Ποιητική αφορμή αυτοκριτκής

Κι είμαστε όλοι μας γονείς
και μεγαλώνουμε παιδιά
και τους χαλάμε τη ζωή
με παλιοπράγματα...

Στίχοι Σώτιας Τσώτου
που τους τραγουδούσε-απάγγελνε ο Κώστας Χατζής
με τον μοναδικό του τρόπο.

Κι ας κάνει ο κάθε γονιός την αυτοκριτική του...
ασυνεπής δική μας ζωή, χαοτικές ή διαλυμένες οικογένειες, ανηθικότητες, έλλειψη στόχων και ιδανικών, κακότητες, μικρότητες, σκληρότητα κι ό,τι άλλο βρει ο καθένας μας στο ενεργητικό του.
Άραγε μπορούμε να διορθώσουμε κάτι;

Αλήθεια και λήθη

-Τι να θυμάμαι; Τι να λησμονώ;
-Θυμήσου την Αγάπη και την Πρόνοια του Θεού.
Θυμήσου τη Θυσία του Υιού.
Θυμήσου τις ουράνιες δωρεές του Πνεύματος του Αγίου.

Λησμόνησε τα λόγια τα πικρά και το θυμό του αδελφού σου.
Λησμόνησε τα λάθη, τα κενά, την απρονοησία των άλλων.

Θυμήσου τις δικές σου αστοχίες.
Θυμήσου τη δική σου αγνωμοσύνη και σκληρότητα.

Λησμόνησε τις άπειρες δικές σου επιθυμίες.
Λησμόνησε για λίγο τα δικά σου.

Θυμήσου τις ανάγκες των φτωχών
και των βασανισμένων αδελφών τον πόνο.

Θυμήσου ό,τι σε ωφελεί και την ψυχή σου ξελαφρώνει.
Λησμόνησε ό,τι σε πονεί ή τον εγωισμό σου γιγαντώνει. (Σ.Κ.)

"Ίνα ώσιν εν"

Λίγες ώρες πριν από τη σύλληψή Του ο Κύριός μας απευθύνει στον Πατέρα Του θερμή, "αιματηρή" προσευχή. Βλέπει τα γεγονότα που έρχονται και παρακαλεί τον Πατέρα Του να τον ενισχύσει. Βλέπει και κάτι άλλο και παρακαλεί και γι' αυτό τρεις φορές: "ίνα ώσιν έν". Βλέπει τις διχόνοιες, τα σχίσματα, τις εμπάθειες που διαιρούν τους ανθρώπους και παρακαλεί για τους μαθητές Του να μείνουν ενωμένοι, να γίνουν ένα.
Πώς μου ήρθε τώρα να γράψω για την ενότητα; Διάβαζα σ΄ένα βιβλίο που εξιστορεί το βίο και τα έργα του Μεγάλου Κωνσταντίνου (Ολυμπιάδος Ντίτορα, ο Πατήρ της Ρωμιοσύνης) ότι ο Κωνσταντίνος είχε πιστέψει πως η αγάπη που διεκήρυττε ο Χριστιανισμός θα κατάφερνε - αν επικρατούσε στο απέραντο κράτος του ο Χριστιανισμός - να βοηθήσει στην ενότητα των λαών της αυτοκρατορίας του. Απογοητεύθηκε βαθύτατα όταν ξέσπασε η πρώτη θύελλα με την αίρεση του Αρείου. Η εκκλησία σπαράχτηκε από εμπαθείς έριδες, όχι μόνο για δογματικά αλλά και για προσωπικά ζητήματα. Επίσκοποι που είχαν ζήσει τους διωγμούς αλληλοκατηγορούνταν για ανηθικότητες. Ο Κωνσταντίνος θέλησε να επαναφέρει την ενότητα της Εκκλησίας. Πίστευε στην ενότητα, ήλπιζε στην ενότητα κι ας ήταν ακόμη ειδωλολάτρης. Για να μην επιβάλει αυθαίρετα τη δική του γνώμη - αν και μπορούσε ως αυτοκράτορας να το πράξει - επειδή είχε επίγνωση ότι δεν γνωρίζει καλά τα της χριστιανικής πίστεως, συγκαλεί την Α΄Οικουμενική Σύνοδο, ώστε οι επίσκοποι να καταλλαγούν μεταξύ τους και να ενωθούν. Συντάσσει ο ίδιος το Διάταγμα με το οποίο συγκροτεί τη Σύνοδο. Το συνοδεύει με προσωπικές επιστολές και το αποστέλλει σε όλους τους επισκόπους στους οποίους διαθέτει μεταφορικά και οικονομικά μέσα για να μεταβούν στη Νίκαια. Η Σύνοδος αρχίζει με ενωτικό λόγο του αυτοκράτορα. Μόλις τελειώνει παίρνουν το λόγο οι επίσκοποι, οι οποίοι δυστυχώς αρχίζουν να αλληλοκατηγορούνται. Πάλι παίρνει το λόγο ο Κωνσταντίνος και τους παρακαλεί να του καταθέσουν γραπτά υπομνήματα με τις κατηγορίες για να τα μελετήσει. Αφού συγκεντρώθηκαν οι λίβελλοι, παρουσιάστηκε πάλι στη Σύνοδο ο Κωνσταντίνος. "Όσα γραπτά μου παραδώσατε υποσχέθηκα να τα εξετάσω. Αλλά δεν θα το κάμω. Θα τα ρίξω στην πυρά που τώρα εδώ μπροστά σας θα αναφθεί και θα παρακαλέσω με τον ίδιο τρόπο να κάψετε κι εσείς στη φωτιά της λήθης τις μεταξύ σας αντιπαλότητες, ώστε να μείνει η εκκλησία ενωμένη και δυνατή". Η Α' Οικουμενική Σύνοδος κατάφερε να κρατήσει την ενότητα της Εκκλησίας χάρη στην επιμονή του Κωνσταντίνου.
Κάποιος πρέπει να πολεμάει για την ενότητα. Δεν είναι αυτονόητη. Αυτονόητη είναι η διαίρεση, η απομάκρυνση, τα σχίσματα, η ψυχρότητα. Η ενότητα είναι κατόρθωμα σε όλα τα επίπεδα, στους μικρόκοσμους και στα έθνη. Κάθε βήμα προς την ενότητα ενέχει αυταπάρνηση και θυσία,την οδύνη της αποποίησης του δικού μας, του εαυτού μας, του βολέματός μας, μιας επιδίωξής μας. Η ενότητα είναι ένας πόνος κι ένας ματωμένος μακρύς δρόμος που οδηγεί στη Βασιλεία του Θεού.

Δύο τινά

Ακούω τις ειδήσεις και στέκομαι σε δυο σημεία, τραγικά κατά τη φτωχή μου γνώμη:
Πρώτη είδηση: Σε δυο τμήματα ΤΕΙ, τα οποία δεν κατονομάζονται, εισάγονται υποψήφιοι με ΜΟ βαθμολογίας ...೦,9!!! Προφανώς οι μαθητές αυτοί έδωσαν λευκή κόλλα σχεδόν σε όλα τα μαθήματα κι όμως εισάγονται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μάλλον δεν ξέρουν όχι να γράφουν, αλλά ούτε και να διαβάζουν (εννοώ να αναγινώσκουν), πόσο μάλλον να μελετούν επιστημονικά, να ερευνούν κτλ. Δεν ξέρω αν τελικά θα εγγραφούν στο ΤΕΙ για να σπαταλήσουν άσκοπα τις οικονομίες και το υστέρημα των γονιών τους και το χειρότερο τη νιότη τους, τα πιο παραγωγικά τους χρόνια που θα 'πρεπε να κάνουν επιλογές σύμφωνες με τις δυνατότητες και τις κλίσεις τους. Λυπάμαι που η πολιτεία για κάποιες ακατανόητες σκοπιμότητες "παίζει" με τα νέα παιδιά παρέχοντάς τους τάχα πρόσβαση σε μια κάποια σχολή που εκ προοιμίου είναι αδύνατον να τελειώσουν. Δεν είναι όλοι για σπουδές. Δεν είναι όλοι για γράμματα. Κάποιοι θα γίνουν τεχνίτες, εργάτες, αγρότες. Και μπορεί να σταδιοδρομήσουν επαγγελματικά με επιτυχία και χωρίς πτυχίο ΑΕΙ ή ΤΕΙ. Οι ώριμοι και νουνεχείς ιθύνοντες πρέπει να βοηθήσουν τα νέα παιδιά προς αυτή την κατεύθυνση.
Δεύτερη είδηση: Θα γίνει απογραφή των συνταξιούχων, όπως έγινε των δημοσίων υπαλλήλων, με την ελπίδα ότι θα γλιτώσουμε από το φαινόμενο να καταβάλλεται η σύνταξη σε ανθρώπους που έχουν πεθάνει εδώ και ...10 χρόνια! Ανακαλύφθηκε σε κάποιο έλεγχο περίπτωση τεθνεώτος από το 1999 του οποίου η σύνταξη ερχόταν κανονικότατα μέχρι σήμερα. Και δεν είναι ο μόνος. Σε πρόχειρο έλεγχο βρέθηκαν εκατοντάδες παρόμοιες περιπτώσεις. Μπράβο κράτος! Όλα αυτά τά ποσά δεν πρέπει να ζητηθούν πίσω εκ μέρους του Δημοσίου ως αχρεωστήτως καταβληθέντα συν τους τόκους, συν τα πρόστιμα, συν ποινικές καταδίκες; Κι αν ήταν συντάξεις των 500 ευρώ, μικρότερο το κακό. Αν ήταν παχυλές των 3000 και βάλε;
Ας ελπίσουμε ότι πλησιάζει η ώρα που θα λειτουργήσουν αποτελεσματικά οι ελεγκτικοί και οι τιμωρητικοί μηχανισμοί στο κράτος μας. Όσο κι αν μας κακοφαίνεται δεν λειτουργούμε έντιμα και με συνέπεια αν δεν κρέμεται πάνω απ΄το κεφάλι μας μια ισχυρή απειλή.

Η Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά: αρχή μιας νέας εποχής;

"Όποιος είναι βέβαιος για την πίστη του δεν φοβάται την ελευθερία της πίστης. Όποιος είναι βέβαιος για τις σκέψεις του, για τις ιδέες του δεν φοβάται την ελευθερία της σκέψης, την ελευθερία των ιδεών".
Ομολογώ πως ο Ερντογάν με εντυπωσίασε. Η γειτονική μας χώρα έχει έναν αξιόλογο ηγέτη.
Η Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά δεν είναι τυχαίο ή ευκαιριακό γεγονός, παρόλο που εξυπηρετεί και σκοπιμότητες. Πιστεύω ότι σηματοδοτεί μια νέα νοοτροπία, ένα άλλο πολιτιστικό και ιδεολογικό είναι και φαίνεσθαι της Τουρκίας.
"Οψόμεθα" ελπίζοντες...

Ω, Παναγιά μου Δέσποινα!

Χρυσοπλοκώτατε πύργε και δωδεκάτειχε πόλις,
ηλιοστάλακτε θρόνε, καθέδρα του Βασιλέως,
Ακατανόητον θαύμα! Πώς γαλουχείς τον Δεσπότην;

*Υπέροχο βλέμμα πόνου, λατρείας, ελπίδας, γλυκύτητας...
βλέμμα μητρικό.
Τα έχει όλα, όπως τα έχει κι η ψυχή της.
Γι'αυτό τη νιώθουμε πολύ κοντά μας.
Την παρακαλούμε και μας παρακαλεί (παρηγορεί).
Μας συμπονά και πρεσβεύει για μας
χαρίζοντάς μας ελπίδα και θάρρος.

Λίγες ακόμη φωτογραφίες από την Πόλη

Ο τρούλλος της Αγια-Σοφίας, που για δεκαετίες κρυβόταν από τις σκαλωσιές, επιτέλους αποκαλύφθηκε, δυστυχώς με τα αραβουργήματα στο κέντρο. Στα τέσσερα σφαιρικά τρίγωνα τα εξαπτέρυγα Σεραφίμ.


Ο χώρος στέψης των βυζαντινών αυτοκρατόρων περίπου στο κέντρο της Αγια-Σοφιάς. Τιμή και δόξα για όποιον στάθηκε σ' αυτό το σημείο, αλλά και πόσες πλεκτάνες, ραδιουργίες, δολοφονίες, εξορίες και αναγκαστικοί εγκλεισμοί σε μοναστήρια για να κερδηθεί αυτή η θέση!




Μουσείο Πάγου στην Πόλη με αρκετά παγοεκθέματα, όπως αυτό το πλοίο των Βίκινγκς. Το συνιστούμε για τις πολύ θερμές ημέρες. Θα δροσιστείτε με -5ο Kελσίου. (Στο εμπορικό κέντρο Istanbul Forum στην περιοχή Bairampasa).

Εκατοντάδες διακοσμητικά φαναράκια. Μια όμορφη γωνιά στο Καπαλ ι(πολύ κλειστό το ι, σχεδόν άφωνο) Τσαρσί.

Τα χαλιά είναι για πούλημα σ' ένα γραφικό στενό κοντά στο Yerebatan Seray.


Αυτή η φωτογραφία είναι μόνο για το φίλο μας το Νίκο. Νοερά ας απολαύσει το Iskender στο Gelik (το λεγόμενο "Σπίτι της Λωξάντρας").

Σχέδιο "Ίρις"

Από τον Οκτώβριο σε τρία Δημοτικά σχολεία της Οξφόρδης θα αρχίσει πιλοτικά η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών. Κρίνει το Υπουργείο Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου ότι θα είναι πολύ καλό να μπορούν οι σύγχρονοι Βρετανοί να μελετούν από το πρωτότυπο κείμενα που επηρέασαν, μάλλον δημιούργησαν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, όπως τα έργα των τραγικών ποιητών ή τα συγγράμματα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Μάλιστα σε μια δημοσκόπηση 80% των ερωτηθέντων απάντησαν θετικά σε ερώτηση γι' αυτήν την πρωτοβουλία.
Μια δημοσιογράφος (Mary Beard) ωστόσο σχολιάζει πικρόχολα ότι τα σπουδαία έργα της αρχαιοελληνικής γραμματείας δεν μπορούν να βοηθήσουν στη λύση των σύγχρονων προβλημάτων όπως δεν κατάφεραν να αποτρέψουν από την καταστροφή τη σύγχρονη Ελλάδα.
Βέβαια μπορούμε να της απαντήσουμε ότι ελάχιστοι από τους σύγχρονους Έλληνες πολίτες και πολιτικούς έχουν ασχοληθεί με την αρχαιοελληνική γραμματεία, επομένως πώς να μας βοηθήσει η σοφία των προγόνων μας.
Ποιος ας πούμε σύγχρονος Έλληνας θυμάται να εφαρμόσει τα λόγια του Περικλή (Επιτάφιος,37) ""...ανεπαχθώς τα ίδια προσομιλούντες, τα δημόσια διά δέος μάλιστα ου παρανομούμεν, των τε αιεί όντων ακροάσει και μάλιστα αυτών όσοι επ' ωφελεία των αδικουμένων κείνται και όσοι άγραφοι όντες αισχύνην ομολογουμένην φέρουσιν...".
"Στις ιδιωτικές μας συναναστροφές είμαστε ανεπαχθείς (χαρούμενοι,όχι σκυθρωποί και μίζεροι) και όσον αφορά στα δημόσια, στην πολιτική μας ζωή, δεν παρανομούμε όχι από φόβο αλλά από σεβασμό υπακούμε στους άρχοντες όταν μάλιστα θεσπίζουν νόμους επ' ωφελεία των αδυνάτων. Μάλιστα σεβόμαστε αυτούς τους άγραφους νόμους που η παράβασή τους επιφέρει ντροπή και καταισχύνη".
Τα κείμενα είναι πράγματι εξαιρετικά και σοφά και σωτήρια. Αλλά ...ούτε οι αρχαίοι Έλληνες δεν τα εφάρμοζαν κι ας τα άκουγαν ζωντανά από τον Περικλή και το Σωκράτη και το Σοφοκλή και τον Ευριπίδη. Πόσο μάλλον οι σύγχρονοι που έχουν και το άλλοθι ότι δεν τα καλοκαταλαβαίνουν. Μάλλον η θεωρία πολύ απέχει από την πράξη. Μάλλον οι άνθρωποι είμαστε επιρρεπείς προς το κακό και την αδικία. Μάλλον δεν αρκεί η γνώση και ο σεβασμός, ίσως να χρειάζεται και κάποιος φόβος...

Λίγες φωτογραφίες από την Πόλη

Το Σαράι Μπουρνού, το ακρωτήριο όπου καταλήγει το ιστορικό κέρας της βυζαντινής Πόλης. Δεσπόζουν τα παλάτια Τοπ-Καπ(ου) του Σουλτάνου Μωάμεθ Β΄του Πορθητή. Η θέα από εκεί είναι ασύλληπτη. Εδώ συναντώνται ο Μαρμαράς, ο Βόσπορος και ο Κεράτιος. Πάντα φυσά θαλασσινό αεράκι. Οι μεγάλες σημαίες απαντώνται σε πολλά σημεία της Τουρκίας.

Περνάμε κάτω από την πρώτη κρεμαστή γέφυρα του Βοσπόρου, έργο Ιαπώνων οι οποίοι πραγματοποίησαν με διαφορά 25 αιώνων το όνειρο του Ξέρξη. Το πλεονέκτημα της γιγαντούπολης: Η απόσβεση στα τεράστια συγκοινωνιακά έργα γίνεται σε ελάχιστο χρόνο και τα κέρδη των κατασκευστικών εταιριών και του κράτους είναι τεράστια.


Το εσωτερικό του Ιερού Ναού Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Πασά-Μπαξέ. Έγινε πλήρης ανακαίνιση χάρη στην ακούραστη φροντίδα του Θανάση Αγγελίδη. Όλα αστράφτουν φρεσκοβαμμένα και συντηρημένα. Οι ελάχιστοι εναπομείναντες Ρωμιοί κάνουν ό,τι μπορούν. Η ολιγανθρωπία όμως πληγώνει. Δύο άνθρωποι διπλασιάσαμε το εκκλησίασμα. Στην επόμενη γενιά τι θα γίνει;
Ο κήπος του Ναού με το καμπαναριό. Μια όαση πράσινου και γαλήνης σε μια φτωχική γειτονιά. Όταν του το επιτρέπουν οι υποχρεώσεις του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έρχεται χωρίς επισημότητες και πολυάνθρωπες ακολουθίες να περάσει λίγες ήσυχες στιγμές και να πιει ένα τσάι σ' αυτή την πανέμορφη γωνιά.


Τα όμρφα παραθαλάσσια σπίτια του Νηχωριού. Πολλά ήταν ρωμέικα όταν το Νηχώρι φιλοξενούσε κυρίως Έλληνες μέχρι τη δεκαετία του '60.

Ένα κιόσκι-ιχθυοπωλείο δίπλα στο Βόσπορο. Τα ολόφρεσκα ψάρια και θαλασσινά είναι πολύ δελεαστικά.


Στο Αγίασμα της Αγίας Παρασκευής στο Νηχώρι αρκετοί Ρωμιοί περιμένουν τον Πατριάρχη που θα τελέσει την Παράκληση στην Αγία. Όλα πολύ περιποιημένα και κεράσματα και μουσική με μια λατέρνα και χορούς είχε το πρόγραμμα, αλλά μας τα χάλασε μια καλοκαιρινή μπόρα.
Ο Πατριάρχης έρχεται κι όλος ο κόσμος προσβλέπει σ' αυτόν σαν σε Μεσσία. Μετά την Παράκληση αντί άλλου λόγου διάβασε ένα ωραίο κείμενο -δεν ανέφερε τον συγγραφέα-που μιλούσε για το πόσο σαγηνευτική είναι η Πόλη και για τους μόνιμους κατοίκους της, Ρωμιούς, αλλά και για κάθε Έλληνα. Πράγματι η Πόλη μας μαγεύει και μας πιάνει στα δίχτυα της ακαταμάχητης γοητείας της (μοναδικές φυσικές ομορφιές, εναλλαγή τοπίου, έργα ανθρώπινα, ιστορία, θρύλοι, πολιτισμοί τόσο διαφορετικοί που συνυπάρχουν κτλ).

*Η συνέχεια στο επόμενο...

Είσαι λίγο στραβός...εγώ θα σε διορθώσω.

Ο μικρός Γρηγόρης τακτοποιούσε τις εικόνες στο άλμπουμ του. Έκανε συλλογή από φωτογραφίες ποδοσφαιριστών. Αγαπημένο αγορίστικο θέμα. Κολλούσε, ξεκολλούσε, τακτοποιούσε κι ύστερα καμάρωνε τις σελίδες που γέμιζαν. Στα χέρια του έπεσε μια φωτογραφία αγαπημένου ποδοσφαιριστή που όμως ήταν λίγο τσακισμένη. Προσπάθησε να την ισιώσει με τα δαχτυλάκια του, αλλά την έσκισε. Νευρίασε, θύμωσε κι άρχισε να την τσαλακώνει. Στο τέλος την πέταξε κάτω κι άρχισε να την ποδοπατάει για να ξεθυμάνει. Κι ύστερα έβαλε τα κλάματα. Κατάφερε μετά από καιρό να γεμίσει όλο το άλμπουμ, εκτός από τη θέση εκείνης της φωτογραφίας. Δεν την ξανάτυχε ποτέ του. Αγωνίστηκε να τη βρει. Ρώτησε όλους τους φίλους και συμμαθητές του. Δεν μπόρεσε.
Ο Γρηγόρης έγινε νεαρό παλικάρι. Σπουδάζει. Είναι όμορφο παιδί, αλλά και συνετό, μετρημένο. Ζυγίζει τις καταστάσεις και φιλοσοφεί. Σήμερα σκαλίζει το γραφείο του. Σ' ένα συρτάρι έχει τις παιδικές του αναμνήσεις. Ενθύμια από το σχολείο, από κατασκηνώσεις, από εκδρομές, από φίλους, φωτογραφίες. Έχει κρατήσει και τα άλμπουμ των παιδικών συλλογών. Τα ξεφυλλίζει και θυμάται λεπτομέρειες. Φτάνει στην κενή θέση εκείνης της σχισμένης φωτογραφίας κι αναθυμάται όλο το σκηνικό. Ήταν λίγο τσακισμένη κι ο ίδιος την κουρέλιασε κι έμεινε η θέση της κενή. Εκείνη η λίγο τσακισμένη φωτογραφία ήταν τελικά αναντικατάστατη. Έκλεισε το άλμπουμ κι απόμεινε να σκέφτεται.
Το ίδιο βράδυ βγήκε με τη φίλη του, την Έφη. Ήταν μια πολύ συμπαθητική κοπέλα με πολλά χαρίσματα. Είχε κάτι ωστόσο που τον ενοχλούσε. Ήταν πολύ αυθόρμητη. Δεν ζύγιζε τα πράγματα όπως αυτός. Προσπαθούσε να τη διορθώσει εδώ και καιρό. Την αγαπούσε. Δεν ήθελε να την χάσει. Αλλά πάντα σκάλωνε σ' αυτό το "ελάττωμά" της. Κι εκείνη αδιόρθωτη, πάντα αυθόρμητη, μια ζωντάνια ατιθάσευτη, κάτι σαν χείμαρρος . Τελευταία αυτή η πλευρά της φίλης του του είχε γίνει εμμονική ιδέα. Κάθε φορά που συναντιόντουσαν ο Γρηγόρης ήταν σφιγμένος και πάντα εντόπιζε και υπογράμμιζε μέσα του αυτόν τον αυθρμητισμό της. Είχε αφήσει όλα της τα καλά κι ασχολιόταν μ' αυτό που τον ενοχλούσε.
Απόψε ωστόσο έχει στο νου του την εμπειρία του άλμπουμ που τον έχει συνεπάρει. Κι όπως πίνουν τον καφέ τους κάνει έναν συσχετισμό, έναν παραλληλισμό που τον διαλύει. "Συμπεριφέρεται με τη φίλη του, όπως τότε με εκείνη τη φωτογραφία". Είναι λίγο "τσακισμένη", ή μάλλον αυτού του φαίνεται λίγο τσακισμένη κι αυτός προσπαθεί να την ισώσει, να τη διορθώσει. Αναλογίζεται την κατάντια της φωτογραφίας και το αναντικατάστατο κενό. Κινδυνεύει να στραπατσάρει μια υπέροχη κοπέλα ή να την παρατήσει ως άχρηστη, ως ανάξια της αγάπης του. Κι ύστερα να θρηνεί για ένα κενό, το οποίο ο ίδιος θα έχει δημιουργήσει.
Την αγκαλιάζει τρυφερά και της ζητά συγνώμην. Κι εκείνη γελά και παίζει μαζί του, ξένοιαστη, αγνοώντας τις σκέψεις και τους συνειρμούς του...

Η παραπάνω ιστορία, λίγο αληθινή, λίγο φτιαχτή, εξηγεί πολλές δυσκολίες στις ανθρώπινες σχέσεις. Στην προσπάθειά μας να διορθώσουμε στους άλλους - παιδιά, συζύγους, φίλους - κάτι που μας ενοχλεί, αλλοιώνουμε την μοναδική ομορφιά που έχει ο κάθε άνθρωπος με τα καλά του και με τα στραβά του. Αυτός ο άλλος πιεζόμενος θα ενεργεί πιθανόν ακόμα πιο αλλοπρόσαλλα και εκνευριστικά και θα μας κάνει να θυμώνουμε και να τα βάζουμε μαζί του ακόμα πιο έντονα , με ακόμη μεγαλύτερο θυμό. Και θα του φορτώνουμε ευθύνη για το δικό μας θυμό, για τη δική μας απογοήτευση. Για όλα φταίει ο άλλος, ο στραβός ο άλλος.
Κι όμως δεν θα ήταν πιο απλό και ενώπιον Θεού ευχαριστιακό και ταπεινό, να πούμε "Έτσι είναι ο αδελφός μου, έτσι θα τον αγαπήσω, έτσι θα τον δεχτώ. Έτσι αυτός με συμπληρώνει, με ολοκληρώνει. Ακριβώς επειδή είναι διαφορετικός, ακριβώς επειδή είναι λίγο "τσακισμένος";

Ω Πόλις, πόλις πόλεων πασών οφθαλμέ...

...άκουσμα παγκόσμιον, θέαμα υπερκόσμιον!

Αγια-Σοφιά κι αριστερά ο τρούλος της Αγίας Ειρήνης

Μια ακόμη επίσκεψη στην πιο συναρπαστική πόλη του κόσμου κάναμε εν μέσω καύσωνος και υγρασίας που άγγιζε το 90%! Ο ιδρώτας δεν στέγνωσε πάνω μας ούτε μια στιγμή, αλλά τα μάτια κι η ψυχή μας δροσίστηκαν απ' όσα είδαμε κι όσα βαθύτερα μυστικά μέσα μας νιώσαμε. Δεν θα γράψω για βυζαντινά μεγαλεία και μεγαλοϊδεατικές προσδοκίες.
Μια φράση τριγυρνά στο νου μου και νομίζω πως περιγράφει άριστα τη σημερινή Πόλη:
Είναι η πόλη που τα χωρά όλα.
Χωρά 17 εκατομμύρια κατοίκους που με τους περιτριγυρίζοντες τουρίστες μπορεί να φτάνουν τα 20. Το φρακάρισμα στους δρόμους μηδαμινό σε σύγκριση μ' αυτό της Θεσσαλονίκης. Μετρό, τραμ, αστικά και δημοτικά λεωφορεία, καραβάκια, ντολμούς, ταξί, τρένα σε επαρκέστατους συνδυασμούς και συχνότητες. Μόλις ολοκληρωθεί ένα τεράστιο συγκοινωνιακό έργο ξεκινά το επόμενο και ολοκληρώνεται σε χρόνο ρεκόρ. Δυο κρεμαστές γέφυρες ενώνουν την ευρωπαϊκή με την ασιατική ακτή. Τώρα κατασκευάζεται υποθαλάσσια αρτηρία-ζεύξη της παλιάς ιστορικής Πόλης με το Σκούταρι.
Χωρά τα παλιά μαυρισμένα και μισοερειπωμένα ξύλινα σπίτια, τους σύγχρονους ουρανοξύστες, τα πλούσια "γιαλιά" -παραθαλάσσιες βίλες- τα παλάτια, τις βυζαντινές εκκλησιές, τις ρωμέικες εκκλησιές, τα περιποιημένα πάρκα, τα τσαρσιά
και τα υπερσύγχρονα εμπορικά κέντρα, τα τζαμιά με τους μιναρέδες που τρυπούν τον ουρανό αλλά και την μοναδική Αγια-Σοφιά που "κάθεται" με μια θεϊκή σιγουριά αιώνες τώρα στις παρυφές του πρώτου λόφου της Επτάλοφης
Οι θάλασσές της χωρούν αμέτρητα πλεούμενα. Από τα θηριώδη κρουαζιερόπλοια που μεταφέρουν χιλιάδες τουρίστες που αφήνουν ζεστό χρήμα χωρίς κανένας να τα μποϋκοτάρει, τα πλοία της γραμμής πάντα γεμάτα και πάντα στην ώρα τους, τα πολυτελή κότερα, τις μικρές βαρκούλες, ως τα τεράστια εμπορικά που διαπλέουν τα Στενά με συχνότητα ένα κάθε λεπτό.
Αλλά και όλοι οι άνθρωποι έχουν θέση στην Πόλη. Πλούσιοι κι αναγκεμένοι. Το μεροκάματο θα βγει με χίλιους τρόπους κι όλοι θα είναι ευτυχισμένοι, χωρίς άγχος κι αχορτασιά. Κουκουλωμένες γυναίκες με μαύρα τσαντόρ ή καμπαρντίνες μες στο κατακαλόκαιρο, αλλά και μοντέρνες αεράτες κοπέλες.
Τα πάρκα γεμάτα από νέους, γέρους και παιδιά που χαίρονται απλοϊκά.
Στο λεωφορείο ακόμα σηκώνονται οι νέοι για να καθίσουν οι ηλιωμένοι και οι γυναίκες, κι όλοι θα βοηθήσουν κάποιον που κουβαλά βαριά πράγματα ή παιδικό καροτσάκι.
Αλλά και τα ζωντανά του Θεού χωρά. Οι γάτες θα είναι το λιγότερο δυο εκατομμύρια (δική μου η εκτίμηση).
Είναι τεράστια και δεν παύει να είναι ανθρώπινη, ζεστή, μια ανοιχτή αγκαλιά. Είναι θλιβερό αυτό που θα ομολογήσω. Το λέω με λύπη αλλά και με βεβαιότητα: Αυτοί που έχουν τώρα την Πόλη την αγαπούν, την τιμούν,την χαίρονται, της δίνουν αξία, τους αξίζει.

"Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω".

Ο Πατριάρχης μας γλυκύτατος, προσηνής και ευκολοπλησίαστος

Ρωμέικο εστιατόριο στο Νηχώρι, όχι απλά παραθαλάσσιο, μάλλον επιθαλάσσιο

*Προσεχώς περισσότερες φωτογραφίες

Κι όμως, της "χρωστάμε" τον Μέγα Βασίλειο

Στα μέρη της κυρίως Ελλάδας είναι άγνωστο το όνομα Μακρίνα. Ομολογώ πως αν δεν είχα διαβάσει εκτενή βίο του Αγίου Βασιλείου δεν θα γνώριζα κι εγώ ποιας Αγίας το όνομα έφερε η μακαρίτισσα η πεθερά μου, που καταγόταν από τη Νίγδη της Καππαδοκίας. Κι όσες νεότερες Μακρίνες γνώρισα είχαν γιαγιά Καππαδόκισσα. Ανάμεσά τους κι η πρωτότοκη κόρη μας.
Κι όμως της "χρωστάμε" τον Μέγα Βασίλειο!
Μεταφέρω από τον βίο της όπως μας τον παραδίδει ο αδελφός της Άγιος Γρηγόριος Νύσσης:
"...επάνεισιν εν τούτω των παιδευτηρίων πολλώ χρόνω προασκηθείς τοις λόγοις ο πολύς Βασίλειος, ο αδελφός της προειρημένης (Μακρίνης). Λαβούσα τοίνυν αυτόν υπερφυώς επηρμένον τω περί τους λόγους φρονήματι και πάντα περιφρονούντα τα αξιώματα και υπέρ τους εν τη δυναστεία λαμπρούς επηρμένον τω όγκω, τοσούτω τάχει κακείνον προς τον της φιλοσοφίας σκοπόν επεσπάσατο, ώστε αποστάντα της κοσμικής περιφανείας και υπεριδόντα του διά των λόγων θαυμάζεσθαι προς τον εργατικόν τούτον και αυτόχειρα βίον αυτομολήσαι, διά της τελείας ακτημοσύνης ανεμπόδιστον εαυτώ τον εις αρετήν βίον παρασκευάζοντα".
Ο Βασίλειος επέστρεψε από τις σπουδές του με υπερφίαλη αυτοπεποίθηση. Μάλλον σκόπευε να ασχοληθεί με την κοσμική ρητορική στην οποία επεδείκνυε εξαιρετική δεινότητα και να συνεχίσει το δικηγορικό επάγγελμα του πατέρα του. Η αδελφή του Μακρίνα τον απέσπασε από τα σχέδιά του και τον οδήγησε με πειθώ και συνετή προτροπή προς τη χριστιανική φιλοσοφία, την άσκηση, τη χειρωνακτική εργασία, την ακτημοσύνη. Κι όλα αυτά ήταν η προπαρασκευή για τον άγιο βίο του. Ήταν εξαιρετικά προικισμένος με ευστροφία και μοναδικό χάρισμα λόγου. Αν όμως τα χαρίσματα δεν οδηγηθούν σωστά μπορεί να καταστούν αφορμή ολέθρου. Μέσα στην Πρόνοια του Θεού η Μακρίνα έπαιξε τον ρόλο του οδηγού για τον αδελφό της Βασίλειο, όπως και για τα άλλα οκτώ αδέλφια, αλλά και για την μητέρα της Εμμέλεια, την οποία προέτρεψε να τακτοποιήσει την τεράστια περιουσία τους με τον καλύτερο τρόπο (κυρίως με αγαθοεργίες) και μαζί με τις δούλες της- τις οποίες πλέον θα αποκαλεί αδελφές - να μονάσει μαζί της.
Πράγματι εξελέξω την αγαθήν μερίδα. Σοφίας έρωτι τον νουν πτερώσασα κόσμου ευπάθειαν εμφρόνως έλιπες και ενδιαίτημα τερπνόν εγένου φιλοσοφίας...
Χαίροις, Μακρίνα θεοφόρε!

Κυριακή πρωί

Ακουμπώ σ' ένα στασίδι στο αριστερό κλίτος του Αγίου Αθανασίου. Είμαι μέσα στη Θεία Λειτουργία. Σε λίγο θα κοινωνήσω.
Είμαι στο κεντρικό κλίτος του Αγίου Αθανασίου. Για την ακρίβεια είναι το σώμα μου ξαπλωμένο σ' αυτό που λέμε φέρετρο. Η ψυχή μου ανάλαφρη απολαμβάνει τα υπέροχα τροπάρια της εξόδιας ακολουθίας που λέγεται αυτή τη φορά για μένα. "Μακαρία η οδός ήν πορεύει σήμερον, ότι ητοιμάσθη σοι τόπος αναπαύσεως".
Είμαι στο ιερό του Αγίου Αθανασίου, στην Προσκομιδή. Στο δισκάριο ο ιερέας έβαλε ένα ψιχουλάκι από το πρόσφορο και μνημόνευσε το όνομά μου.

*Κάπως έτσι η συμμετοχή μας στη λατρεία καταργεί τον θάνατο. Μόνο να μάθουμε να βλέπουμε και με τα μάτια της ψυχής μας.

Λάζαρος...

Σ΄ένα βρόμικο πεζοδρόμιο - πιο βρόμικος ο ίδιος- σερνόταν ένας ζητιάνος. Ο κόσμος τον προσπερνούσε αδιάφορα, μάλλον ενοχλημένος. Ένας δυο "ευαίσθητοι" φιλάνθρωποι του πέταξαν κανένα δεκάλεπτο χωρίς καν να τον κοιτάξουν. Τον πλησίασε ένας αδέσποτος σκύλος. Τον μύρισε για λίγο και πήγε να φύγει. Ο ζητιάνος τον τράβηξε μαλακά κι άρχισε να του φιλά τη μουσούδα, το μέτωπο, τα μάτια. Του χάιδεψε την πλάτη τόσο στοργικά! Κι ο σκύλος αυθόρμητα πήρε θέση, ξάπλωσε δίπλα του, απόλυτα αναπαυμένος. Μέσα στο απρόσωπο χάος της πόλης είχε βρει έναν ... άνθρωπο!

*Είδα αυτή τη σκηνή και κατάλαβα γιατί στην παραβολή του πλούσιου και του πτωχού Λαζάρου αναφέρει ο Χριστός ότι τα σκυλιά έγλειφαν τις πληγές του Λάζαρου.

Α΄Θέση

Η Κυρία, καλοντυμένη, με στυλ, ανεβαίνει στο αεροπλάνο για υπερατλαντικό ταξίδι. Αναζητά τη θέση της, αλλά όταν τη βρίσκει απογοητεύεται "φριχτά"! Πρέπει να καθίσει δίπλα ...σ' έναν μαύρο και να τον έχει τόσο κοντά της επί δέκα ώρες που διαρκεί η πτήση!
Την πιάνει κάτι σαν υστερία και φωνάζει την αεροσυνοδό: "Σας παρακαλώ, της λέει -εννοώντας "σας διατάζω"-, θα ήθελα να αλλάξω θέση γιατί μου δημιουργεί πρόβλημα η τόση εγγύτητα με έναν μαύρο". Η αεροσυνοδός κρύβει πολύ καλά την έκπληξή της και πολύ ήρεμα της λέει: "Μην ανησυχείτε, κυρία μου, θα ψάξω να βρω μια άλλη θέση. Αν δεν υπάρχει εδώ, γιατί είναι μάλλον πλήρης η Β΄θέση, θα βρω στην Α' θέση. Σίγουρα δεν είναι σωστό να ταξιδεύει κάποιος υπό τόσο δυσάρεστες συνθήκες".
Στο πρόσωπο της ξεχωριστής αυτής Κυρίας διαγράφεται ένα θριαμβευτικό χαμόγελο. Ο μελαψός κύριος δίπλα της αισθάνεται καταρρακωμένος, αλλά υπομένει αμίλητος και στωικός αυτή την ταπεινωτική σκηνή. Οι άλλοι επιβάτες που λαμβάνουν γνώση του περιστατικού εξανίστανται και με την αλαζονική κυρία και με την αεροσυνοδό που είναι πρόθυμη να της κάνει το ανόητο χατίρι μετακομίζοντάς την ακόμη και στην Α΄θέση.
Η αεροσυνοδός λείπει για δέκα περίπου λεπτά κι όταν επιστρέφει πασιχαρής, αναγγέλλει στην κυρία ότι με άδεια του κυβερνήτη η Α΄θέση είναι διαθέσιμη, γιατί βέβαια δεν μπορεί να κάνει κανείς τόσο μακρύ ταξίδι υπό δυσάρεστες συνθήκες. Η Κυρία σηκώνεται ολοφάνερα "δεδικαιωμένη", αλλά η αεροσυνοδός χαμογελαστή την αγνοεί και καλεί τον μελαψό κύριο να την ακολουθήσει: "Ελάτε, κύριε! Δεν είναι δυνατόν να κάνετε ένα τόσο μεγάλο ταξίδι δίπλα σε κάποιο πρόσωπο που σας προκάλεσε τόσο δυσάρεστα συναισθήματα".

*Το περιστατικό είναι αληθινό. Το συγκεκριμένο πλήρωμα βραβεύθηκε για "άριστη διαχείριση κρίσης".

*Παρεμπιπτόντως, πώς θα αισθανόσαστε στη θέση του κυρίου δεξιά, ακόμα κι αν είχατε την καλύτερη διάθεση;

Η κηπουρική χρειάζεται συντακτικό...

Τι χρειάζεται για έναν άψογο κήπο;
Κατά τη γνώμη και την εμπειρία της αδελφής Ολυμπιάδος, ηγουμένης της Μονής Αγίου Αθανασίου Σφηνίτσας πρέπει να ξέρεις καλό συντακτικό για να πετύχεις έναν κήπο σαν αυτόν. Δείτε τις φωτογραφίες και συνεχίζουμε:

Όπως στο συντακτικό τα πράγματα είναι ξεκάθαρα "αυτή ηλέξη είναι υποκείμενο, αυτή είναι αντικείμενο, προσδιορισμός κτλ", δεν μπερδεύονται, έτσι και στον κήπο πρέπει να είναι ξεκάθαρα τα είδη των λουλουδιών και τα χρώματα.
Στον Άγιο Αθανάσιο φθάσαμε την ώρα του εσπερινού μετά από μια πολύ όμορφη εκδρομή που ξεκίνησε με θεία λειτουργία στον Άγιο Διονύσιο του Ολύμπου και την πολύ ουσιαστική ομιλία του πατρός Μαξίμου πάνω στο ευαγγέλιο της σημερινής Κυριακής που είναι αφιερωμένη στους Νεομάρτυρες. ("Σημασία για το Χριστό δεν έχει πόσο χρόνο είμαστε κοντά Του, αλλά πόσο ισχυρά, καρδιακά Του έχουμε δοθεί έστω και για λίγο χρόνο. Γι' αυτό αμείβει αυτόν που εργάσθηκε από την πρώτη ώρα όμοια μ' αυτόν που μόλις την ενδεκάτη μπήκε στον αμπελώνα Του, αλλά έδωσε την ψυχή του") Ακολούθησε ξενάγηση στο αξιολογότατο μουσείο της Μονής με τα πολλά λείψανα Αγίων, τον Εσταυρωμένο του Φώτη Κόντογλου και πολλά χειρόγραφα, άμφια, ευαγγέλια κτλ.
Ανηφορίσαμε μετά στα Πριόνια. Το δάσος καταπληκτικό! Οξιές, καρυδιές, κουμαριές, έλατα, πεύκα, ρόμπολα αλλού σφιχταγκαλιασμένα αδιαπέραστα, αλλού λίγο πιο αραιά. Μπροστά μας στο βάθος οι κορυφές με ελάχιστο χιόνι. Υπέροχος Όλυμπος, τόσο κοντά μας, τόσο ξεχωριστός κι όμως για πολλούς εντελώς άγνωστος. Οι πιο πολλοί μπήκαμε στην καρδιά του για πρώτη φορά. Άλλοι περπατούν στο πανέμορφο δάσος, άλλοι απολαμβάνουν το καφεδάκι τους.
Πολύ ευχαρίστως θα μέναμε εδώ περισσότερη ώρα, αλλά έχουμε συμφωνήσει να φάμε μεσημεριανό σε μια ταβέρνα στο Βαρικό. Κι αυτή είναι περιποιημένη, με όμορφο κήπο και κυρίως τέλειο φαγητό (ταβέρνα "Ελληνικό" στο Βαρικό). Τρώμε και πίνουμε αρκετά, μένουμε όλοι πολύ ευχαριστημένοι κι αναχωρούμε λίγο απρόθυμα για να προλάβουμε τον Εσπερινό στον Άγιο Αθανάσιο. Η ζέστη είναι αρκετή. Έχουμε λίγο κουραστεί. Κάποιοι λαχταρούν έναν μεσημεριανό ύπνο στο κρεβατάκι τους. Αλλά ο Άγιος Αθανάσιος με τον πανέμορφο κήπο του μας αποζημιώνει.
Γλυκύτατη και η γερόντισσα Ολυμπιάδα που μας δέχεται σαν παλιούς γνώριμους. Βρίσκει εξάλλου πολλούς γνωστούς και γνωστές στο γκρουπ.


Η επιστροφή μας ευχάριστη. Αποχαιρετιόμαστε με τη βεβαιότητα ότι για όλους η εκδρομή ήταν ενισχυτική και χαλαρωτική συνάμα, ισχυρό αντίδοτο στον οικονομοκαταστροφολογικό καταιγισμό των τελευταίων μηνών και δίνουμε την υπόσχεση να ξαναβρεθούμε σε ανάλογα ταξίδια. Καλό καλοκαίρι!

Ούτω γαρ ηγάπησε ο Θεός τον κόσμον...

Ζούσε κάποτε ο Γιόχαν. Δούλευε στα τρένα. Ήταν κλειδούχος σε μια γέφυρα η οποία κάποιες φορές τη μέρα έπρεπε να ανοίγει για να περνούν τα ψηλά ποταμόπλοια κι ύστερα πάλι να κλείνει για να περνούν με ασφάλεια τα τρένα.
Ο Γιόχαν είχε έναν γιο, τον εφτάχρονο Εμάνουελ. Ήταν το μοναδικό δικό του πρόσωπο σ' αυτόν τον κόσμο. Η γυναίκα του είχε πεθάνει πριν από λίγα χρόνια.
Ο Γιόχαν λάτρευε τον Εμάνουελ. Περνούσαν μαζί κάθε στιγμή της ζωής τους. Ο Εμάνουελ έμαθε να ζει στο ρυθμό των τρένων. Τα τρένα ήταν και των δυο η ζωή.
Μια μέρα ο Γιόχαν μπήκε στο μικρό δωμάτιο όπου ήταν το χειριστήριο της γέφυρας. Η γέφυρα ήταν ανοιχτή γιατί μόλις είχε περάσει ένα πλοίο. Πλησίαζε ωστόσο η ώρα που θα περνούσε το μεγάλο επιβατικό τρένο με τους πάνω από πεντακόσιους επιβάτες. Έπρεπε να κατεβάσει τον μοχλό, ώστε να πέσουν τα δυο σκέλη της γέφυρας, να κλείσει, για να περάσει το τρένο που ερχόταν με μεγάλη ταχύτητα. Ο Εμάνουελ έπαιζε έξω κυνηγώντας τη γατούλα του. Ο Γιόχαν κοιτά το ρολόι του. Είναι ακριβώς η ώρα. Πιάνει το μοχλό κι αρχίζει να τον κατεβάζει. Εκείνη τη στιγμή, τη φοβερή στιγμή, βλέπει τον γιο του να σκύβει ακριβώς στο σημείο όπου θα δίπλωνε η γέφυρα. Αν κατεβάσει το μοχλό θα λυώσει το παιδί του. Αν δεν τον κατεβάσει θα σκοτώσει πεντακόσιους ανθρώπους. Περνά αφόρητη οδύνη. Σπαράζει η ψυχή του, διαλύεται... Κατεβάζει το μοχλό... Το τρένο περνά με μεγάλη ταχύτητα. Κάποιοι ελάχιστοι επιβάτες τον χαιρετούν.Είναι άγνωστοι, είναι ξένοιαστοι. Οι πιο πολλοί δεν τον αντιλαμβάνονται. Δεν ξέρουν την ύπαρξή του. Δεν τους ενδιαφέρει. Φυσικά κανείς δεν λέει "ευχαριστώ".
Κι ο Γιόχαν σέρνεται ώς το δίπλωμα της γέφυρας για να βρει το παιδί του ...συντετριμμένο, θυσιασμένο..."


Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον Υιόν Αυτού τον μονογενή έδωκεν ...
Έτσι μας αγάπησε ο Θεός κι έτσι εμείς τον προσπεράσαμε αδιάφοροι, ξένοι, αγνώμονες...

Κυριακή των Αγίων Πάντων -27 Μαΐου 1453

Έγειρε ο ήλιος κι έδυσε απ' της Βλαχένας πίσω το παλάτι
κι έβαψε πορφυρά κι αιμάτινα τα τείχη, τα βασανισμένα κάστρα.
Κι αυτή τη μέρα άντεξαν! Ίσως γενεί το θαύμα!

Μες στη μικρή την εκκλησιά, στου παλατιού την πιο αγιασμένη κόγχη,
ο Κωνσταντίνος εγονάτισε μπροστά στην Παναγιά την Οδηγήτρα.
Τούτη την Παναγιά την αγαπά πιο πάνω από τις άλλες.
Μάνα του είναι και κυρά, φερμένη απ' του Μυστρά τον Άη-Δημήτρη.

"Απόκαμα, Μητέρα μου,μόνος, απαραμύθητος...
Τ' αδέρφια μου με ξέχασαν κι οι Χριστιανοί της Δύσης.
Είμαστε λίγοι, ελάχιστοι, ζωσμένοι από θεριά.
Όμως εμήνυσα του Αμηρά: "Την Πόλη δεν στη δίνω!
Δεν είμαι εγώ αρμόδιος κι ούτε κανένας άλλος,
την Πόλη την ατίμητη στα χέρια σου να δώσει!
Κι αποφασίσαμε μ' αυτήν μαζί όλοι μας να χαθούμε".
Τώρα όμως, μόνοι, Εσύ κι εγώ, πες μου, Μητέρα, πες μου:
Μήπως παραλογίζομαι; Μήπως εις μάτην κοπιώ και σπένδομαι;
Μήπως στο αναπόφευκτο, απόκοτο είναι ν' αντιστέκομαι;
Τι έμεινε για μένα πια; Το θαύμα, η θυσία;
Και κάτι ακόμα, Μάνα μου: Γιατί να' ρθει το τέλος;"

Μες στο σκοτάδι που έπεφτε γλυκό και σιωπηλό, σαν σάβανο λυτρωτικό,
ο Κωνσταντίνος άναψε κερί να δει της Παναγιάς του τη μορφή.
Την είδε δακρυσμένη! Αναταράχτη ο βασιλεύς.
Δεν τον γελούν τα μάτια του. Της φαντασίας του δεν είναι πλάσμα.
Κι ύστερα ακούστηκε η φωνή:
"Παιδί μου, ο Γολγοθάς ανοίγεται μπροστά σου!
Προχώρα, ανέβα και σταυρώσου!
Δεν θα σηκώσεις μόνο τα δικά σου σφάλματα.
Αιώνων αμαρτίες και λάθη επάνω σου θα πέσουν.
Εσύ είσαι το σφαχτάρι της θυσίας.
Θα 'ρθει το τέλος!
Θα 'ρθει γιατί πολλοί παράτησαν της αρετής το δρόμο,
άρχοντες κι ιερείς κι απλός λαός επεριφρόνησαν το θεϊκό το νόμο.
Εσύ πορεύου στο δρόμο το φριχτό, εσύ, το εξιλαστήριο θύμα!"

Ώρα πολλή γονατιστός έκλαιγε ο Κωνσταντίνος.
Δεν έκλαιε για το θάνατο, δεν έκλαιε για το τέλος.
Μόνον συγνώμην έκραζε, έλεος ζητούσε και συγχώρεση
απ' τον φιλάνθρωπο Θεό γι' αυτόν και για την Πόλη του.
Κι ύστερα ανάλαφρος, σαν νάχε κιόλας λυτρωθεί,
γαλήνιος κι ήρεμος, αποφασιστικός, έφυγε για τα κάστρα.
Το τέλος το ήξερε. Και τόχε αποδεχτεί...

*Νομίζω πως υπάρχουν αρκετές κοινές αιτίες που οδήγησαν το 1453 στην Άλωση της Πόλης και σήμερα στην οικονομική (και όχι μόνον) άλωση της σύγχρονης Ελλάδα. Ας φανερωνόταν και σήμερα τουλάχιστον ένας "Κωνσταντίνος Παλαιολόγος"!

Μια άλλη επικαιρότητα

Δεν θέλω να ασχολούμαι με την τρέχουσα επικαιρότητα και να την σχολιάζω. Συνήθως είναι απογοητευτική. Με πληγώνει. Αποκαλύπτει σκάνδαλα, απάτες, πολλή φιλοχρηματία, καθόλου εγκράτεια και πειθαρχία, κανένα ιδανικό...
Προτιμώ να αναζητώ αλλού αφορμές για προβληματισμό και αυτοέλεγχο.

Ας πούμε, προτιμώ να γυρίσω τετρακόσια χρόνια πίσω και να ονειρευτώ πως βρίσκομαι στο Προκόπι της Καππαδοκίας, αυτό που σήμερα οι Τούρκοι το λένε Urgup. Στο ηφαιστειογενές οροπέδιο ξεπετάγονται μερικοί πολύ "επηρμένοι", όρθιοι, απότομοι βράχοι, σκαμμένοι από τους τρωγλοδύτες. Ένας από αυτούς δεσπόζει πάνω από το παλιό Προκόπι. Περπατώ λοιπόν στη βάση αυτού του βράχου. Αριστερά και δεξιά φτωχικές κατοικίες, λαξεμένες, όχι κτιστές, που εδώ και αιώνες είναι καταφύγιο πολύ αναγκεμένων ανθρώπων. Περνώ έξω από μια εκκλησιά, τον Άγιο Γεώργιο. Λίγο πιο κάτω, αριστερά βλέπω ένα αρχοντόσπιτο. Είναι διόροφο κι έχει μια εξαιρετική θέα προς την πεδιάδα. Στο ισόγειο του κτιρίου βρίσκονται οι στάβλοι για τα άλογα του αφεντικού. Θέλω να γνωρίσω αυτόν που τα φροντίζει. Είναι ένα νέο παλικάρι, ο Ιωάννης. Τον λένε Ρώσο, γιατί κατάγεται από τα μέρη της σημερινής Ουκρανίας. Στο Ρωσοτουρκικό πόλεμο πιάστηκε αιχμάλωτος και βρέθηκε στα χέρια αυτού του Τούρκου αγά από το Προκόπι. Όταν ο πόλεμος τελείωσε ο αγάς επέστρεψε στην πατρίδα του. Πήρε κοντά του τον Ιωάννη, ο οποίος τον έχει εντυπωσιάσει με την πραότητα, τη γλυκύτητα, την ηρεμία, την υπακοή και την εργατικότητά του. Ποτέ δεν βαρυγκομά. Πάντοτε φέρνει σε πέρας οποιαδήποτε δουλειά του αναθέτει. Φροντίζει άψογα τα άλογα κι εκείνα τον υπακούν απόλυτα. Πολλές φορές το αφεντικό του πρότεινε να ανεβεί να κοιμάται επάνω στο σπίτι, μαζί με τους άλλους υπηρέτες. Αυτός όμως θέλει να μένει εδώ, στο στάβλο. Δίπλα στις ταΐστρες των ζώων έχει σκάψει μέσα στο βράχο ένα πέτρινο κρεβάτι. Εδώ ησυχάζει.
Οι κάτοικοι του χωριού είναι κυρίως Μουσουλμάνοι. Υπάρχουν και λίγοι Χριστιανοί που όμως συχνά δέχονται προσβολές από τους Μουσουλμάνους γι' αυτό είναι πολύ προσεχτικοί, σχεδόν κρύβονται. Όταν έφτασε εδώ ο Ιωάννης, οι Μουσουλμάνοι του χωριού πολύ προσπάθησαν να τον κάνουν ν' αλλαξοπιστήσει. Στην αρχή με καλοπιάσματα, κι αργότερα πιεστικά, με επιθέσεις, με συκοφαντίες. Ο Ιωάννης βασανίστηκε αλλά με σταθερότητα και γλυκύτητα, με τη βοήθεια του Θεού έμεινε ακλόνητος στην πίστη Του, αλλά κέρδισε και τις καρδιές των αλλόθρησκων. Τώρα όλοι αγαπούν τον Ιωάννη και τον τιμούν και τον σέβονται και οι Χριστιανοί και οι Μουσουλμάνοι. Δεν έχει φερθεί σε κανέναν άπρεπα. Για όλους έχει ένα καθαρό βλέμμα, ένα χαμόγελο, μια πρόθυμη διάθεση.
Η παρηγοριά του, η τροφή της ψυχής του είναι να βρεθεί τα βράδια, μετά την κούραση όλης της ημέρας, στον Αη-Γιώργη. Κι όταν αξιώνεται να μεταλάβει, ανοίγει για τον Ιωάννη ο ουρανός! Δεν ποθεί τίποτ' άλλο!
Σήμερα ο κύριός του λείπει. Έχει ταξιδέψει μακριά, στη Μέκκα, στο μεγάλο προσκύνημα των Μουσουλμάνων. Η γυναίκα του έχει καλεσμένους κι έχει μαγειρέψει ωραία φαγητά, μάλιστα ένα εξαιρετικό πιλάφι, που αγαπά πολύ ο αγάς. Ο Ιωάννης τη βοηθά στην περιποίηση των καλεσμένων της. "Πόσο θα ήθελα να ήταν εδώ ο άντρας μου, Γιουβάν, να του προσφέρω το αγαπημένο του πιλάφι!" λέει η κυρά του. "Θα του το στείλω εγώ", προθυμοποιείται ο Ιωάννης κι όλοι το παίρνουν για χωρατό. Αλλά εκείνος παίρνει το ασημένιο πιάτο του κυρίου του, βάζει το ζεστό πιλάφι, το σκεπάζει και κατεβαίνει στο στάβλο που τον έχει ποτίσει με τα δάκρυα της προσευχής του. Ακουμπά το πιάτο στην ταΐστρα, γονατίζει και παρακαλά τον Χριστό: "Κύριε, Εσύ μας είπες ότι ό,τι ζητήσουμε με πίστη, θα μας το χαρίσεις. Κι εγώ Σε παρακαλώ να στείλεις αυτό το πιάτο στον κύριό μου για να δοξαστεί το Όνομά Σου". Και το πιάτο φεύγει, ...ταξιδεύει!
Το γεγονός ξεχάστηκε. Όταν όμως μετά από ημέρες ο αγάς επιστρέφει από το ταξίδι του, ευχαριστεί ενθουσιασμένος τη γυναίκα του για το πεντανόστιμο ζεστό πιλάφι που του είχε στείλει και βγάζει από τις αποσκευές του το ασημένιο πιάτο του. Η γυναίκα του τα χάνει. Βεβαιώνεται πως ο Ιωάννης είναι ένας άνθρωπος του Θεού. Εξιστορεί στον άντρα της τι συνέβη κι από εκείνη τη στιγμή τον περιβάλλουν με αγάπη και εκτίμηση. Τον παρακαλούν να έρθει να ζήσει στο σπίτι τους, αλλά εκείνος επιμένει στην ταπεινή ζωή του που του θυμίζει το νεογέννητο Χριστό.
Νέον τον καλεί ο Θεός κοντά Του και γρήγορα φανερώνει την αγιότητά του. Το λείψανό του μένει άφθαρτο και γίνεται αντικείμενο λατρείας από Χριστιανούς αλλά και Μουσουλμάνους και πηγή θαυμάτων και ιαμάτων.
Οι κάτοικοι της Εύβοιας μπορούν να καυχιώνται γιατί στα μέρη τους, στο Νέο Προκόπι, αναπαύεται πια ο Άγιος Ιωάννης, ο ταπεινός, ο απλός, ο αγαθός που έγινε δοχείο, αλλά και διανομέας της άπειρης χάρης του Θεού. Προστρέχουν και σήμερα ως ικέτες, ταλαίπωροι άνθρωποι, βασανισμένοι από ασθένειες κι αναπηρίες και βρίσκουν ίαση όχι μόνο σώματος, αλλά και ψυχής. Άπειρα είναι τα θαύματα του Αγίου που έχουν καταγραφεί ή εξιστορούνται από αυτούς που τα έζησαν...
Δεν θέλω ν' ασχολούμαι μ' αυτούς που μας έκλεψαν και μας εξαπάτησαν κι έζησαν και ζουν αλαζονικά και προκλητικά. Θέλω να ασχολούμαι, να γνωρίζω, να παίρνω θάρρος κι ελπίδα από αυτούς που μας αγάπησαν αληθινά, που προτίμησαν την αφάνεια και τη φτώχια, που μας έδωσαν με την άγια ζωή τους παράδειγμα αυταπάρνησης, απλότητας, ταπεινότητας.
Δεν είναι προτιμότερο;

Εμείς οι "καθωσπρέπει"...

Όλοι είχαμε ανατριχιάσει από το μίσος που διαγραφόταν στη μορφή του! Το όνομά του μας έμεινε αξέχαστο, συνώνυμο της φρίκης: Κωνσταντίνος Πάσσαρης! Ισόβια κρατούμενος στις ρουμάνικες φυλακές υψίστης ασφαλείας.
Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι αυτός ο άνθρωπος που επέδειξε τόση απάνθρωπη σκληρότητα θα αλιευόταν από την αγάπη του Χριστού και θα μεταστρεφόταν! Πόση δύναμη έχεις, Κύριε! Αυτά είναι τα μεγάλα θαυμάσιά Σου!
Τον επισκέφθηκε ο "καλός άγγελος" των φυλακισμένων, ο πατήρ Γερβάσιος. Πώς τον πλησίασε; Αυτός και ο Θεός το ξέρει. Πώς άγγιξε την πληγωμένη του ψυχή, πώς την οδήγησε στην επίγνωση, στην κατάνυξη, στην μετάνοια!
"Μνήσθητί μου, Κύριε, εν τη Βασιλεία Σου" ψελλίζει συνεχώς. Μελετά την Αγία Γραφή που του χάρισε ο άγγελός του ασταμάτητα. Διαβάζει καθημερινά τον Όρθρο, τις Ώρες, τον Εσπερινό, την Παράκληση και το Απόδειπνο. Κάνει τον κανόνα του με το κομποσχοίνι και κλαίει ζητώντας έλεος και συγχώρεση απ' τον πανεύσπλαγχνο Θεό. Παρηγοριά του ο σταυρωμένος ληστής που έγινε ο πρώτος κάτοικος του Παραδείσου κι αμετάθετη ελπίδα του ο Εσταυρωμένος Ιησούς που σήκωσε την αμαρτία του κόσμου,άρα και τις δικές του.
Κι αγαπάει πολύ την Ελπίδα του, γιατί τον αγάπησε πρώτα Εκείνη πολύ, του γιάτρεψε τον πόνο της ψυχής του, μαλάκωσε την πέτρινη καρδιά του. Δεν πειράζει που 'ναι στη φυλακή, κυριολεκτικά στα έγκατα της γης.Τι σημασία έχει ο φυσικός εγκλεισμός και η σωματική ταλαιπωρία; Η ψυχή του τώρα λυτρώθηκε, ελευθερώθηκε, ξαλάφρωσε. Τρέφεται μυστικά κι ανασαίνει κι ελπίζει, ελπίζει...


Εκείνος φαίνεται πως βρήκε οδόν σωτηρίας. Εμείς, οι εύκολοι κριτές που με αποτροπιασμό στρέφουμε το πρόσωπό μας από τους "εγκληματίες", θα βρούμε κανένα δρομάκι αγάπης; Μήπως είναι καιρός να τους δούμε μ' άλλα μάτια κι άλλα συναισθήματα; Ποιος ξέρει τι τους έκαμε εγκληματίες; Σε ποια διαλυμένη οικογένεια μεγάλωσαν; Τι βιώματα σφράγισαν την βρεφική και παιδική ψυχή τους; Βρέθηκε κάποιος να κλάψει γι' αυτούς, να παρακαλέσει το Θεό γι' αυτούς; Να δώσει το όνομά τους να μνημονευθεί σε μια Θεία Λειτουργία; Να τους πει έναν λόγο αλήθειας, να τους δώσει ένα χέρι βοήθειας κι ένα χαμόγελο ειλικρινούς συμπόνιας;
Γύρω μας, στη σκληρή και παντελώς υλιστική κοινωνία μας μεγαλώνουν πολλά παιδιά που θα διεκδικήσουν με βία, αδικία και σκληρότητα, με εγκλήματα, μια θέση στη ζωή κι ένα μερίδιο στον πλούτο. Κι η ευνομούμενη κοινωνία κάποια στιγμή θα τους συλλάβει, θα τους δικάσει και θα τους εγκλείσει σε κάποια φυλακή για να προστατευθεί. Φρόντισε όμως αυτή η κοινωνία, δηλαδή εμείς, να θρέψουμε την ψυχούλα αυτών των παιδιών με αλήθεια και αγάπη για να μην οδηγηθούν στο έγκλημα; Το παράδειγμα του Πάσσαρη βοά κραυγαλέα: Κι ο πιο σκληρός άνθρωπος λυγίζει με την αγάπη, λυώνει, παραδίνεται. Αλλά τη χρειάζεται την αγάπη. Κάποιος πρέπει να τη νιώσει και να τη δώσει. Εμείς οι "καθωσπρέπει" και αξιοσέβαστοι και αξιότιμοι Χριστιανοί...;

*Θα ήθελα πολύ να του ευχηθώ από την καρδιά μου, μια που γιορτάζει σήμερα, να μείνει σταθερός στον ευλογημένο δρόμο που βαδίζει τώρα και να ζητήσω συγνώμη που δεν θυμάμαι στην προσευχή μου αυτόν κι άλλα πολλά αναγκεμένα, πληγωμένα, πονεμένα παιδιά.