πειθαρχία, κανένα ιδανικό...
Προτιμώ να αναζητώ αλλού αφορμές για προβληματισμό και αυτοέλεγχο.

Ας πούμε, προτιμώ να γυρίσω τετρακόσια χρόνια πίσω και να ονειρευτώ πως βρίσκομαι στο Προκόπι της Καππαδοκίας, αυτό που σήμερα οι Τούρκοι το λένε Urgup. Στο ηφαιστειογενές οροπέδιο ξεπετάγονται μερικοί πολύ "επηρμένοι", όρθιοι, απότομοι βράχοι, σκαμμένοι από τους τρωγλοδύτες. Ένας από αυτούς δεσπόζει πάνω από το παλιό Προκόπι. Περπατώ λοιπόν στη βάση αυτού του βράχου. Αριστερά και δεξιά φτωχικές κατοικίες, λαξεμένες, όχι κτιστές, που εδώ και αιώνες είναι καταφύγιο πολύ αναγκεμένων ανθρώπων. Περνώ έξω από μια εκκλησιά, τον Άγιο Γεώργιο. Λίγο πιο κάτω, αριστερά βλέπω ένα αρχοντόσπιτο. Είναι διόροφο κι έχει μια εξαιρετική θέα προς την πεδιάδα. Στο ισόγειο του κτιρίου βρίσκονται οι στάβλοι για τα άλογα του αφεντικού. Θέλω να γνωρίσω αυτόν που τα φροντίζει. Είναι ένα νέο παλικάρι, ο Ιωάννης. Τον λένε Ρώσο, γιατί κατάγεται από τα μέρη της σημερινής Ουκρανίας. Στο Ρωσοτουρκικό πόλεμο πιάστηκε αιχμάλωτος και βρέθηκε στα χέρια αυτού του Τούρκου αγά από το Προκόπι. Όταν ο πόλεμος τελείωσε ο αγάς επέστρεψε στην πατρίδα του. Πήρε κοντά του τον Ιωάννη, ο οποίος τον έχει εντυπωσιάσει με την πραότητα, τη γλυκύτητα, την ηρεμία, την υπακοή και την εργατικότητά του. Ποτέ δεν βαρυγκομά. Πάντοτε φέρνει σε πέρας οποιαδήποτε δουλειά του αναθέτει. Φροντίζει άψογα τα άλογα κι εκείνα τον υπακούν απόλυτα. Πολλές φορές το αφεντικό του πρότεινε να ανεβεί να κοιμάται επάνω στο σπίτι, μαζί με τους άλλους υπηρέτες. Αυτός όμως θέλει να μένει εδώ, στο στάβλο. Δίπλα στις ταΐστρες των ζώων έχει σκάψει μέσα στο βράχο ένα πέτρινο κρεβάτι. Εδώ ησυχάζει.
Οι κάτοικοι του χωριού είναι κυρίως Μουσουλμάνοι. Υπάρχουν και λίγοι Χριστιανοί που όμως συχνά δέχονται προσβολές από τους Μουσουλμάνους γι' αυτό είναι πολύ προσεχτικοί, σχεδόν κρύβονται. Όταν έφτασε εδώ ο Ιωάννης, οι Μουσουλμάνοι του χωριού πολύ προσπάθησαν να τον κάνουν ν' αλλαξοπιστήσει. Στην αρχή με καλοπιάσματα, κι αργότερα πιεστικά, με επιθέσεις, με συκοφαντίες. Ο Ιωάννης βασανίστηκε αλλά με σταθερότητα και γλυκύτητα, με τη βοήθεια του Θεού έμεινε ακλόνητος στην πίστη Του, αλλά κέρδισε και τις καρδιές των αλλόθρησκων. Τώρα όλοι αγαπούν τον Ιωάννη και τον τιμούν και τον σέβονται και οι Χριστιανοί και οι Μουσουλμάνοι. Δεν έχει φερθεί σε κανέναν άπρεπα. Για όλους έχει ένα καθαρό βλέμμα, ένα χαμόγελο, μια πρόθυμη διάθεση.
Η παρηγοριά του, η τροφή της ψυχής του είναι να βρεθεί τα βράδια, μετά την κούραση όλης της ημέρας, στον Αη-Γιώργη. Κι όταν αξιώνεται να μεταλάβει, ανοίγει για τον Ιωάννη ο ουρανός! Δεν ποθεί τίποτ' άλλο!
Σήμερα ο κύριός του λείπει. Έχει ταξιδέψει μακριά, στη Μέκκα, στο μεγάλο προσκύνημα των Μουσουλμάνων. Η γυναίκα του έχει καλεσμένους κι έχει μαγειρέψει ωραία φαγητά, μάλιστα ένα εξαιρετικό πιλάφι, που αγαπά πολύ ο αγάς. Ο Ιωάννης τη βοηθά στην περιποίηση των καλεσμένων της. "Πόσο θα ήθελα να ήταν εδώ ο άντρας μου, Γιουβάν, να του προσφέρω το αγαπημένο του πιλάφι!" λέει η κυρά του. "Θα του το στείλω εγώ", προθυμοποιείται ο Ιωάννης κι όλοι το παίρνουν για χωρατό. Αλλά εκείνος παίρνει το ασημένιο πιάτο του κυρίου του, βάζει το ζεστό πιλάφι, το σκεπάζει και κατεβαίνει στο στάβλο που τον έχει ποτίσει με τα δάκρυα της προσευχής του. Ακουμπά το πιάτο στην ταΐστρα, γονατίζει και παρακαλά τον Χριστό: "Κύριε, Εσύ μας είπες ότι ό,τι ζητήσουμε με πίστη, θα μας το χαρίσεις. Κι εγώ Σε παρακαλώ να στείλεις αυτό το πιάτο στον κύριό μου για να δοξαστεί το Όνομά Σου". Και το πιάτο φεύγει, ...ταξιδεύει!
Το γεγονός ξεχάστηκε. Όταν όμως μετά από ημέρες ο αγάς επιστρέφει από το ταξίδι του, ευχαριστεί ενθουσιασμένος τη γυναίκα του για το πεντανόστιμο ζεστό πιλάφι που του είχε στείλει και βγάζει από τις αποσκευές του το ασημένιο πιάτο του. Η γυναίκα του τα χάνει. Βεβαιώνεται πως ο Ιωάννης είναι ένας άνθρωπος του Θεού. Εξιστορεί στον άντρα της τι συνέβη κι από εκείνη τη στιγμή τον περιβάλλουν με αγάπη και εκτίμηση. Τον παρακαλούν να έρθει να ζήσει στο σπίτι τους, αλλά εκείνος επιμένει στην ταπεινή ζωή του που του θυμίζει το νεογέννητο Χριστό.
Νέον τον καλεί ο Θεός κοντά Του και γρήγορα φανερώνει την αγιότητά του. Το λείψανό του μένει άφθαρτο και γίνεται αντικείμενο λατρείας από Χριστιανούς αλλά και Μουσουλμάνους και πηγή θαυμάτων και ιαμάτων.
Οι κάτοικοι της Εύβοιας μπορούν να καυχιώνται γιατί στα μέρη τους, στο Νέο Προκόπι, αναπαύεται πια ο Άγιος Ιωάννης, ο ταπεινός, ο απλός, ο αγαθός που έγινε δοχείο, αλλά και διανομέας της άπειρης χάρης του Θεού. Προστρέχουν και σήμερα ως ικέτες, ταλαίπωροι άνθρωποι, βασανισμένοι από ασθένειες κι αναπηρίες και βρίσκουν ίαση όχι μόνο σώματος, αλλά και ψυχής. Άπειρα είναι τα θαύματα του Αγίου που έχουν καταγραφεί ή εξιστορούνται από αυτούς που τα έζησαν...
Δεν θέλω ν' ασχολούμαι μ' αυτούς που μας έκλεψαν και μας εξαπάτησαν κι έζησαν και ζουν αλαζονικά και προκλητικά. Θέλω να ασχολούμαι, να γνωρίζω, να παίρνω θάρρος κι ελπίδα από αυτούς που μας αγάπησαν αληθινά, που προτίμησαν την αφάνεια και τη φτώχια, που μας έδωσαν με την άγια ζωή τους παράδειγμα αυταπάρνησης, απλότητας, ταπεινότητας.
Δεν είναι προτιμότερο;

Εμείς οι "καθωσπρέπει"...

Όλοι είχαμε ανατριχιάσει από το μίσος που διαγραφόταν στη μορφή του! Το όνομά του μας έμεινε αξέχαστο, συνώνυμο της φρίκης: Κωνσταντίνος Πάσσαρης! Ισόβια κρατούμενος στις ρουμάνικες φυλακές υψίστης ασφαλείας.
Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι αυτός ο άνθρωπος που επέδειξε τόση απάνθρωπη σκληρότητα θα αλιευόταν από την αγάπη του Χριστού και θα μεταστρεφόταν! Πόση δύναμη έχεις, Κύριε! Αυτά είναι τα μεγάλα θαυμάσιά Σου!
Τον επισκέφθηκε ο "καλός άγγελος" των φυλακισμένων, ο πατήρ Γερβάσιος. Πώς τον πλησίασε; Αυτός και ο Θεός το ξέρει. Πώς άγγιξε την πληγωμένη του ψυχή, πώς την οδήγησε στην επίγνωση, στην κατάνυξη, στην μετάνοια!
"Μνήσθητί μου, Κύριε, εν τη Βασιλεία Σου" ψελλίζει συνεχώς. Μελετά την Αγία Γραφή που του χάρισε ο άγγελός του ασταμάτητα. Διαβάζει καθημερινά τον Όρθρο, τις Ώρες, τον Εσπερινό, την Παράκληση και το Απόδειπνο. Κάνει τον κανόνα του με το κομποσχοίνι και κλαίει ζητώντας έλεος και συγχώρεση απ' τον πανεύσπλαγχνο Θεό. Παρηγοριά του ο σταυρωμένος ληστής που έγινε ο πρώτος κάτοικος του Παραδείσου κι αμετάθετη ελπίδα του ο Εσταυρωμένος Ιησούς που σήκωσε την αμαρτία του κόσμου,άρα και τις δικές του.
Κι αγαπάει πολύ την Ελπίδα του, γιατί τον αγάπησε πρώτα Εκείνη πολύ, του γιάτρεψε τον πόνο της ψυχής του, μαλάκωσε την πέτρινη καρδιά του. Δεν πειράζει που 'ναι στη φυλακή, κυριολεκτικά στα έγκατα της γης.Τι σημασία έχει ο φυσικός εγκλεισμός και η σωματική ταλαιπωρία; Η ψυχή του τώρα λυτρώθηκε, ελευθερώθηκε, ξαλάφρωσε. Τρέφεται μυστικά κι ανασαίνει κι ελπίζει, ελπίζει...


Εκείνος φαίνεται πως βρήκε οδόν σωτηρίας. Εμείς, οι εύκολοι κριτές που με αποτροπιασμό στρέφουμε το πρόσωπό μας από τους "εγκληματίες", θα βρούμε κανένα δρομάκι αγάπης; Μήπως είναι καιρός να τους δούμε μ' άλλα μάτια κι άλλα συναισθήματα; Ποιος ξέρει τι τους έκαμε εγκληματίες; Σε ποια διαλυμένη οικογένεια μεγάλωσαν; Τι βιώματα σφράγισαν την βρεφική και παιδική ψυχή τους; Βρέθηκε κάποιος να κλάψει γι' αυτούς, να παρακαλέσει το Θεό γι' αυτούς; Να δώσει το όνομά τους να μνημονευθεί σε μια Θεία Λειτουργία; Να τους πει έναν λόγο αλήθειας, να τους δώσει ένα χέρι βοήθειας κι ένα χαμόγελο ειλικρινούς συμπόνιας;
Γύρω μας, στη σκληρή και παντελώς υλιστική κοινωνία μας μεγαλώνουν πολλά παιδιά που θα διεκδικήσουν με βία, αδικία και σκληρότητα, με εγκλήματα, μια θέση στη ζωή κι ένα μερίδιο στον πλούτο. Κι η ευνομούμενη κοινωνία κάποια στιγμή θα τους συλλάβει, θα τους δικάσει και θα τους εγκλείσει σε κάποια φυλακή για να προστατευθεί. Φρόντισε όμως αυτή η κοινωνία, δηλαδή εμείς, να θρέψουμε την ψυχούλα αυτών των παιδιών με αλήθεια και αγάπη για να μην οδηγηθούν στο έγκλημα; Το παράδειγμα του Πάσσαρη βοά κραυγαλέα: Κι ο πιο σκληρός άνθρωπος λυγίζει με την αγάπη, λυώνει, παραδίνεται. Αλλά τη χρειάζεται την αγάπη. Κάποιος πρέπει να τη νιώσει και να τη δώσει. Εμείς οι "καθωσπρέπει" και αξιοσέβαστοι και αξιότιμοι Χριστιανοί...;

*Θα ήθελα πολύ να του ευχηθώ από την καρδιά μου, μια που γιορτάζει σήμερα, να μείνει σταθερός στον ευλογημένο δρόμο που βαδίζει τώρα και να ζητήσω συγνώμη που δεν θυμάμαι στην προσευχή μου αυτόν κι άλλα πολλά αναγκεμένα, πληγωμένα, πονεμένα παιδιά.

Τίς σου τον χιτώνα, Σώτερ, διείλεν;

"Τις Σου τον χιτώνα, Σώτερ, διείλεν; Άρειος ο άφρων, ο της Τριάδος τεμών την ομότιμον αρχήν εις διαιρέσεις. Ούτος ηθέτησέ σε είναι τον ένα της Τριάδος, ούτος Νεστόριον διδάσκει Θεοτόκον μη λέγειν. Αλλ' η Σύνοδος η εν Νικαία Υιόν Θεού Σε ανεκήρυξε, Κύριε, Πατρί και Πνεύματι σύνθρονον."

Μου έκαναν πολλή εντύπωση τα στιχηρά του σημερινού εσπερινού που είναι αφιερωμένος στη μνήμη των τριακοσίων δέκα οκτώ θεοφόρων Πατέρων της Α' Οικουμενικής Συνόδου που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ. Χ. για να αποκατασταθεί το ορθό δόγμα ως προς το πρόσωπο του Χριστού. Λυρικά και δογματικά συγχρόνως, καρπός θείου φωτισμού χωρίς αμφιβολία. Πόσο μπορούμε να ωφεληθούμε, από τη συμμετοχή στη λατρεία μας! Πόσα θα μάθουμε, πόσα θα καταλάβουμε μέσα από τα τροπάρια! Ας μην περιφρονούμε αυτόν τον θησαυρό. Είναι ένα υπέροχο δώρο του Θεού μας κι ίσως μας ζητήσει το λόγο αν δεν το καλοδεχτούμε.

Ποιος σου έσκισε το χιτώνα στη μέση, Σωτήρα μας; Ο ανόητος ο Άρειος, ο οποίος ανέτρεψε την ομοτιμία των προσώπων της Αγίας Τριάδας. Αυτός αρνήθηκε ότι Εσύ είσαι ένα από τα τρία ομότιμα πρόσωπα του Τριαδικού Θεού. Αυτός δίδαξε και το Νεστόριο να μην αποκαλεί την Μητέρα Σου Θεοτόκον. Αλλά η Σύνοδος της Νίκαιας σε ανεκήρυξε Υιό του Θεού σύνθρονο με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα.

"Κρημνώ περιπίπτει της αμαρτίας Άρειος, ο μύσας το φως μη βλέπειν, και θείω σπαράττεται αγκίστρω τοις εγκάτοις, πάσαν εκδούναι την ουσίαν και την ψυχήν βιαίως, άλλος Ιούδας χρηματίσας τη γνώμη και το τρόπω. Αλλ' η σύνοδος η εν Νικαία Υιόν Θεού σε ανεκήρυξε, Κύριε, Πατρί και Πνεύματι σύνθρονον. "

Κατρακυλά στον γκρεμό της αμαρτίας ο Άρειος, αυτός που έκλεισε τα μάτια για να μη δει το φως. Σπαράζει ολόκληρος πιασμένος από το θεϊκό αγκίστρι και παραδίδει βίαια την ζωή και την ψυχή του όμοιος με τον Ιούδα και στη γνώμη και στον τρόπο. Αλλά η Σύνοδος της Νικαίας σε ανακήρυξε Υιό του Θεού, Κύριε , σύνθρονο με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα.

*Λυπάμαι που δεν έχω γραμματοσειρά με πολυτονικό και δεν είναι σωστά τα κείμενα.

Αγάπα όπως ο Χριστός...

Χρόνια παιδευόταν ο Ν. μέσα στη συζυγία του. Είχε τη βεβαιότητα ότι υπηρετούσε ύψιστο και θεάρεστο έργο αφού προσπαθούσε να κάνει τέλεια τη σύζυγό του, προνοητική, οργανωμένη, επιμελή, νοικοκυρά, ευαίσθητη αλλά και ψύχραιμη, υπάκουη αλλά και καλή συνομιλήτρια, πρόθυμη και όλα τα λοιπά καλά. Μάλιστα για να την βοηθήσει, της παρουσίαζε ως παραδείγματα φίλες και γνωστές: "Εκείνη να τη μοιάσεις στη νοικοκυροσύνη, την τάδε στον τρόπο που συζητά με τα παιδιά της, την τρίτη στην υπακοή της" και πάει λέγοντας. Σίγουρα ήταν ένας τέλειος σύζυγος αφού νοιαζόταν κι αγωνιζόταν τόσο πολύ για τη βελτίωση της γυναίκας του. Μερικές φορές όταν εκείνη δεν ανταποκρινόταν πλήρως, δικαιολογημένα γινόταν αυστηρός, ύψωνε τη φωνή, "σήκωνε το φραγγέλιο!" - έτσι δεν έκανε κι ο Κύριός μας; Κι εκείνη η ευλογημένη δεν μπορούσε να κάνει όλα όσα της ζητούσε για το καλό της οικογένειας; Τόσο ανεπίδεκτη αλλαγής πια;
Πέρασαν χρόνια. Η σύζυγος ποτέ δεν μπόρεσε να φτάσει στο επιθυμητό επίπεδο. Πάντα υπολειπόταν. Το αδέκαστο μάτι του συζύγου μετρούσε χιλιοστό-χιλιοστό την πρόοδό της και δυστυχώς την έβρισκε λειψή. Δυστυχία βασίλευε σ' εκείνο το σπιτικό. Η γυναίκα είχε μόνιμο άγχος για το τι θα βρεθεί λειψό και τι θα επακολουθήσει. Ο άντρας ήταν βαθύτατα απογοητευμένος από την αποτυχία της γυναίκας του. Τα παιδιά μεγάλωναν σ' ένα βαρύ κλίμα σύγκρισης και απόρριψης και πολύ ολίγων λόγων. (Τι να πει μια αποτυχημένη μάνα; Πώς να νουθετήσει τα παιδιά της; Πώς να τα παρηγορήσει όντας η ίδια απαρηγόρητη; Τι να πει ο μονίμως πικραμένος πατέρας που αισθανόταν ότι έχασε τη ζωή του δίπλα σε μια γυναίκα πολύ κατώτερή του;)
Κάποτε το ζευγάρι βρέθηκε στο κελάκι ενός σοφού γέροντα. Τα χρόνια και η άσκηση τον είχαν κυρτώσει. Η όψη του μαρτυρούσε τη φλόγα της ψυχής του και τη γλύκα της καρδιάς του.
Από το "Ευλογείτε, παππούλη!" βρέθηκαν σιγά-σιγά κι αβίαστα να ξεδιπλώνουν μπροστά του την ταλαίπωρη ζωή τους. Ήταν κι οι δυο πονεμένοι. Δεν ζητούσαν δικαίωση, αλλά λύτρωση!
Εκείνος τους άκουγε προσευχόμενος. Ύστερα έπιασε το χέρι του άντρα και το φίλησε.
"Παιδί μου," του είπε . "Μας αγαπάει κανένας πιο πολύ από τον Χριστό;"
"Όχι, παππούλη" απάντησε ο άντρας που ήταν πιστός, ζωντανό μέλος της εκκλησίας.
"Αυτός ο Χριστός δεν είναι ο Παντοδύναμος Θεός;"
"Ναι, παππούλη μου".
"Δεν θα μπορούσε λοιπόν ο Παντοδύναμος Θεός να μας διορθώσει πρώτα, να μας δώσει όλα τα καλά φυσικά κι ύστερα καλοπλασμένους κι όμορφους να μας αγαπάει;"
"Νομίζω πως, αν το ήθελε, θα μπορούσε να το κάνει..."
" Αυτό έκανε; Ήρθε στη γη, κινήθηκε ανάμεσα σε σκληρούς, ελεεινούς, πλανεμένους και ταλαίπωρους ανθρώπους. Τους μίλησε τόσο συναρπαστικά, όσο δεν είχε ακουστεί ούτε και θ' ακουστεί ποτέ από χείλια ανθρώπων. Τους ευεργέτησε, θεράπευσε τους ασθενείς, έδωσε φως στους τυφλούς, χόρτασε πεινασμένους, καθάρισε λεπρούς κι όμως εκείνοι παρέμεναν όπως τους βρήκε. Κι ύστερα σταυρώθηκε για όλους αυτούς κι όλους εμάς. Έχυσε το Τίμιο Αίμα Του πάνω στον ατιμωτικό σταυρό για ελεεινούς ανθρώπους που δεν είχαν καθόλου διορθωθεί. Μας αγάπησε δωρεάν, χωρίς αντάλλαγμα. Κάποιοι συναισθάνθηκαν αυτή την αγάπη κι έλυωσαν κι άλλαξαν τη ζωή τους. Κανείς όμως με το ζόρι. Κανέναν δεν διόρθωσε με το μαστίγιο ή τη φωνή ή το θυμό ή με κρίσεις και συγκρίσεις και κατακρίσεις. Αγάπα, παιδί μου, όπως ο Χριστός! Τα υπόλοιπα θα έρθουν μόνα τους..."
Ο Ν. έσκυψε το κεφάλι κι αναλύθηκε σε λυγμούς...

Τα πρόσωπα της ιστορίας είναι διαχρονικά, όπως και η αγάπη του Χριστού. Στα πρόσωπα θα μπορούσε να είμαι εγώ, αλλά κι εσύ... κι εσύ... κι αυτός...

Αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον

Θλίψη και απογοήτευση γεμίζουν μήνες τώρα την καρδιά μας! Κάθε μέρα έρχεται να προσθέσει πίκρα στην πίκρα μας και οργή στην οργή μας! Συμπέρασμα και κατάληξη όλων των συζητήσεων που ακούμε ή κάνουμε είναι ότι έχουμε γίνει όνειδος και εξουδένωσις, παγκόσμιο παράδειγμα εθνικής αυτοκαταστροφής και αποσάθρωσης!
Κι όμως απόψε θέλω πολύ να γράψω αισιόδοξα κι ελπιδοφόρα! Όχι φτιαχτά, στημένα, κατ΄επίφαση ελπιδοφόρα! Έχω μέσα μου μια χαρά και μια πίστη και θέλω να τη μοιραστώ μαζί σας!
Ήρθε η ώρα της αποκάλυψης του προσωπικού Θεού! Ήρθε η ώρα του βιώματος και της άσκησης! Τέλειωσαν τα λόγια και οι θεωρίες και τα πρέπει και οι καλολογίες! Τώρα στην όποια δυσκολία μας περιμένει - που μπορεί και να μην είναι τόσο τραγική, όσο ο φόβος και τα ΜΜΕ μας την παρουσιάζουν - θα κληθούμε να ξεκολλήσουμε από το βόλεμα και την προσκόλληση στην υλιστική αυτάρκειά μας, να σηκώσουμε το βλέμμα ψηλά, να ανακαλύψουμε ξανά την πρόνοια και την αγάπη του Θεού, να πιστέψουμε στο θαύμα! Να φτιάξουμε μια ζωντανή προσωπική σχέση με τον Κύριο του παντός, τον εξουσιαστή της ζωής και του θανάτου, τον χορηγό των υλικών αλλά κυρίως των πνευματικών αγαθών. Ίσως αν η ζωή μας αδειάσει από κάμποσα υλικά αγαθά να μείνει χώρος και πόθος για κάτι άλλο. Να επιθυμήσουμε τη φώτιση του Θεού, το έλεός του, την αιωνιότητα!
Ναι, θα έχουμε δυσκολίες, αλλά οι δυσκολίες γεννούν το μεγαλείο!
Τόσα χρόνια είχαμε αγαθά και ευκολίες. Ήμασταν ευτυχισμένοι; Πόσοι δοξάζαμε το Θεό μέσα από την καρδιά μας και σκεφτόμασταν ότι δεν είμαστε ιδιοκτήτες του πλούτου αλλά προσωρινοί διαχειριστές και υπεύθυνοι και για κάποιους στερημένους αδελφούς μας; Πόσοι είπαμε "Φθάνει! Ξεπερνούμε αυτό που μας αναλογεί! Ζούμε εις βάρος άλλων, ίσως και των παιδιών και εγγονιών μας!"Πόσοι συμπεριφερθήκαμε αλαζονικά, πετάξαμε αγαθά, προκαλέσαμε με τη ζωή μας; Για τότε έπρεπε να πονάμε. Αυτά ήταν χρόνια οδυνηρά για την ψυχή μας, για την πνευματική μας πορεία. Τώρα ήρθε επιτέλους η ώρα του συμμαζέματος, της επιστροφής στο αρμόζον, στο μέτρο που μας αναλογεί. Ίσως κάποιοι καταλάβουμε και μετανοήσουμε. Αυτό είναι το ζητούμενο, το πραγματικό όφελος, ο αληθινός θησαυρός.
Αυτό βέβαια είναι λίγο δύσκολο να γίνει σε εθνικό επίπεδο γιατί είναι προσωπική ανακάλυψη και αποκάλυψη. Είναι η προσωπική στιγμή του καθενός!
Κι αν η θλίψη πάει να μας λυγίσει κι όλα γύρω μας είναι αποκαρδιωτικά, ας μην ξεχνάμε την ξεκάθαρη διαβεβαίωση του Κυρίου μας: "Αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον"! Σ' Αυτόν ας είναι η ελπίδα μας και η απαντοχή μας! Και δεν θα προδοθούμε γιατί είναι ο Μόνος που δεν ψεύδεται, ο Μόνος που τηρεί όσα υπόσχεται, ο Μόνος που δίνει δωρεάν και απροσωπόληπτα. Αυτός που με το αίμα Του σφράγισε την αγάπη Του για μας! Αυτός που δεν παραβιάζει την ελευθερία μας, μας σέβεται ως την τελευταία ίνα της ύπαρξής μας και με άπειρη υπομονή περιμένει αυτοπροαιρέτως να Του παραδοθούμε.
Με τέτοια δεδομένα μπορούμε νομίζω να ξεπεράσουμε την πίκρα μας, να ξαναβρούμε την ελπίδα και τη χαρά μας...

Ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου...

Ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου!

Πάντα απορούσα πώς ο Χριστός επάνω στο Σταυρό σηκώνει-αναλαμβάνει όλες τις αμαρτίες όλων των ανθρώπων.

Βίωσα κάτι στο νοσοκομείο που μου έφερε στο νου αυτήν ακριβώς την αλήθεια και το καταθέτω χωρίς να ισχυρίζομαι ότι κατάλαβα αυτή την σωτήρια αλήθεια σ' όλο της το βάθος.

Το τρίτο βράδυ μετά την επέμβαση που έκανα (ολική αρθροπλαστική ισχίου) ήμουν σε μεγάλη προσωπική δυσκολία, με πολυδιάστατη μετεγχειρητική ταλαιπωρία. Δίπλα μου ήταν μια ηλικιωμένη γυναίκα που φαινόταν ότι βασανιζόταν απείρως περισσότερο. Βλέποντας εκείνο το μαρτύριο και την πολύωρη υπομονή της, ταυτίστηκα μαζί της. Την ίδια στιγμή ένιωθα το δικό μου πόνο να ελαττώνεται, να σβήνει... Σε λίγο ένιωθα ανάλαφρη και τώρα ακόμη δεν θυμάμαι τίποτα από το δικό μου πόνο. Τον απορρόφησε, τον έσβησε ο πόνος ενός άλλου ανθρώπου. Και μέσα μου έλαβα την πληροφορία ότι αν ο πόνος ενός ανθρώπου μπορεί να ρουφήξει το δικό μας πόνο, πόσο μάλλον μπορεί να το κάνει ο ακρότατος εκούσιος πόνος του Θεού, του Εσταυρωμένου! Κι η αμαρτία είναι ο χειρότερος πόνος!
Μόνο να μάθουμε να προσβλέπουμε στον Εσταυρωμένο, να ταυτιζόμαστε μ΄Αυτόν, να γινόμαστε ένα μαζί Του κι Εκείνος θα αναλάβει όλο μας το βάρος...

homo hospitalis

Η καθημερινότητα των ασθενών στα νοσοκομεία φανερώνει την προσωπικότητα και το χαρακτήρα του καθενός. Άλλος ανυπόμονος, άλλος γκρινιάρης, άλλος χαϊδεύεται, άλλος κρύος κι απλησίαστος, άλλος πρόθυμος και καλοδιάθετος, άλλος υπομονετικός και αγόγγυστος, άλλος υπερευαίσθητος στον πόνο και την ταλαιπωρία, άλλος στωικός και ατάραχος, άλλος διαχυτικός και φλύαρος.
Ωστόσο η κοινή ζωή, η υπερβολική εγγύτης με ανθρώπους που δεν γνώριζες, η κοινή μοίρα - ο πόνος και η ασθένεια - το απόλυτο ξεβόλεμα, η παραίτηση από αναγκαίες ή προσφιλείς δραστηριότητες, ο αποχωρισμός από τους οικείους διαμορφώνουν ένα νέο πρόσωπο σε κάθε ασθενή. Γίνονται πράγματα που θα ήταν αδιανόητα υπό άλλες συνθήκες.
Έχεις μάθει να κοιμάσαι στο σκοτάδι και στην ησυχία του υπνοδωματίου σου, αλλά τώρα κοιμάσαι παρόλο που ο διπλανός σου έχει το φως του αναμμένο ή ροχαλίζει και στο διάδρομο πηγαινοέρχονται γιατροί και νοσηλευτές κάνοντας αρκετή φασαρία-όχι πάντα δικαιολογημένη. Σε ξυπνούν δέκα φορές το βράδυ και ίσως λίγο "βάναυσα" οι νοσηλευτές που έρχονται στο διπλανό κρεβάτι ή σε σένα ή σε ενοχλούν τα βογγητά του διπλανού και πάλι βρίσκεις κουράγιο και μένεις ήρεμος και ξανακοιμάσαι. Δεν ανεχόσουν τη γκριμάτσα του δικού σου ανθρώπου και τώρα ανέχεσαι όλες τις σωματικές ανάγκες ξένων ανθρώπων, μάλιστα δείχνεις και προσωπικό ενδιαφέρον γιατί ξέρεις ότι σύντομα θα βρεθείς στην ίδια δύσκολη θέση. Δεν καταδεχόσουν να σε εξυπηρετήσει κανείς και τώρα έχεις απόλυτη ανάγκη για τα πάντα. Τα δέχεσαι ταπεινά και ευγνωμόνως. Νόμιζες ότι χωρίς εσένα δεν κινείται το μικροσύμπαν της ζωής σου - οικογένεια, δουλειά, γειτονιά - κι όμως όλοι συνεχίζουν να πορεύονται και χωρίς εσένα και το αποδέχεσαι. Ανοίγεις την καρδιά σου και λες τον πόνο σου και τα οικογενειακά σου εσύ που ήσουν λιγομίλητος και φρόντιζες να κρατάς καλά κρυμμένα τα μυστικά σου. Ακούς ατέλειωτες ιστορίες κι αισθάνεσαι τον πόνο των άλλων σαν δικό σου, εσύ που ήσουν αδιάφορος και κοίταζες μόνο τα δικά σου προβλήματα και τις δικές σου έγνοιες. Κι αναρρωτιέσαι: "Πού ζούσα τόσον καιρό; Γιατί όταν είμαι καλά, δεν σηκώνομαι να επισκεφθώ ένα νοσοκομείο; να ταΐσω έναν καθηλωμένο ασθενή; να προσφέρω ένα ποτήρι νερό; ν΄ακούσω μια πονεμένη ιστορία;"
Μια ολιγοήμερη διαμονή στο νοσοκομείο ίσως χρειάζεται πού και πού για να επανατοποθετούμαστε, να εκτιμούμε τα αυτονόητα της ζωής μας και να θυμόμαστε την ανθρωπιά μας.

*Σκέψεις πριν από το επικείμενο χειρουργείο...πάντοτε ευγνώμων για την περιποίηση στη Β΄Ορθοπεδική του Νοσοκομείου "Παπαγεωργίου".

Αναστάσεως ημέρα Δευτέρα

Ιερόν Ησυχαστήριον Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά
(στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης)

Ομορφιά και νοικοκυροσύνη...θηλυκού γένους

Πανδαισία χρωμάτων

Έξω πανδαισία χρωμάτων, αρμονία κτισμάτων και ανοιξιάτικης φύσης! Μέσα αναστάσιμο πανηγύρι, πανδαισία ήχων και ευφρόσυνων λόγων! Κορυφαία λατρευτική σύναξη η πασχαλινή Θεία Λειτουργία μετά από έναν αξέχαστο όρθρο! Κι ύστερα η Τράπεζα, τόσο προσεγμένη κι ευλογημένη, φυσική προέκταση της προηγηθείσας λατρευτικής σύναξης.
Η ζωή έχει άλλη ποιότητα κι άλλο νόημα σ' ένα ορθόδοξο μοναστήρι.
Ευχαριστώ θερμά τους φίλους που μου χάρισαν αυτή την ευκαιρία!


*Δεν τράβηξα φωτογραφίες μέσα στο Ναό ή στην Τράπεζα για να μην ενοχλήσω.

ΑΝΑΣΤΑΣΗ!

"Ανάστα ο Θεός, κρίνον την γην, ότι συ κατακληρονομήσεις εν πάσιν τοις έθνεσιν".
Ψάλλει ο ιερέας το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου και ραίνει με δάφνες τον πιο τρανό νικητή που ήδη έχει αρχίσει τον θρίαμβό του!
Ο Χριστός είναι ο νικητής της πιο συγκλονιστικής μάχης! Κατήλθε μέχρις Άδου ταμείων και τα εσκύλευσε! Έφτασε στα κατώτατα της γης και τους εκεί καθεύδοντας συνήγειρε! Συνέτριψε τις πύλες, τους μοχλούς και τις κλειδαριές της απέραντης σκοτεινής φυλακής και τους απ' αιώνος δεσμίους ελευθέρωσε!
Τώρα ο τάφος έγινε νυφικό δωμάτιο, πηγή αθανασίας και πλούτου κι ο θάνατος ένα πέρασμα στη λαμπροφόρα αιωνιότητα όπου επισκοπεί το φως του προσώπου του Κυρίου!
Και καλούμαστε όλοι από την θεία, φίλη, γλυκύτατη και αψευδή φωνή του αναστημένου Χριστού να Τον ακολουθήσουμε στη θριαμβευτική Του πορεία!
Ας μη μείνουμε παγεροί θεατές, αδιάφοροι και αργοί. Ας τρέξουμε στο κάλεσμά Του για να περάσουμε μαζί Του στη Βασιλεία Του.
Εύχομαι ΑΝΑΣΤΑΣΗ! (Δεν χρειάζεται το "Καλή". Μπορεί να είναι κακή η Ανάσταση;)